Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Berg over het voorkomen van bill shocks bij mobiel datagebruik

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 27 augustus
2020).

Vraag 1

Is bekend in welke mate Nederlanders te maken hebben met «bill shocks» (onverwacht
hoge kosten) bij mobiel datagebruik? Komen deze veel voor en onder welke leeftijdsgroepen?

Antwoord 1

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) geeft aan dat hierover nog maar weinig klachten
binnenkomen. De ACM kreeg via het loket ConsuWijzer dit jaar tien klachten over (onverwacht)
hoge rekeningen. Ook de drie grootste mobiele aanbieders (KPN, T-Mobile en VodafoneZiggo)
geven aan dat de hoeveelheid klachten over «bill shocks» al jaren afneemt en op een
laag niveau ligt.

Vraag 2 en 3

Op welke manier(en) gaan telecomaanbieders bill shocks tegen? Passen alle telecomaanbieders,
dat wil zeggen hoofd- en submerken, het verzenden van één of meer (sms-)notificaties
bij het (bijna) bereiken van de datalimiet toe? Zijn zij hiertoe verplicht of is dit
vrijblijvend? Wordt bij het bereiken van de datalimiet de levering van data automatisch
stopgezet, met een bewuste keuzemogelijkheid voor de gebruiker om wel of niet door
te gaan, of is dat afhankelijk van de betreffende telecomaanbieder dan wel de consument
en diens abonnement?

In hoeverre is de Gedragscode Transparantie Mobiel Datagebruik (2012) nog steeds van
toepassing? Welke hoofd- en submerken hebben zich hier op dit moment aan gecommitteerd?

Antwoord 2 en 3

De consument wordt geïnformeerd over de status van zijn bundeltegoed conform de Gedragscode
Transparantie Mobiel Datagebruik, die nog steeds van toepassing is. KPN, T-Mobile
en VodafoneZiggo hebben zich hieraan gecommitteerd, inclusief al hun mobiele submerken
zoals Simyo, Tele2 en Hollandsnieuwe. De kleinere mobiele providers, die niet bij
de gedragscode zijn aangesloten, hebben een marktaandeel van 16,8%.1 De meeste mobiele providers bieden apps aan waarin de actuele stand van het dataverbruik
binnen de internetbundel kan worden ingezien, ook indien zij niet zijn aangesloten
bij de genoemde gedragscode. De drie grootste mobiele aanbieders (inclusief submerken)
sturen de consument meerdere berichten omtrent datagebruik inclusief een zogenoemde
80% en 100% notificatie. Ook bieden zij abonnementen aan waarbij als de bundel op
is de snelheid omlaag gaat zonder dat een buitenbundeltarief in rekening wordt gebracht,
of kan de klant gebruik van de dienst buiten de bundel zelf aan- of uitzetten. Veelal
geldt dat klanten desgewenst aanvullende bundels kunnen afnemen als ze op gewone snelheid
data willen blijven gebruiken. Dit is geleidelijk voor het overgrote deel van de markt
uitgegroeid tot de gangbare praktijk in Nederland.

Buiten Nederland wordt de consument zowel binnen als buiten de EU door alle aanbieders
geïnformeerd conform de roamingverordening.2 Op grond van deze verordening geldt een datalimiet van € 50 (excl. BTW) en gelden
informatieverplichtingen, waaronder waarschuwingen bij verbruik van 80% en 100% van
de databundel.

Vraag 4

Hoezeer is door de diverse telecomaanbieders opvolging gegeven aan de acht aanbevelingen
uit de evaluatie van de Gedragscode in 2014?

Antwoord 4

De telecomaanbieders hebben de hen betreffende aanbevelingen uit de evaluatie van
de Gedragscode in 2014 opgevolgd en opgenomen in de abonnementen die door hen worden
aangeboden. De Tweede Kamer is over de opvolging van de aanbevelingen geïnformeerd
in de brief van 3 juli 2014.3

Vraag 5

Met welke maatregelen zou de consumentenbescherming tegen bill shocks verder kunnen
worden verhoogd? Volstaat bijvoorbeeld een gedragscode of zou wetgeving op zijn plaats
zijn?

Antwoord 5

De ervaringen met de Gedragscode Transparantie Mobiel Datagebruik laten zien dat zelfregulering
zeer effectief is geweest om bill shocks bij mobiel datagebruik terug te dringen. Tegelijkertijd geldt de Gedragscode weliswaar
voor het grootste deel van de mobiele markt, maar niet marktbreed zoals toegelicht
in het antwoord op vragen 2 en 3. Voor marktbrede naleving, die zo nodig kan worden
gehandhaafd door de ACM, is wetgeving het meest effectief. In de nieuwe telecomrichtlijn,
de zogenoemde Telecomcode4, is een verplichting voor telecomaanbieders opgenomen die consumenten in staat stelt
het gebruik van diensten die op basis van tijd of verbruikt volume worden gefactureerd,
te bewaken en te beheersen. Met het wetsvoorstel5 waarmee deze richtlijn wordt geïmplementeerd, wordt het voor alle aanbieders verplicht
om de consument in ieder geval tijdig te informeren over het verbruiksniveau van de
diensten die tot het tariefplan behoren en over het bereiken van verbruikslimieten
in het tariefplan. Ik verwacht dat dit wetsvoorstel dit najaar voor advies kan worden
aangeboden aan de Raad van State.