Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van der Lee inzake het bericht 'Oplossing dubbele heffing energiebelasting loopt vertraging op'

Antwoord van Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst)
(ontvangen 2 juli 2020).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Oplossing dubbele heffing energiebelasting loopt vertraging
op»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de analyse dat het ontwikkelen van opslagmogelijkheden van groot belang is
voor het slagen van de energietransitie? Deelt u de mening dat Nederland koploper
zou moeten zijn op dit gebied?

Antwoord 2

In de brief van de Minister van Economische Zaken en Klimaat aan uw Kamer van 8 juni
jl. (Vervolg op toezeggingen gebrek transportcapaciteit), is de Minister van Economische
Zaken en Klimaat uitgebreid ingegaan op kansen en obstakels voor het ontwikkelen van
opslagmogelijkheden als onderdeel van de energie-infrastructuur en de stappen die
het kabinet hiertoe zet ter stimulering van opslag. De afspraken uit het Klimaatakkoord
met betrekking tot de hernieuwbare energiedoelstellingen zullen ervoor zorgen dat
het gebruik van conventionele energiecentrales in aantal zal afnemen en de vraag naar
meer opslagtechnologie naar verwachting zal toenemen. Het ontwikkelen van opslagmogelijkheden
is dus zeer belangrijk voor de energietransitie.

Vraag 3

Deelt u de mening dat onder andere energieopslag een belangrijke oplossing vormt voor
de huidige netproblematiek? Deelt u de mening dat, gezien deze problematiek, belemmeringen
voor energieopslag zo snel mogelijk weggenomen moeten worden?

Antwoord 3

Het meer inzetten van opslag kan het probleem van schaarste van netcapaciteit niet
oplossen. Het meer inzetten van opslag kan wel helpen bij tekorten aan transportcapaciteit
om elektriciteit gespreid in te voeden, waardoor het elektriciteitsnet optimaal wordt
gebruikt. Het kabinet onderzoekt verder in het kader van de motie Van der Lee c.s.
of een oplossing kan worden gevonden om dubbele heffing van energiebelasting in de
keten bij batterijopslag te voorkomen op een manier die uitvoerbaar is voor alle betrokkenen
en tevens handhaafbaar is. Dit om een dubbele heffing als belemmering bij het gebruik
van energieopslag weg te nemen.

Vraag 4

Deelt u de mening dat er zo min mogelijk drempels zouden moeten zijn voor deze ontwikkelingen?
Deelt u de mening dat het uitblijven van een oplossing voor de dubbele heffing van
energiebelasting bij batterijopslag een onnodige drempel is?

Antwoord 4

Het kabinet vindt de dubbele heffing van energiebelasting zoals beschreven in de Kamerbrief
van 5 juli 20192 in beginsel niet in lijn met het uitgangspunt van de energiebelasting, namelijk dat
de levering aan het einde van de keten belast is. Daarom onderzoekt het kabinet of
een oplossingsrichting denkbaar is waarbij deze situatie kan worden verholpen op een
manier die uitvoerbaar is voor alle betrokkenen en tevens handhaafbaar is.

Zoals beschreven in de Fiscale moties en toezeggingenbrief van 12 juni jl.3 is het vanwege een aantal ontwikkelingen niet gelukt om een bestendig wetsvoorstel
op te nemen in het Belastingplan 2021 met inwerkingtreding per 2021. De evaluatie
van de energiebelasting waarin het onderzoek zou meelopen heeft vertraging opgelopen
door de intensieve werkzaamheden bij de uitwerking van het Klimaatakkoord in de tweede
helft van 2019 en de gevolgen van de COVID-19 crisis begin 2020. Daarnaast is de aankondiging
van de Europese Commissie dit najaar om begin 2021 te komen met een voorstel voor
de aanpassing van de Europese Richtlijn Energiebelastingen een relevante ontwikkeling
voor de uitwerking van de motie. Uit mededelingen van de Europese Commissie blijkt
dat de kans groot is dat in die aanpassing ook nieuwe regels zullen worden voorgesteld
voor de heffing van energiebelastingen bij energieopslag. Met deze verschillende ontwikkelingen
is het opnemen van een bestendig wetsvoorstel in het Belastingplan 2021 met inwerkingtreding
per 2021 niet haalbaar gebleken. Het kabinet blijft actief inzetten op het uitwerken
van een oplossing ter uitvoering van deze motie in overleg met de branche. Dit onderwerp
zal een belangrijk onderdeel vormen van de evaluatie van de energiebelasting die binnenkort
van start zal gaan.

