Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van den Berg, Paternotte en Raemakers over het tekort aan virusremmer remdesivir tegen corona

Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 19 oktober 2020).

Vraag 1

Kunt u aangeven voor hoeveel coronapatiënten Nederland voorraad van remdesivir heeft
toegewezen gekregen door de Europese Commissie? Kunt u daarnaast aangeven wat de Nederlandse
en Europese vraag naar remdesivir momenteel is, die door het tekort aan dit middel
niet voldaan kan worden?1

Antwoord 1

Nederland heeft voor de maand oktober een hoeveelheid van 24.000 doses (voor ongeveer
4000 patiënten) toegewezen gekregen. Dit zou voldoende moeten zijn voor het huidige
aantal in het ziekenhuis opgenomen coronapatiënten, inclusief een lichte stijging
daarvan. De precieze verdeling van de leveringen remdesivir onder de EU-lidstaten
is voor de daaropvolgende maanden nog niet bekend. De gezamenlijke overeenkomst van
de EC voorziet in ieder geval vanaf januari in de mogelijkheid om meer dan 145.000
behandelingskuren, oftewel 880.000 doses per maand aan te kopen.

De vraag naar remdesivir varieert per dag, afhankelijk van de aantallen in het ziekenhuis
opgenomen patiënten. Indien er een tekort is aan remdesivir, wordt de behandeling
daarop aangepast.

Vraag 2

Sinds wanneer is bij u duidelijk dat de voorraad remdesivir in Nederland onvoldoende
is?

Antwoord 2

In de week van 21 september bleek dat door de sterk oplopende ziekenhuisopnames de
door de Europese Commissie aan Nederland toebedeelde hoeveelheid op korte termijn
onvoldoende zou kunnen zijn.

Vraag 3

Hoe verhoudt dit zich tot de eerdere optimistische berichtgeving van het ministerie
dat er bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) nog een voorraad
beschikbaar was, mede door een donatie van Gilead, en dat het ministerie zowel op
nationaal als op Europees niveau in gesprek met Gilead was om deze voorraad uit te
breiden?

Antwoord 3

Door twee donaties van fabrikant Gilead hadden we voor dat moment voldoende voorraad
remdesivir. Tegelijkertijd was er zicht op leveringen van remdesivir vanuit het Emergency
Support Instrument (ESI programma) aan de EU-lidstaten. En in navolging daarvan werd
ingezet op de totstandkoming van de gezamenlijke inkoopprocedure (Joint Procurement
procedure) van de EC. Waarmee door de EC afspraken werden vastgelegd met de fabrikant
over structurele maandelijkse leveringen remdesivir aan de EU-lidstaten om hun voorraden
op peil te houden. Voorgaande gaf op dat moment perspectief voor vooralsnog voldoende
behandelingen. In gesprekken met de EC en de fabrikant is de laatste weken continue
aangedrongen op een verhoging van de productiecapaciteit en leveringen aan de EU-lidstaten.

Vraag 4

Welke invloed kan het tekort aan remdesivir de komende weken hebben op een vertraging
van het herstel van Nederlandse patiënten die extra zuurstof nodig hebben en dus op
hun ligduur in het ziekenhuis en daarmee op de beschikbare ziekenhuiscapaciteit voor
zowel de reguliere zorg als de zorg voor coronapatiënten?

Antwoord 4

Uit onderzoek is gebleken dat remdesivir de gemiddelde ligduur van in het ziekenhuis
opgenomen coronapatiënten die extra zuurstof nodig hebben, kan bekorten met maximaal
vier dagen. Of en hoe dat in de praktijk ook het geval is en wat het effect van het
tijdelijke tekort aan remdesivir is, is onbekend. In de praktijk worden immers ook
andere behandelingsmethoden ingezet, zoals bijvoorbeeld dexamethason.

Vraag 5

Klopt het dat de Europese Commissie de voorraden remdesivir over de lidstaten verdeelt
op basis van bevolkingsomvang, en niet op basis van het aantal patiënten?

