Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Aukje de Vries over het bericht ‘European Banking Authority plans overhaul of EU bank stress test'

Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 20 februari 2020).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «European Banking Authority plans overhaul of EU bank
stress test»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u bekend met de extra speelruimte die banken krijgen om zichzelf te controleren
onder de geplande voorstellen van de Europese Bankenautoriteit?

Vraag 3

Kunt u een appreciatie geven van de herziening zoals hier in dit artikel beschreven?

Vraag 8

Kunt u aangeven wat wordt bedoeld met flexibeler maken van de EU-brede stresstest,
aldus het citaat van José Manuel Campa in het artikel?

Antwoord 2, 3 en 8

Het discussiepaper van de Europese Bankenautoriteit (EBA) waar het artikel over gaat,
consulteert mogelijke aanpassingen van de stresstest.2 Eén van de ideeën is dat de stresstest voortaan uit twee componenten bestaat:

De toezichtcomponent («supervisory leg») die dient als startpunt voor toezichtbeslissingen en het vaststellen van kapitaaleisen.
De toezichthouder is «eigenaar» van deze stresstest. De toezichthouder controleert
projecties op basis van toezichtmodellen en horizontale vergelijkingen tijdens een
intensief proces van kwaliteitsborging.

De bankcomponent («bank leg») bevat minder restricties en geeft meer ruimte om met eigen modellen de projecties
te berekenen. De gedachte is dat hiermee beter kan worden aangesloten bij de specifieke
risico’s die een bank loopt. De bank is «eigenaar» van deze stresstest.

Dit idee van twee «componenten» betekent niet dat banken een geheel eigen methodologie
mogen volgen. Een gemeenschappelijke methodologie en scenario blijven het uitgangspunt
voor beide componenten. De bankcomponent kan wel «flexibeler» worden beschouwd omdat
banken meer mogelijkheid krijgen om op bepaalde punten af te wijken van de voorgeschreven
gemeenschappelijke methodologie. De toezichtcomponent biedt daarentegen meer mogelijkheid
om de projecties van banken aan te passen of te vervangen. Indien de uitkomst van
de stresstest van de bankcomponent verschilt van die van de toezichthouder, dient
de bank een verklaring te geven voor dat verschil in uitkomst. De toezichtcomponent
(«supervisory leg») dient nog steeds als startpunt voor toezichtbeslissingen en het
vaststellen van kapitaaleisen.

Voorts bevat het discussiepaper een aantal andere ideeën, waaronder ook extra openbaarmaking.
Zo doet de EBA onder andere de suggestie om bepaalde bankspecifieke verwachtingen
openbaar te maken («Pillar 2 Guidance»). Daarbij wil ik benadrukken dat het discussiepaper enkel nog een publieke consultatie
is. Door EBA is aangegeven dat, mocht na de consultatie blijken dat de voorgestelde
aanpassingen van het huidige raamwerk weinig voordelen of zelfs nadelen meebrengen,
ze niet zullen worden uitgevoerd. De nieuwe benadering zal op zijn vroegst vanaf 2022
worden toegepast. De eerstvolgende stresstest vindt dit jaar plaats, waarvoor EBA
onlangs scenario’s presenteerde met forse schokken op onder meer bbp, werkloosheid,
aandelen en vastgoed.3

Vraag 4

Hoe verhoudt zich dit tot uw antwoorden op Kamervragen van 18 december 2018, waarin
u aangeeft dat u goed toezicht belangrijk vindt?4

Vraag 5

Welke mogelijkheden ziet u om te komen tot betere stresstests?

Antwoord 4 en 5

In de antwoorden op de Kamervragen van 18 december 2018 schreef ik dat ik «goed toezicht»
op de bankensector in alle gevallen belangrijk vind.5 Dit standpunt geldt nog steeds.

Stresstesten geven inzicht in de weerbaarheid van een bank tegen financiële en economische
schokken. Daarmee vormen stresstesten een waardevolle informatiebron voor de markt.
Ook zijn stresstesten een belangrijk onderdeel voor de jaarlijkse kapitaalbeoordeling
van individuele banken door de toezichthouder (ook wel de «Supervisory Review and Evaluation Process», SREP).6

De effectiviteit en geloofwaardigheid van de uitkomst van een stresstest hangen sterk
af van de stevigheid van schokken en van de groep banken. Mijns inziens is het belangrijk
dat specifieke risico’s en eventuele kwetsbaarheiden van banken zo goed mogelijk worden
geïdentificeerd. Daarom is het van belang dat stresstesten zo dicht mogelijk aansluiten
bij de daadwerkelijke risico’s. Dit, tezamen met meer transparantie en controle door
toezichthouders, zie ik als een mogelijkheid om te komen tot betere stresstesten.

Vraag 6

Deelt u de mening dat extra speelruimte en daarmee verzwakking van de stresstest niet
wenselijk is en dat juist verscherping van de stresstest noodzakelijk is? Zo nee,
waarom niet?

Antwoord 6

Het nieuwe kader dat EBA consulteert zou er op gericht zijn om de EU-stresstest informatiever,
flexibeler en kosteneffectiever te maken. Zoals in mijn antwoord op vragen 2, 3 en
8 is aangegeven, krijgen banken weliswaar de mogelijkheid om op bepaalde punten van
de gemeenschappelijke methodologie af te wijken, maar krijgen toezichthouders tegelijkertijd
meer mogelijkheden om de projecties van banken aan te passen indien zij dat nodig
achten. Dit laatste leidt naar verwachting tot beter vergelijkbare uitkomsten tussen
banken bij de toezichtcomponent. Daarnaast kan het loslaten van bepaalde methodologische
aannames in de bankcomponent mogelijk een realistischer beeld van de weerbaarheid
van individuele banken geven. Ook bij dit idee van twee «componenten» geldt nog steeds
dat de toezichtcomponent («supervisory leg») dient als startpunt voor toezichtbeslissingen
en het vaststellen van kapitaaleisen. Daarom is het niet mijn beeld dat de stresstest
als instrument wordt verzwakt.

Vraag 7

Deelt u de mening dat geloofwaardige en realistische stresstests van uitermate groot
belang zijn voor de financiële stabiliteit en een geloofwaardig toezicht op de Europese
bankensector? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Ja.

Vraag 9

Worden de opmerkingen van José Manuel Campa nog ergens besproken in een Europees gremium?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, waar dan? Worden de onderliggende gesignaleerde problemen
en kwesties ergens besproken?

Antwoord 9

Het discussie paper wordt openbaar geconsulteerd zodat een ieder kan reageren. De
stresstesten van EBA worden besproken in verschillende Europese gremia, onder andere
in comités onder de Raad. Daarnaast wordt op verschillende niveaus binnen EBA gewerkt
aan de voorbereiding en uitvoering van stresstesten. De Nederlandsche Bank (DNB) is
binnen EBA aangesloten bij dit werk.