Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Yeşilgöz-Zegerius en Van Toorenburg over het bericht ‘Onderzoek: dreiging door extreme afsplitsing van IS’

Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 16 juli 2020).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 3345.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Onderzoek: dreiging door extreme afsplitsing van IS»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

In het rapport van onderzoeksbureau NTA wordt gesteld dat de Hazimi-beweging als extremer
geldt dan IS en dat de beweging naar schatting bijna honderd aanhangers telt in Nederland,
herkent u dit beeld? Zo ja, wat is de actuele situatie rondom deze beweging en welke
dreiging gaat ervan uit? Zo nee, waarom niet en wat gaat u hieraan doen?

Antwoord 2

Zoals reeds beschreven in Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) 45 gaan de volgelingen
van de Saoedische geleerde Ahmed Umar al-Hazimi sneller over tot verkettering van
andere moslims dan andere jihadisten.2 In die zin zijn zij extremer dan jihadisten die georiënteerd zijn op ISIS. Dat wil
echter niet zeggen dat er ten opzichte van ISIS-aanhangers een hogere geweldsdreiging
van Hazimi-aanhangers uitgaat. In DTN 45 is gesteld dat het aantal volgelingen van
sheikh al-Hazimi in Nederland wordt geschat op enkele tientallen personen. Voor zover
mij bekend is dat aantal sindsdien redelijk stabiel gebleven.

Vraag 3

Is bij u bekend hoeveel Nederlandse oud-IS aanhangers zich hebben aangesloten bij
de Hazimi-beweging? Zo ja, hoe verhoudt de Hazimi-beweging zich qua aantallen tot
huidige de IS-beweging in Nederland? Zo nee, waarom niet en wat gaat u doen om deze
data op orde te krijgen?

Antwoord 3

Het is niet nauwkeurig aan te geven hoeveel voormalige ISIS-aanhangers nu gerekend
moeten worden tot Hazimi-aanhangers. Zoals gesteld kunnen waarschijnlijk enkele tientallen
jihadisten in Nederland gerekend worden tot volgelingen van sheikh al-Hazimi. Het
totale aantal jihadisten in Nederland is, zoals vermeld in DTN 52, ruim vijfhonderd.3

Vraag 4

Nuance door training en advies (NTA) stelt ook dat veel Hazimi-aanhangers over het
hoofd worden gezien door lokale overheden, herkent u dit beeld? Wordt er op dit moment
door lokale overheden beleid gevoerd ten aanzien van de Hazimi-beweging? Zo nee, waarom
niet en wat wordt er momenteel concreet gedaan om dit op orde te krijgen?

Antwoord 4

De lokale, persoonsgerichte aanpak wordt ingezet wanneer er sprake is van radicalisering
of extremistische uitingen door individuen. In casusoverleggen wordt een inschatting
gemaakt van de risico’s en worden handelingsperspectieven en interventies met verschillende
(lokale en landelijke) partners afgestemd en ingezet. Er is daarbij ook aandacht voor
de specifieke ideologie die iemand aanhangt. Dit is ook het geval indien een persoon
de Hazimi-ideologie aanhangt.

Vraag 5

Onderzoeker Torre Hamming stelde in 2018 al dat de Nederlander Abu Asim al-Magribby
een centrale rol speelt binnen de Hazimi beweging, herkent u dit beeld?4 Zo ja, welke rol speelt Abu Asim al-Magribby momenteel binnen de Hazimi beweging
en in hoeverre spelen andere Nederlanders een rol in de internationale Hazimi-beweging?
Zo nee, waarom niet en wat gaat u doen om deze data op orde te krijgen?

Antwoord 5

Ik kan geen uitspraken doen over individuele personen. In algemene zin kan ik u melden
dat personen en bewegingen die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid nauwlettend
in de gaten worden gehouden. Het OM, politie, de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
en andere betrokken organisaties zijn alert. Op de werkwijze van de Nederlandse inlichtingen-
en veiligheidsdiensten kan ik niet ingaan.

Vraag 6

Het NTA stelt in hun onderzoek dat de Hazimi beweging online actief is op kanalen
zoals Facebook en Telegram, herkent u dit beeld? Zo ja, hoe zien de online-activiteiten
van de Hazimi-beweging eruit en bent u bereid maatregelen te nemen tegen (online)
verspreiding van deze beweging? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Aanhangers van de Hazimi-beweging voeren dogmatische en ideologische discussies op
jihadistische webfora. Op landelijk niveau zet de overheid zich in om terroristische
en extremistische uitingen, zowel online als offline, geen vat te laten krijgen op
de samenleving. Zo wordt er ingezet op een integrale multidisciplinaire aanpak van
extremistisch en terroristisch gebruik van het internet. De Internet Referral Unit
(IRU) bij de politie ondersteunt deze aanpak door het signaleren en het verzoeken
tot verwijderen van jihadistische content.

Vraag 7

Kan bij het eerstvolgende Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) specifiek worden
ingegaan op de laatste ontwikkelingen rondom de dreiging van de Hazimi beweging? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 7

Het DTN is een onafhankelijk product van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding
en Veiligheid. Het DTN vormt voor de NCTV en partners een leidraad voor het anticiperen
op dreigingen en als communicatie-instrument voor het Nederlandse contraterrorismebeleid.
Indien de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, zal in het DTN worden in gegaan
op de Hazimi-beweging.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van Raak (SP),
ingezonden 9 juni 2020 (vraagnummer 2020Z10445).