Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bromet over de verruiming van de sluis bij Kornwerderzand

Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
20 juli 2020).

Vraag 1, 2

Bent u bekend met de huidige, tijdelijke verdieping van de vaargeul Boontjes bij Kornwerderzand
die als test momenteel op 3.80 m onder NAP-niveau wordt gehouden?1

Bent u bekend met het feit dat deze tijdelijke verdieping van de Boontjes fors meer
baggerinspanning vergt dan voorspeld, en dat hier vorig jaar 300.000 m3 voor was gebaggerd terwijl er maar 32.000 m3 per jaar aan baggerinspanning was verwacht? Wat vindt u hiervan?

Antwoord 1, 2

Ja, daarmee ben ik bekend. De verruiming van de vaargeul tussen Kornwerderzand en
Harlingen (de Boontjes) is in 2013 gerealiseerd conform de gesloten Bestuursovereenkomst.
Deze is daarna op een diepte van 3,80m – NAP en een bodembreedte van 100m onderhouden.
Deze Bestuursovereenkomst liep vorig jaar af. Op 23 juni 2020 heeft er een overleg
plaatsgevonden tussen Rijkswaterstaat en de provincie Friesland. In dat overleg is
de Bestuursovereenkomst geëvalueerd en is geconcludeerd dat het jaarlijkse volume
flink wisselt, maar sowieso helaas flink meer was dan de vooraf geprognosticeerde
hoeveelheid. Ik laat daarom onderzoek doen naar de oorzaken hiervan en effecten op
langere termijn. Zie ook mijn onderstaande antwoord op vraag 6.

Vraag 3

Bent u bekend met het feit dat deze extra baggerinspanning veroorzaakt zou kunnen
worden door natuurlijke verondieping van dit onderdeel van de Waddenzee, en begrijpt
u dat dit proces kan leiden tot structureel en significant hogere baggerinspanning
dan in eerste instantie werd voorspeld?

Antwoord 3

Ik ben hiermee bekend. De bodem van dit deel van de Waddenzee wordt door natuurlijke
processen opgehoogd. In zijn algemeenheid kan dit tot extra baggerinspanningen leiden.

Vraag 4

Bent u daarnaast bekend met het feit dat er vanuit Harlingen de wens is neergelegd
om deze vaargeul nog verder te verdiepen tot 4.70 m onder NAP-niveau?

Antwoord 4

Ja, ik ben bekend met deze wens.

Vraag 5

Bent u bekend met zowel de financiële gevolgen van extra baggerinspanning, als de
gevolgen die deze praktijken hebben op het bodemleven in de Waddenzee? En erkent u
dat het vanuit milieu en financiële overwegingen onwenselijk is om deze vaargeul nog
meer te verdiepen? Kunt u uw antwoord nader toelichten?

Antwoord 5

Op dit moment is er van verdere verdieping geen sprake. Het beleid rond vaargeulonderhoud
van de Waddenzee is gericht op verduurzaming van gebruik, zodat de impact op de natuurwaarden
vermindert, zonder dat dit ten koste gaat van de bereikbaarheid van de havens. Het
streven is altijd naar een optimale balans tussen belangen van bereikbaarheid en economie,
natuur en ecologie.

Vraag 6

Deelt u de zorgen dat een verdere verdieping van deze vaargeul zou kunnen leiden tot
een soortgelijke situatie als bij de vaargeul Holwerd-Ameland waar de vaargeul blijft
dichtslibben ondanks extra baggerinspanning? Zo nee, kunt u verklaren waarom niet?
Zo ja, welke maatregelen zult u treffen om een dergelijke situatie te voorkomen?

Antwoord 6

Zoals gezegd is op dit moment van een verdere verdieping geen sprake. Ik ben in gesprek
met de provincie om de Bestuursovereenkomst voor de Boontjes te verlengen tot en met
eind 2022. Bij verlenging zal de tussenliggende periode worden benut om aanvullend
economisch, morfologisch en ecologisch onderzoek uit te voeren, waarmee de kosten,
baten en de gevolgen voor de Waddenzee voor zowel de kortere als de langere termijn
inzichtelijk worden gemaakt. Met deze inzichten kan dan een besluit worden genomen
over hoe het definitieve beheer van de Boontjes er vanaf 2023 uit komt te zien. Tot
die tijd gelden de genoemde streefafmetingen van 3,80m – NAP en een bodembreedte van
100m. Verder biedt het nieuwe contract voor het baggeren van de vaargeul Holwerd-Ameland
experimenteerruimte. Hoewel de morfologische situatie tussen de geulen verschilt,
levert dit naar verwachting nieuwe inzichten op voor het omgaan met baggeren en baggerslib
per 2021.

Vraag 7

Bent u bereid een studie te laten uitvoeren naar de lange termijn ontwikkelingen in
dit deel van de Waddenzee en de consequenties daarvan voor de bereikbaarheid van de
sluis (inclusief en exclusief verdieping van de sluis)? Zo nee, kunt u verklaren waarom
niet? Zo ja, bent u bereid om dit te combineren met een maatschappelijke kosten-batenanalyse
naar de kosten en opbrengsten van een verruimde sluis en het op diepte houden van
de aansluitende vaargeulen in de Waddenzee en het IJsselmeer?

Antwoord 7

Zoals ik in mijn beantwoording op de vorige vragen heb aangegeven wordt er de komende
tijd aanvullend economisch, ecologisch en morfologisch onderzoek uitgevoerd naar (het
gebruik van) de Boontjes. Op basis van de uitkomsten hiervan wordt besloten hoe het
definitieve beheer van de Boontjes eruit moet zien. Hiermee worden ook de lange termijn
ontwikkelingen in dit deel van de Waddenzee en de consequenties daarvan voor o.a.
de bereikbaarheid van de sluis aan de Waddenzeekant daarvan inzichtelijk.