Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Helder en Martin Bosma over het bericht 'Bol.com verkoopt geen producten en boeken meer waarop Zwarte Piet staat'

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 4 september
2020).

Vraag 1

Kent u het bericht «Bol.com verkoopt geen producten en boeken meer waarop Zwarte Piet
staat»?1

Antwoord 1

Ik heb kennis genomen van verschillende berichtgeving op basis van het persbericht
van Bol.com d.d. 19 augustus jl., waarin Bol.com aankondigt om in aanvulling op het
vorig jaar genomen besluit om productafbeeldingen te weren waarop volledig donker
geschminkte mensen te zien zijn, nu ook titels, productomschrijvingen en productkenmerken
aan te zullen passen. Bol.com heeft besloten artikelen met afbeeldingen van Zwarte
Piet als stereotyperend karikatuur zullen worden geweerd, tenzij deze van belang zijn
vanuit educatief/historisch perspectief. In dat geval worden de artikelen door Bol.com
wel online gehouden, maar voorzien van een label dat aangeeft dat de inhoud als controversieel
wordt beschouwd. Pietenkostuums kunnen verkocht blijven worden, mits ze geen stereotype
karikatuur uitbeelden (bijvoorbeeld door toevoeging van een molensteenkraag in combinatie
met een zwarte pruik, grote gouden oorringen, rode lippen).

Vraag 2

Wat vindt u van de door Bol.com aangevoerde reden hiervoor, luidende dat «iedereen
zich welkom moet voelen»?

Antwoord 2

Het is niet aan mij in mijn hoedanigheid als Minister van Justitie en Veiligheid om
een positie te bepalen ten aanzien van het aanbod van een commercieel bedrijf dat
opereert binnen de grenzen van de wet.

Vraag 3

Is het in dat kader niet vreemd dat Bol.com wel de boeken Mein Kampf en de Koran in
de collectie blijft houden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Het is niet aan mij in mijn hoedanigheid als Minister van Justitie en Veiligheid om
een positie te bepalen ten aanzien van het aanbod van een commercieel bedrijf dat
opereert binnen de grenzen van de wet.

Vraag 4

Klopt de stelling van Bol.com dat er advies is ingewonnen bij het Ministerie van Justitie
en Veiligheid?2 Zo ja, kunt u dat advies bij de beantwoording van deze vragen voegen?

Antwoord 4

Bol.com heeft de eerdere stelling dat advies is ingewonnen bij mijn ministerie, inmiddels
via diverse socialmediakanalen genuanceerd. Bol.com heeft op eigen initiatief op 12 maart
jl. contact gezocht met het Ministerie van Justitie en Veiligheid met de vraag of
er algemene richtlijnen te geven zijn inzake de verkoop van wat door Bol.com is aangeduid
als «controversieel boekverkoop».

In de richting van Bol.com is aangegeven dat algemene richtlijnen niet te geven zijn.
Wel is vanuit mijn departement meegegeven dat wat strafbaar of onrechtmatig is in
relatie tot de verkoop van boeken is vastgelegd in het strafrecht (artikel 137c tot
en met 137g en artikel 429quater van het Wetboek van Strafrecht), in het civielrecht
(artikel 6:162 uit het Burgerlijk wetboek over de onrechtmatige daad) en in jurisprudentie.
De definitie van discriminatie in het strafrecht is vastgelegd in artikel 90quater
Sr. Ook de «Aanwijzing discriminatie» van het OM is in dit verband relevant en publiekelijk
beschikbaar. Wat in concrete gevallen wel en niet mag hangt steeds af van de context
en kenmerken van het concrete geval.

Vraag 5

Bent u bereid deze vragen ruim voor 5 december te beantwoorden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Ja.