Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Beckerman, Nijboer en Ploumen over een sinkhole in Kerkrade

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 13 oktober
2020).

Vraag 1

Moet de schacht genaamd DOM 37, nadat het saneren ervan leidde tot een sinkhole in
de Franciscanerstraat in Kerkrade, als instabiel worden aangemerkt, zoals u aangaf
in reactie op eerder gestelde Kamervragen?1 Wat is het gevolg daarvan?

Antwoord 1

Zoals aangegeven in mijn brief van 8 september 2020 wordt in Kerkrade een programma
uitgevoerd om de historische schachten te lokaliseren en daarna te saneren. De verzakking
in de Franciscanerstraat vond plaats de avond nadat het onderzoek om de schacht te
lokaliseren was afgerond. De verzakking toont aan dat er sprake is van een zekere
mate van instabiliteit. Dat is ook de reden waarom de sanering nu direct wordt uitgevoerd.
Door de sanering zal de lokale ondergrond en de historische schacht worden versterkt.
Na de sanering is deze historische schacht gestabiliseerd en veilig.

Vraag 2

Is er geld gereserveerd voor de afhandeling van eventuele schade die ontstaat bij
het onderzoek? Zo ja, waar komt dat geld vandaan? Zo nee, waaruit worden schades vergoed?

Antwoord 2

Schade ten gevolge van het verzakken van een historische schacht kan worden aangemerkt
als mijnbouwschade. De gemeente Kerkrade geeft uitvoering aan het programma voor de
opsporing en sanering van de historische schachten. Dit programma wordt door mij gefinancierd.
Als het gaat om kleine schades aan bijvoorbeeld de tuin of een stoep dan kan dat eenvoudig
binnen het bestaande programma worden opgelost. Als de schade groter is dan kan in
dit geval het Waarborgfonds Mijnbouwschade worden aangesproken.

Vraag 3

Hoeveel geld heeft u beschikbaar gesteld voor het gehele onderzoek naar oude mijnschachten
en het saneren daarvan? Waar is dat geld precies voor bedoeld? Kunt u uw antwoord
toelichten?

Antwoord 3

Het programma voor het opsporen en saneren van historische schachten is een onderdeel
van het pakket van maatregelen dat in 2017 in overleg met de regio is afgesproken.
Ik heb tot 2027 voor het pakket van maatregelen circa 12 miljoen euro beschikbaar
gesteld. Ik verwacht dat hiervan circa 5,4 miljoen euro wordt gebruikt voor het opsporen
en saneren van de historische schachten. De andere onderdelen van het pakket van maatregelen
betreffen onder andere het monitoren van het mijnwater, mijngas en de bodembeweging
in het voormalige mijnbouwgebied. Het pakket van maatregelen zal ook na 2027 door
het Ministerie van EZK worden gefinancierd. Met de regio is destijds afgesproken dat
indien nodig, het pakket van maatregelen en de benodigde financiering tussentijds
kan worden aangepast. Mede naar aanleiding van onder andere deze recente verzakking
is onlangs gesproken met de provincie Limburg en is het budget voor het pakket van
maatregelen aangevuld met 950.000 euro.

Vraag 4

Wie is hier aansprakelijk voor de schade die is opgetreden? Waar kunnen mensen die
schade krijgen, als gevolg van dit project zich melden?

Antwoord 4

Volgens de gemeente Kerkrade is er door de verzakking geen structurele schade ontstaan
aan de panden in de Franciscanerstraat. Het is niet uit te sluiten dat er alsnog schade
zal ontstaan. De historische schacht DOM37 ligt in het concessie gebied Neuprick.
Er zijn geen rechtsopvolgers meer aanspreekbaar en daarom zullen eventuele schades
uit het Waarborgfonds Mijnbouwschade moeten worden vergoed. Ik ben beheerder van dit
fonds. Burgers met schade aan de woning kunnen zich bij mij melden.

Vraag 5

Zijn omwonenden op de hoogte van eventuele risico’s? Hoe worden omwonenden geïnformeerd?

Antwoord 5

Omwonenden worden door de gemeente Kerkrade middels flyers geïnformeerd over actualiteiten
en de voortgang van het project.

Vraag 6

Is al bekend welke lessen er zijn geleerd uit de wegverzakking in juli? Welke maatregelen
zijn er getroffen om risico’s te minimaliseren?

Antwoord 6

De gemeente Kerkrade is op dit moment bezig met de sanering van de schacht DOM37.
Door het saneren worden de risico’s weggenomen. Zoals aangegeven in mijn brief2 van 8 september 2020 zal na de sanering met de betrokken partijen een overleg plaatsvinden.
Tijdens dit overleg zal het opsporings- en saneringsprogramma worden besproken en
ook de wijze waarop de mijnbouwkundige risico's in kaart kunnen worden gebracht zodat
de veiligheid geborgd blijft. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zal mij hierbij
adviseren over de mijnbouwkundige aspecten.

Vraag 7

Weet u dat voor het pand naast het sinkhole instortingsgevaar bestaat? Wat is de situatie
van dat huis? Hoe ernstig is de schade aan dat pand en wat betekent dit? Moet deze
woning gesloopt worden? Wordt de woning onbewoonbaar verklaard? Is er zorg voor de
bewoners?

Antwoord 7

De gemeente Kerkrade heeft na het ontstaan van de verzakking de nabij gelegen woningen
onderzocht. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat structurele schade aan woningen
is opgetreden. Er worden dan ook geen panden gesloopt of onbewoonbaar verklaard. De
gemeente heeft voor één woning een noodverordening ingesteld omdat men niet wil dat
dit pand tijdens de saneringsperiode wordt gebruikt. Zoals aangegeven in mijn brief2 van 8 september 2020 heeft de gemeente mij laten weten dat dit pand ten tijde van
de verzakking niet werd bewoond. Het pand wordt tot op heden nog steeds niet bewoond.
De gemeente zal gedurende de sanering alle nabij gelegen woningen in de gaten houden.

Vraag 8

Is er naast deze woning nog meer schade aan andere panden in de straat? Wordt dat
onderzocht? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 8

Zoals aangegeven zijn er op dit moment geen aanwijzingen dat er structurele schade
aan de woningen is opgetreden. Een verzakking heeft doorgaans alleen een mogelijk
effect op de direct nabij gelegen panden. De gemeente Kerkrade houdt de woningen in
de directe omgeving van de verzakking en de woningen in de straat scherp in de gaten.