Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Aartsen en Amhaouch over het bericht ‘Kamer van Koophandel vertrekt uit Drenthe’

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 10 februari
2020).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Kamer van Koophandel vertrekt uit Drenthe»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Klopt het dat het op dit moment technisch en juridisch niet mogelijk is voor een ondernemer
om zich digitaal in te schrijven bij de Kamer van Koophandel (KvK)?

Antwoord 2

Of volledig digitale inschrijving mogelijk is, hangt op dit moment nog af van de ondernemingsvorm.
Voor inschrijving van een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid, waarbij geen notaris
wordt ingeschakeld, is éénmalig een afspraak bij de KVK nodig zodat de identiteit
van de ondernemer kan worden vastgesteld. Bij de oprichting van rechtspersonen (BV,
Stichting en NV) is echter altijd een notaris betrokken. In dat geval verzorgt de
notaris de identiteitscontrole en de inschrijving bij de KVK. Een bezoek aan een KVK-kantoor
is voor de oprichting in deze gevallen niet nodig, de ondernemer hoeft hiervoor alleen
naar de notaris. Op termijn zal inschrijven helemaal digitaal mogelijk zijn.

Vraag 3

Hoeveel inschrijvingen vinden er per week, maand en jaar plaats bij het KvK-kantoor
in Emmen? Met andere woorden, hoeveel startende ondernemers worden gedupeerd door
het vertrek van het KvK-kantoor uit Emmen?

Antwoord 3

In 2019 zijn gemiddeld per week 48 bezoekers geweest op de locatie in Emmen. Het kantoor
in Emmen is daarbij met grote afstand de minst bezochte fysieke vestiging van de KVK.
In heel 2019 zijn in Emmen 2484 klanten ontvangen, dat is 0,75 procent van de fysieke
klantencontacten van de 19 kantoren van KVK.

Vraag 4

Moeten deze ondernemers hierdoor naar Groningen of Zwolle rijden om zich in te schrijven
bij de KvK? Zo ja, deelt u de mening dat dit een ongewenste situatie is die erg nadelig
uitpakt voor startende ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb)? Zo nee, hoe
moeten ondernemers uit Drenthe de KvK dan bereiken?

Antwoord 4

Startende ondernemers kunnen inderdaad terecht bij de vestiging Groningen of Zwolle.
Dit past binnen de randvoorwaarden die bij de reorganisatie zijn gesteld voor spreiding
van het kantorennetwerk van KVK: een adequate spreiding over het land waarbij wordt
gestreefd naar optimalisatie en bijbehorende versobering.2 Dat betekent in de praktijk dat in nagenoeg heel Nederland een KVK-kantoor te bereiken
is met maximaal een uur reistijd.

De sluiting van een groot aantal kantoren van de KVK heeft geleid tot een flinke vermindering
van kosten. Ondernemers hebben daar ook baat bij. Zo is onder andere de jaarlijkse
bijdrage aan de KVK komen te vervallen. Daarnaast blijkt dat steeds meer ondernemers
de voorkeur geven aan het gebruik van digitale communicatiekanalen boven een bezoek
aan de balie, omdat het tijd bespaart. Naast de fysieke ondernemerspleinen beheert
KVK het digitale Ondernemersplein, waar ondernemers voor al hun communicatie met de
overheid online terecht kunnen. De verregaande digitalisering van de dienstverlening,
zoals de KVK dat voorstaat, betekent dat de ondernemer 24 uur per dag, 7 dagen in
de week terecht kan op het Digitale OndernemersPlein. Voor ondernemers betekent dit
duidelijkheid, tijdwinst en een verlaging van de (transactie)kosten. En voor de overheid
betekent het een efficiënte en effectieve toegang tot de ondernemers.

Vraag 5

Hoeveel wordt er met de sluiting van de KvK Emmen bezuinigd? Staat dit in verhouding
tot het sluiten van een vestiging?

Antwoord 5

De huur in Emmen is € 18.000 per jaar, maar besparing op huurkosten is niet het doorslaggevende
punt. Veel meer middelen zijn gemoeid met de inzet van personeel en met de beschikbaarheid
van ICT-middelen, zoals een geavanceerde paspoort-scanner. Deze middelen worden in
Emmen beperkt gebruikt, terwijl in de vestigingen in Groningen en Zwolle op dit moment
wachttijden voor afspraken verkort kunnen worden door die beschikbare mensen en middelen
dáár in te zetten. Daarin is enkele jaren geleden al een slag gemaakt door de openingstijden
in Emmen tot twee dagen per week te reduceren.

