Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bruins en Voordewind over het bericht ‘F-35 mag straks laagvliegen over oostelijk Fryslân’

Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie), mede namens de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat (ontvangen 10 maart 2020).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «F-35 mag straks laagvliegen over oostelijk
Fryslân» van 28 januari 2020?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3

Klopt het dat u weer een oude laagvliegroute langs de oostelijke grens van Fryslân
in gebruik wilt nemen?

Wat is de reden dat u deze oude laagvliegroute weer wilt heropenen?

Antwoord 2, 3

Op dit moment bestaat er geen aanleiding om de Linkroute-10A (laagvliegroute door
Noord en Oost Nederland die in zuidelijke richting achtereenvolgens door de provincies
Friesland, Drenthe, Overijsel en Gelderland loopt) weer in gebruik te nemen.

Vraag 4, 5, 6, 7

Is de provincie Friesland betrokken bij de besluitvorming hieromtrent?

Klopt het dat de vergunning al is aangevraagd zonder dat de regio betrokken is? Bent
u van mening dat u in dit proces hebt gewerkt aan het verkrijgen van draagvlak?

Wat is de reden om deze bezwaren opzij te schuiven, aangezien de provincie in het
hierboven genoemde bericht stelt dat «(d)e argumenten die destijds golden om het gebruik
op te schorten, (...) nog onverkort van kracht (zijn)» en in het bericht ook is te
lezen dat de ligging bij vliegveld Drachten nog steeds potentieel gevaar zou opleveren,
en ook het argument van geluidsoverlast er nog steeds is?

Is er een natuurvergunning nodig voor het heropenen van deze route, aangezien de provincie
in het hierboven genoemde bericht stelt: «Bovendien maakt een F-35 meer geluid dan
een F-16 en gaat de route over Natura 2000- en stiltegebieden»? Zo nee, heeft u het
belang van de natuur- en stiltegebieden desalniettemin voldoende meegewogen in de
besluitvorming omtrent het heropenen van de route?

Antwoord 4, 5, 6, 7

In 2008 is door mijn voorganger aan uw Kamer toegezegd dat voor alle militaire vliegactiviteiten,
waaronder de laagvliegroutes een vergunning zal worden aangevraagd. Tijdens de eerste
fase in 2012 zijn de helikopterlaagvlieggebieden inclusief de daarbinnen gelegen helikopterlandingsplaatsen
in en nabij Natura 2000-gebieden vergund. In de tweede fase wordt voor de resterende
activiteiten onderzocht wat de effecten zijn op de Natura 2000-gebieden. Hiervoor
heeft in 2018 voor een elftal activiteiten een voortoets plaatsgevonden. Voor zeven
van deze activiteiten is nader onderzoek nodig, waaronder voor de laagvliegroutes
voor jachtvliegtuigen. Voor deze activiteiten wordt op dit moment een ecologische
effectenanalyse opgesteld, voordat kan worden overgegaan tot een vergunningaanvraag.
Ik heb u hierover eerder geïnformeerd op 31 oktober 2019 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2019–2020, nr. 578). De Koninklijke Luchtmacht brengt op dit moment haar laagvliegbehoefte voor jachtvliegtuigen
in kaart. Hierbij wordt nadrukkelijk ook naar alternatieve trainingslocaties in het
buitenland gekeken. Zoals door mij verwoord in het Algemeen Overleg op 4 februari
jl. was de beantwoording in de Nota van Antwoord op vragen over de «Notitie Reikwijdte
en Detailniveau Luchtruimherziening» dan ook te prematuur en ongelukkig gesteld. Mocht
er, gebaseerd op de behoefte van de Koninklijke Luchtmacht, redenen zijn om weer gebruik
te willen maken van de Linkroute-10A dan gelden nog steeds de bezwaren waarom de route
in 2002 is opgeschort. Dit betreft het veiligheidsrisico bij vliegterrein Drachten
en geluidsoverlast. Omdat deze situatie sinds het opschorten van de route niet is
gewijzigd acht ik de kans zeer klein dat de Linkroute-10A weer in gebruik wordt genomen.
Tijdens het VAO op 18 februari heb ik uw Kamer toegezegd om voor 1 juni 2020 duidelijkheid
te bieden over de toekomst van de Linkroute-10A. Uiteraard zullen eerst alle betrokken
provincies en belanghebbenden worden geïnformeerd.

Vraag 8

Zijn er alternatieve laagvliegroutes onderzocht? Zo ja, wat hebben die onderzoeken
opgeleverd?

Antwoord 8

Defensie is voortdurend op zoek naar mogelijkheden om te voorzien in de laagvliegbehoefte
zowel in Nederland als in het buitenland. Dit laatste om zodoende de overlast in Nederland
te beperken. Op dit moment wordt het grootste deel van de laagvliegtraining voor jachtvliegers
uitgevoerd in de Verenigde Staten aangevuld met gebruik van Linkroute-10. Het gebruik
van buitenlandse laagvlieggebieden is echter afhankelijk van toestemming van het betrokken
land. Alle mogelijke alternatieven worden meegewogen in de beslissing of Linkroute-10A
opnieuw in gebruik wordt genomen.

Vraag 9

Bent u bereid af te zien van het heropenen van de oude laagvliegroute langs de oostelijke
grens van Fryslân?

Antwoord 9

Tijdens het VAO van 18 februari 2020 heb ik toegezegd uw Kamer voor 1 juni 2020 te
informeren over de toekomst van de Linkroute-10A. Hierbij baseer ik mij op de laagvliegbehoefte
van de Luchtmacht die ik afweeg tegen de redenen voor het destijds opschorten van
de route. Ik zal dit in samenhang aan uw Kamer en betrokkenen laten weten.