Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Gijs van Dijk over gevolgen van de coronacrisis

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
14 april 2020).

Vraag 1

Hoe gaan gemeenten om met re-integratieverplichtingen in de Participatiewet? Wordt
daarbij rekening gehouden met gevaren en onmogelijkheden die worden veroorzaakt door
het coronavirus?

Antwoord 1

De maatregelen om het Corona-virus te bestrijden zijn ingrijpend. Deze gelden ook
voor werkzoekenden en werkenden die onder de Participatiewet vallen.

Op het maatwerk dat de colleges toepassen bij de re-integratieondersteuning van hun
cliënten is altijd de zorgplicht van toepassing dat re-integratie plaats vindt onder
veilige en gezonde voorwaarden. Colleges zorgen er dus ook voor dat de corona-maatregelen
worden toegepast: niet onnodig reizen en afstand houden. Dit betekent dat sommige
vormen van re-integratieondersteuning nu niet zijn uit te voeren. Maar bijvoorbeeld een proefplaatsing bij
een supermarkt is nog steeds mogelijk, wanneer op de werkplek afdoende maatregelen
zijn getroffen.

Vraag 2

Ziet u dat de kans afneemt dat mensen met een bijstandsuitkering een baan vinden,
nu steeds meer mensen hun baan verliezen? Bent u bereid de sollicitatieplicht in de
bijstand tijdelijk op te schorten en geen sancties op te leggen?

Antwoord 2

In iedere crisis nemen de baankansen voor alle werkzoekenden af, dus ook voor mensen
met een bijstandsuitkering. In sommige bedrijven is echter wel degelijk nog vraag
naar personeel. Zowel nu als na afloop van de Corona-crisis.

Uiteraard worden sollicitatieprocedures nu ook aangepast, zodat men zich kan houden
aan de Corona-maatregelen; bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek via een beeldverbinding.
In dit verband is het van belang dat de colleges binnen de kaders van de Participatiewet
uitdrukkelijk de ruimte hebben om de in de Participatiewet omschreven algemene verplichting
tot arbeidsinschakeling af te stemmen op de individuele omstandigheden van de belanghebbende.

Het is daarom niet nodig om de verplichtingen ten aanzien van de arbeidsinschakeling
categoriaal voor alle bijstandsgerechtigden tijdelijk op te schorten.

Vraag 3

Hoe gaan gemeenten op dit moment om met de tegenprestatie in de bijstand? Deelt u
de mening dat het onwenselijk is om mensen te verplichten tot een tegenprestatie,
nu zoveel mensen onvrijwillig thuis zitten?

Antwoord 3

De Corona-maatregelen leggen ook restricties op aan de tegenprestatie die nu aan mensen
gevraagd kunnen worden. Ik vraag van gemeenten niet het onmogelijke. Maar er zijn
ook vormen van tegenprestatie die nog wel goed uitgevoerd kunnen worden. Ik vertrouw
in deze moeilijke tijden dat de colleges hierin de goede afwegingen maken.

Vraag 4

Hoe garanderen werkgevers, gemeenten en Sociale werkbedrijven dat werkplekken voor
mensen die onder de Participatiewet vallen voldoende veilig zijn? Welke maatregelen
nemen zij om verspreiding van het virus te voorkomen?

Antwoord 4

Voor mensen die onder de Participatiewet vallen en werkzaamheden verrichten binnen
een bedrijf gelden dezelfde voorwaarden als voor hun (andere) werknemers. Dus voor
hen worden dezelfde maatregelen genomen tegen besmetting door het virus.

Vraag 5

Ontvangt u signalen van kringloopwinkels die failliet dreigen te gaan? Bent u bereid
hen specifieke ondersteuning te bieden, juist ook omdat gevreesd wordt dat meer mensen
hier gebruik van zullen moeten maken?

Antwoord 5

Mij zijn geen specifieke signalen bekend. Daar waar mogelijk blijven winkels open
voor publiek, mits er voldoende afstand tussen klanten onderling en personeel kan
worden gewaarborgd. In een aantal gevallen zijn winkels tijdelijk gesloten in verband
met de veiligheid en worden geen gebruikte goederen opgehaald. Uiteraard moet er ook
extra zorg zijn voor hygiëne, ontsmetting van veel gebruikte voorwerpen et cetera.
Een voorbeeld daarvan is hoe supermarkten dit hebben opgepakt. Ook andere winkels
volgen deze praktijk: een beperkt aantal klanten in de winkel, extra maatregelen bij
de kassa.

Veel winkels hebben te maken met een groot omzetverlies omdat er minder klanten komen.
Dat is naar verwachting ook het geval bij de kringloopwinkels. Voor het omzetverlies
en andere gevolgen is een uitgebreid pakket aan maatregelen genomen. De effecten daarvan
worden nauwgezet gevolgd.