Vraag 6

Wat waren de alternatieven voor het sluiten van deze vestiging zoals een goedkopere
locatie of een efficiënter afsprakensysteem? Waarom is daar niet voor gekozen?

Antwoord 6

Alternatieven voor het sluiten van deze vestiging waren tot dan toe reeds benut. De
ruimere openstelling in Emmen in het verleden was niet efficiënt. De afsprakenagenda
op deze locatie kon niet gevuld worden, terwijl er op andere kantoren in de omliggende
regio’s wachttijden waren. Door de beperkte openstelling konden extra afsprakenmomenten
worden opengezet op de andere locaties waardoor de wachttijden daar flink zijn geslonken.
Omdat het baliebezoek voor inschrijving verder terugliep heeft KVK de bezetting enige
jaren geleden teruggebracht naar twee dagen per week. Omdat de sluiting van de locatie
in Emmen op termijn was voorzien is niet gezocht naar een andere locatie. Immers,
de sluiting van de locatie in Emmen is onderdeel van een bredere omvorming van KVK
die in 2013 is ingezet. Bij de voorbereiding van de fusie van de 12 regionale Kamers
van Koophandel en Syntens naar één nationale KVK, is al aangekondigd dat op termijn
als fysieke vestiging van KVK alleen de Ondernemerspleinen overblijven.3 Dat zijn er vijf (Amsterdam, Rotterdam, Groningen, Eindhoven en Arnhem), zodat in
nagenoeg heel Nederland een ondernemersplein te bereiken is met maximaal een uur reistijd.
Deze vestigingen staan sindsdien ook zo geoormerkt op de site van de KVK. Rond de
startdatum van de nieuwe KVK in 2014 is het aantal fysieke locaties al ingeperkt van
ruim 50 naar de huidige 19. De sluiting van een groot aantal kantoren van de KVK heeft
geleid tot een flinke vermindering van kosten.

Vraag 7

Wat vindt u van het feit dat er in de volledige provincie Drenthe geen KvK-vestiging
meer is door dit besluit? Deelt u de mening dat zolang het nog niet mogelijk is om
digitaal een KvK-inschrijving te regelen er ministens 1 plek per provincie moet zijn
waar dat mogelijk is? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

De vijf ondernemerspleinen zijn bedoeld als ontmoetingsplaatsen voor ondernemers en
gerelateerde organisaties. De spreiding is zodanig dat in nagenoeg heel Nederland
een ondernemersplein te bereiken is met maximaal een uur reistijd. Alleen in het geval
van een inschrijving als ondernemer zonder rechtspersoonlijkheid is het nodig dat
de ondernemer zich eenmalig fysiek meldt bij de KVK. Verdere contacten met de KVK
kunnen volledig digitaal plaatsvinden, zoals ook de wens is van veel ondernemers.
Ik erken de wens om fysiek aanwezig te zijn, maar dat moet wel tot uiting komen in
fysieke bezoekersaantallen (bereik) en waardering, om de besteding van publieke middelen
te rechtvaardigen.

Vraag 8

Wat vindt u van de communicatie over dit besluit slechts 1 maand voor de definitieve
sluiting?

Antwoord 8

De gemeente is over de aanstaande sluiting van het kantoor geïnformeerd op 26 september
2019, drie maanden voor de sluiting. Op 8 november 2019 heeft hierover een gesprek
plaatsgevonden met wethouder Economie, Wmo en emancipatie. De gemeente was niet blij
maar had begrip voor de situatie. De gedeputeerde die zich binnen de provincie Drenthe
onder meer bezig houdt met economie en digitale ontwikkeling, is op 6 oktober 2019
geïnformeerd. In reactie op zijn verzoek om open te blijven heeft de KVK laten weten
hiervoor begrip te hebben maar dat de lage bezoekersaantallen reden zijn om vast te
houden aan het besluit de vestiging te sluiten. Zie verder ook het antwoord op vraag
6.

