Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bruins over de vindbaarheid van artikel 2.82 aanbestedingen op TenderNed

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 19 februari
2020).

Vraag 1

Bent u bekend met het feit dat het op TenderNed vinden van aanbestedingen, die zijn
voorbehouden op basis van artikel 2.82, door (sociaal) ondernemers als ingewikkeld
en complex wordt ervaren?

Antwoord 1

TenderNed heeft een klacht van een ondernemer ontvangen die het vinden van voorbehouden
opdrachten (zogenaamde 2.82 opdrachten) als ingewikkeld en complex ervaart.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het meer herkenbaar maken van aanbestedingen, waarbij nadrukkelijk
aandacht is voor meer werkgelegenheid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt,
wenselijk is en voor zowel aanbestedende overheidsdiensten (meer keuzemogelijkheid)
als (startende) sociaal ondernemers van toegevoegde waarde kan zijn?

Antwoord 2

Ja.

Vraag 3, 4

Wat vindt u ervan dat opdrachten die in het kader van artikel 2.82 van de Aanbestedingswet
2012 zijn aanbesteed niet via een zoekfunctie vindbaar zijn op TenderNed? Bent u bereid
om tot een dergelijke zoekfunctie te komen?

Bent u tevens bereid om naast een zoekfunctie zich ervoor in te spannen om ook de
al in TenderNed bestaande attenderings-/notificatiefunctie met dit kenmerk uit te
breiden, zodat sociaal ondernemers actief gewezen kunnen worden op een aanbesteding
in het kader van artikel 2.82?

Antwoord 3, 4

Het is op dit moment al mogelijk te zoeken binnen TenderNed, door het gebruik van
bepaalde termen die vaak in opdrachtomschrijvingen van voorbehouden opdrachten staan,
waaronder «voorbehouden opdracht», «2.82» of «sociale werkplaats». Dit geldt voor
aanbestedingen gepubliceerd op zowel TenderNed als een privaat platform. TenderNed
heeft daarnaast een attenderings/notificatiefunctie, waarbij (sociale) ondernemers
via hun interesseprofiel specifieke zoektermen kunnen opnemen. Zij ontvangen dan automatisch
bericht bij publicatie van een relevante aanbesteding.

Een apart zoekfilter specifiek voor voorbehouden opdrachten bestaat op dit moment
niet. Aanbestedende diensten hebben op TenderNed de mogelijkheid middels een vinkje
aan te geven of de aanbesteding een voorbehouden opdracht betreft. De reden dat hiervoor
geen specifiek zoekfilter bestaat is dat aanbestedende diensten, naast het publieke
platform TenderNed, ook gebruik maken van andere private platforms om hun aanbestedingen
op te publiceren. Op TenderNed staat vervolgens alleen verwijzing naar het private
platform en de aankondiging van de opdracht, waardoor TenderNed niet over alle gegevens
beschikt. Ik heb geen invloed op hoe private partijen hun systemen vormgeven. Een
zoekfilter specifiek voor voorbehouden opdrachten zal daarom alleen de voorbehouden
opdrachten die op TenderNed worden aangemaakt weergeven en daarom zijn doel missen.

Ik vind het wel belangrijk dat sociale ondernemers makkelijk kunnen zoeken naar aanbestedingen.
Voor zowel de zoek- als de notificatiefunctie is vereist dat aanbestedende diensten
deze termen opnemen in titel, omschrijving, zoektermen, etc. Ik heb PIANOo gevraagd
dit onder de aandacht te brengen van de aanbestedende diensten.

Vraag 5

Welke mogelijkheden ziet u verder om de herkenbaarheid van aanbestedingen in het kader
van artikel 2.82 te vergroten? Ziet u tevens mogelijkheden om aanbestedende overheidsdiensten
extra te stimuleren om meer in te zetten op sociaal opdrachtgeverschap?

Antwoord 5

Op het terrein van voorlichting en stimulering van sociaal opdrachtgeverschap gebeuren
verschillende dingen. PIANOo (het Expertisecentrum Aanbesteden) publiceert informatie
en advies over aanbesteden voor aanbestedende diensten. PIANOo zet daarbij actief
in op sociaal opdrachtgeverschap en organiseert onder andere marktontmoetingen tussen
aanbestedende diensten en sociale ondernemingen.

Ook zijn er sinds kort kennisbijeenkomsten over de toepassing van voorbehouden opdrachten
met publieke inkopers en (sociale) ondernemers gezamenlijk. Het gaat hierbij om sociale
ondernemingen in brede zin: het is niet beperkt tot het begrip uit artikel 2.82 van
de Aanbestedingswet. Iedere onderneming met sociale en/of maatschappelijke doelstellingen
is welkom. In deze bijeenkomsten wordt onder andere ingegaan op de mogelijkheden die
de Aanbestedingswet biedt om sociale impact te creëren binnen inkoop- en aanbestedingsbeleid,
zoals:

inhuur van participanten (mensen met een arbeidsbeperking) door de rijksoverheid;

één op één gunning op basis van de percelenregeling of bij specifieke diensten door
non-profit organisaties;

de voorbehouden opdrachten (artikel 2.82 van de Aanbestedingswet), waarover ik al
eerder uw Kamer informeerde1; en

sociale overwegingen binnen een (reguliere) aanbestedingsprocedure. In deze categorie
gaat het onder andere over sociale uitsluitingsgronden, (minimum)geschiktheidseisen,
bijzondere uitvoeringsvoorwaarden en gunningscriteria.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) ondersteunt daarnaast sociaal inkopen
met de Handreiking social return om gemeenten te informeren over de verschillende
mogelijkheden binnen de Aanbestedingswet. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld de uitvoeringsvoorwaarde
stellen dat mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een deel van de opdracht moeten
uitvoeren (SROI).

Het regeerakkoord en de initiatiefnota van het lid Bruins (CU) over ondernemen met
een maatschappelijke missie gaan in op de verschillende mogelijkheden om de erkenning
en herkenning van sociale ondernemingen te versterken.2 In mijn Kamerbrief over passende regels en ruimte voor sociale ondernemingen heb
ik aangekondigd om de behoefte en het draagvlak onder sociale ondernemers voor beleidsmaatregelen
in kaart te brengen.3 Tijdens het notaoverleg over de Initiatiefnota van het lid Bruins over ondernemen
met een maatschappelijke missie afgelopen december, heb ik uw Kamer geïnformeerd over
de huidige stand van zaken. Ik streef ernaar om voor het zomerreces de mogelijkheden
voor betere erkenning en herkenning van sociale ondernemingen te delen met uw Kamer.
Ik ben ook in gesprek gegaan met de sociaaleconomische Raad (SER) om de mogelijkheden
voor maatschappelijke meerwaarde bij aanbesteden met de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen
(SDG’s) van de Verenigde Naties te verkennen en geef daarbij invulling aan mijn toezegging
aan het lid Moorlag (PvdA) in het AO Aanbesteden van 31 oktober 2019.4 Sociale ondernemingen kunnen hun maatschappelijke impact met behulp van de SDG’s
in kaart brengen en zichtbaar maken. Dit kan helpen in een aanbestedingsprocedure.