Antwoord 5

Nee, de EC verdeelt de voorraden remdesivir op basis van aantal ziekenhuisopnamen/incidentie.

Vraag 6

Zo ja, kan het hierdoor het geval zijn dat er in lidstaten met relatief weinig besmettingen
geen tekorten zijn?

Antwoord 6

Zie antwoord op vraag 5.

Vraag 7

Hoe verlopen de gesprekken die u heeft met de Europese Commissie om meer remdesivir
deze kant op te krijgen? Is uw inzet hierbij om ook inzicht te verkrijgen in de voorraden
die andere lidstaten nog hebben?

Antwoord 7

De voorraad remdesivir die door de Europese Commissie aan de lidstaten – en daarmee
ook aan Nederland – tot vorige week werd toebedeeld, was beperkt. Juist de afgelopen
weken liep de vraag in Nederland sterk op en ontstonden er tijdelijke tekorten. Ook
in sommige andere Europese landen was er een nijpende situatie en sprake van tekorten.
Daarom is er afgelopen weken (vanuit het Ministerie van VWS en het RIVM) veelvuldig
en op hoog niveau intensief contact geweest over de levering van remdesivir aan Nederland,
met zowel de Europese Commissie als de fabrikant van het medicijn. Wij hebben in de
afgelopen weken aangedrongen op mogelijke herverdeling tussen de EU-landen. Zo heeft
Nederland op verzoek de afgelopen weken enkele malen extra voorraad geleverd gekregen.

De toebedeling van remdesivir vanuit de EC zoals hierboven beschreven liep tot afgelopen
week via het zgn. Emergency Support Instrument (ESI programma) van de EU. Sinds eind
vorige week is er sprake van een nieuwe situatie die naar verwachting meer perspectief
biedt ten aanzien van de leveringszekerheid van remdesivir. De EC heeft eind vorige
week via een zogenaamde Joint Procurement procedure een overeenkomst gesloten met
de fabrikant Gilead. Waarmee Nederland en de andere EU-lidstaten vanaf deze maand
structureel verzekerd zijn van maandelijkse leveringen remdesivir. Nederland heeft
in het kader van die procedure vervolgens direct een landspecifiek contract met de
fabrikant afgesloten, waardoor we vanaf nu structureel maandelijks voorraad remdesivir
krijgen toebedeeld. Ook in deze opzet is er sprake van een toebedeling via de EC van
aantallen remdesivir via een verdeelsleutel. De fabrikant geeft aan hard te werken
aan een verhoging van de productie en verwacht later deze maand voldoende capaciteit
te hebben om aan de (oplopende) wereldwijde vraag te kunnen voldoen.

Vraag 8

Is uw verwachting dat de tekorten niet voor het eind van het jaar zijn opgelost, aangezien
de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) tot en met 31 december toestaat om onderling
tussen ziekenhuisapotheken uit te wisselen?2

Antwoord 8

Zie ook beantwoording vraag 7. De IGJ beoogde het veld snel en voldoende duidelijkheid
te bieden naar aanleiding van een verzoek van de ziekenhuisapothekers. Aan de keuze
voor een termijn tot 31 december 2020 lag verder geen analyse van de duur van mogelijke
tekorten ten grondslag.

Vraag 9

Zijn er andere middelen die bij de behandeling van coronapatiënten gebruikt worden,
zoals dexamethason, waar een tekort aan dreigt? Zo ja, welke stappen zet u nu reeds
om tekorten te voorkomen?

Antwoord 9

Er zijn inderdaad andere middelen die bij de behandeling van coronapatienten gebruikt
worden, zoals dexamethason. Hierbij voorzien wij geen dreiging van een tekort.

Vraag 10

Kunt u deze vragen spoedig beantwoorden, bij voorkeur vóór het eerstvolgend plenair
debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus?

Antwoord 10

Ja.