Vraag 9

Bent u bereid om de KvK dringend te verzoeken dit besluit terug te draaien en/of op
zijn minst uit te stellen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 9

Nee, ik ben niet voornemens de KVK te verzoeken dit besluit terug te draaien. De opzet
van vijf fysieke ondernemerspleinen en het terugbrengen van het aantal kantoren van
50 naar de huidige 19, en naar uiteindelijk vijf, is onderdeel van de omvorming van
de KVK naar een landelijke organisatie, waarbij onder meer realisatie van het dienstverleningsconcept
ondernemerspleinen en een verdergaande digitalisering van de dienstverlening centraal
staan.4 Dit past in de strategie voor een toekomstbestendige KVK zoals die eerder is gecommuniceerd
aan uw Kamer. Zie voor nadere toelichting ook het antwoord op vragen 4 en 6.

Vraag 10

Wat bent u van plan te doen om de startende ondernemers te helpen die hinder ondervinden
doordat zij zich niet digitaal kunnen inschrijven?

Antwoord 10

De verwachting is dat eventuele hinder voor ondernemers beperkt zal zijn, om de redenen
zoals beschreven in het antwoord op vraag 4. Op dit moment heeft een fysiek bezoek
aan de KVK overwegend betrekking op het oprichten van een nieuwe onderneming of het
inschrijven van een nieuwe functionaris. Startende ondernemers kunnen terecht bij
de KVK in Zwolle of Groningen. De openingstijden zijn ruimer dan deze waren bij de
KVK Emmen en de wachttijden zijn er korter. Ondernemers kunnen vooraf een afspraak
maken of telefonisch of digitaal informatie inwinnen.

Vraag 11 en 12

Is het volgens u wenselijk dat er op korte termijn een andere mogelijkheid voor startende
ondernemers komt om zich te kunnen inschrijven bij de KvK? Zo ja, welke oplossing
zou uw voorkeur hebben? Zo nee, waarom niet?

Op welke termijn valt een alternatieve manier van inschrijven, zoals digitaal inschrijven,
bij de KvK te realiseren? Welke wet moet hiervoor worden gewijzigd en wat is hier
verder voor nodig? Bent u van plan hier een bijdrage aan te leveren? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 11 en 12

In een aantal gevallen is het al mogelijk om je als ondernemer in te schrijven zonder
een bezoek aan de balie van de KVK. In de toekomst zal inschrijven van een onderneming
helemaal digitaal mogelijk zijn, maar ook dan zal ergens de identiteit van de ondernemer
moeten worden vastgesteld voordat hij een digitale identiteit krijgt. Eerder dit jaar
is een EU Richtlijn over toegankelijkheid van overheidswebsites en apps vastgesteld,
die dit mogelijk moet maken. Aan de implementatie daarvan wordt gewerkt middels de
Wet digitale overheid. Deze wet heeft als doel het regelen van het veilig en betrouwbaar
kunnen inloggen voor Nederlandse burgers en bedrijven bij de (semi-)overheid. De Wet
digitale overheid is zo opgezet dat er stapsgewijze invoering plaatsvindt.5.

Wat er dan verder nog nodig is een aansluitschema middels de toegelaten en verplichte
middelen uit de Wet digitale overheid. Voor een aantal vitale processen dient KVK
de identiteit van de aangever met maximale zekerheid vast te stellen. Deze processen
kennen een hoog betrouwbaarheidsniveau en dus zijn elektronische identificatiemiddelen
nodig van een hoog betrouwbaarheidsniveau. Deze dienen bovendien breed beschikbaar
te zijn en een boven gemiddeld dekkingspercentage te kennen alvorens KVK deze kan
inzetten. Op dit moment is er nog geen door de overheid aangedragen enkelvoudig middel
dat het betrouwbaarheidsniveau Hoog haalt. KVK werkt hieraan samen met het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Het is niet wenselijk dat er op korte termijn een andere mogelijkheid voor startende
ondernemers komt om zich te kunnen inschrijven bij de KVK. Ondernemers willen ondernemen
en niet te veel tijd kwijt zijn aan het verplicht verstrekken van gegevens en het
zoeken naar informatie van verschillende overheden. Een alternatieve manier van inschrijven
bij de KVK, anders dan aansluiten bij de ontwikkelingen binnen het Rijk zoals die
nu plaatsvinden (eHerkenning), ligt niet voor de hand.