Vraag 5

Welke argumenten ziet u voor het in stand houden van deze dubbele heffing, aangezien
u wacht op een evaluatie? In hoeverre speelt hierbij het argument mee dat de belastingdienst
toekomstige inkomsten mist door de aanpassing van de energiebelasting voor energieopslag?
Deelt u de mening dat dit argument niet relevant is omdat deze heffing in beginsel
niet in lijn is met de uitgangspunten van energiebelasting?

Antwoord 5

Voor de uitleg waarom nog geen voorstel wordt opgenomen in het belastingplan 2021
verwijs ik naar het antwoord op vraag 4. De budgettaire gevolgen van de uiteindelijke
maatregel zullen in kaart worden gebracht en wanneer sprake is van een budgettaire
derving dient daarvoor dekking te worden gevonden. De budgettaire aspecten zijn geen
aanleiding geweest voor het nog niet opnemen van de maatregel in het Belastingplan
2021.

Vraag 6

Welke nieuwe aspecten en verzoeken die u noemt in uw brief van 12 juni 2020 getiteld
«Fiscale moties en toezeggingen 2020» (Kamerstuk 2020D23657) moeten nader worden bekeken?

Antwoord 6

Er zijn verschillende aspecten die nog nader moeten worden uitgewerkt en onderzocht
om te beoordelen op welke manier de genoemde dubbele heffing op een uitvoerbare wijze
kan worden weggenomen. Een nader verzoek vanuit de branche dat bijvoorbeeld moet worden
beoordeeld is hun vraag om naast batterijopslag ook andere opslagvormen, zoals mechanische
opslag, te willen betrekken in de regeling. Een ander aspect dat wordt uitgezocht
is hoe moet worden omgegaan met elektriciteitsverlies bij de opslag.

Vraag 7

Hoe verhoudt dit uitstel zich tot het voornemen van het kabinet om een mogelijke SDE++-subsidie
voor energieopslag te onderzoeken? Dient daarvoor niet tegelijkertijd de dubbele heffing
op energieopslag te worden weggenomen?

Antwoord 7

Het kabinet zet enerzijds in op het stimuleren van de verdienmodellen voor opslag
en als onderdeel daarvan een onderzoek dat er toe kan leiden om energieopslag op te
nemen in de SDE++ subsidie en zet anderzijds in op het wegnemen van fiscale belemmeringen.
Het gaat hier om twee sporen die beide als doel hebben het verdienmodel voor opslag
te verbeteren.

Vraag 8

Verwacht u dat er nieuwe regels komen te staan in de aanpassing van de Europese Richtlijn
Energiebelastingen die het opheffen van deze dubbele heffing in de weg zouden kunnen
zitten? Zo ja, welke regels zouden dat kunnen zijn?

Antwoord 8

De Europese Richtlijn Energiebelastingen kent geen bepalingen voor batterijopslag,
omdat daarvan nog niet of nauwelijks sprake was ten tijde van het opstellen van deze
richtlijn. Naar verwachting komt de Europese Commissie in 2021 met een wijzigingsvoorstel
om de richtlijn te moderniseren en meer in lijn te brengen met de Green Deal. Uit
mededelingen van de Europese Commissie blijkt dat in die aanpassing mogelijk ook regels
zullen worden voorgesteld om dubbele heffing van energiebelastingen bij energieopslag
weg te nemen. Het heeft de voorkeur om te weten welke richting deze voorstellen opgaan
bijvoorbeeld op het terrein van de definitie van energieopslag en hoe om te gaan met
elektriciteitsverlies bij opslag.

Vraag 9

Bent u het eens met de oproep van Energy Storage NL om een oplossing voor de dubbele
heffing op energieopslag in het belastingplan 2021 mee te nemen? Zo ja, welke stappen
gaat u ondernemen om dit te realiseren?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 4.

Vraag 10

Op welke nieuwe manieren kunnen we de ontwikkeling van energieopslag, naast het opheffen
van de dubbele heffing en een mogelijke SDE++-subsidiëring, extra stimuleren?

Antwoord 10

Ontwikkelingen in batterijopslag hebben het afgelopen decennium tot een forse prijsreductie
geleid. Het kabinet zet met de DEI+ subsidieregeling in op de ontwikkeling van duurzame
energie, deze regeling is ook opengesteld voor opslagtechnologie om de kostprijs van
batterijopslag zo mogelijk ook verder te verlagen.