Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Peters en Palland over het bericht dat extraatje vanwege 12,5 jarig jubileum moet worden ingeleverd vanwege Wajonguitkering

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
16 januari 2020).

Vraag 1, 2, 3, 4

Hebt u kennisgenomen van het bericht dat een man uit Veenendaal binnenkort een bonus
krijgt bij de supermarkt waar hij werkt, omdat hij daar jubileert, maar dat hij dat
bedrag moet inleveren vanwege zijn Wajong-uitkering?1

Deelt u de mening dat werken moet lonen en dat het uitermate wrang is om iemand die
jarenlang bij een bedrijf werkt te korten op zijn Wajong-uitkering, omdat hij een
bonus krijgt vanwege een 12,5 jarig jubileum?

Herinnert u zich dat deze kwestie zich eerder heeft voorgedaan en dat u heeft aangegeven
dat het voor het vrijstellen van extra’s boven het maandinkomen nodig is dat het UWV
kan beschikken over betrouwbare gegevens over de feitelijke hoogte van deze extra’s?

Herinnert u zich uw toezegging naar aanleiding van ingediende moties over dit onderwerp
van Nijkerken-de Haan/Peters2 en van Brenk c.s.3, dat u in overleg met UWV zou gaan verkennen of er uitvoerbare en handhaafbare mogelijkheden
zijn om extra’s boven het maandinkomen van het loon in beeld te brengen door het samenstellen
van een limitatieve lijst met extra’s boven het maandkomen die niet verrekend worden
met de uitkering?

Antwoord 1, 2, 3, 4

Ik heb kennisgenomen van het genoemde bericht en kan mij goed voorstellen dat het
wrang is dat iemand een eenmalige beloning na jarenlange inzet voor een werkgever
gelijk moet inleveren. Ik begrijp de verontwaardiging die daarover is ontstaan. Naar
aanleiding van een soortgelijke casus heb ik in mijn beantwoording van de vragen van
de leden Nijkerken-de Haan en Aukje de Vries (beiden VVD)4 een verkenning aangekondigd om extra’s (zoals een bonus of gratificatie) boven het
maandinkomen niet te verrekenen met de inkomensondersteuning.

Vraag 5

Kunt u aangeven waartoe deze verkenning heeft geleid?

Antwoord 5

In de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel vereenvoudiging Wajong
heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van de verkenning van opties
om extra’s (zoals een bonus of gratificatie) boven het maandinkomen niet te verrekenen
met de inkomensondersteuning5.

In de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten zijn de regels voor
inkomensondersteuning voor mensen in de oWajong, Wajong2010 en Wajong2015 opgenomen.
Als een Wajonger inkomen uit arbeid ontvangt, wordt het inkomen door UWV verrekend
met de uitkering conform de regels voor inkomensondersteuning waar de betrokkene onder
valt. In lagere regelgeving (Algemeen inkomensbesluit en regeling samenloop) is vastgelegd
welke inkomensbestanddelen UWV moet verrekenen met de uitkering. In de meest voorkomende
gevallen bepaalt het loon in de zin van de Wet op de loonbelasting 1964 het inkomen.

Een eenmalige verstrekking bij ten minste 12,5 jaar in dienst is op basis van de Wet
op de loonbelasting niet vrijgesteld. Dergelijke uitkeringen zijn loon in de zin van
de Wet op de loonbelasting en vallen daarmee onder het inkomensbegrip zoals dat in
het Algemeen Inkomensbesluit en de Regeling samenloop is opgenomen. Dat betekent dat
UWV dergelijke uitkeringen moet verrekenen met de Wajong-uitkering. Om voor de Wajong
af te wijken door extra’s boven het maandinkomen vrij te stellen, moet UWV kunnen
beschikken over betrouwbare gegevens over de feitelijke hoogte van deze extra’s. Dit
is momenteel niet mogelijk, omdat in de loonaangifte geen onderscheid wordt gemaakt
in het vaste loon en eventuele extra’s.

UWV geeft aan dat alleen aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964 uitvoerbaar
en handhaafbaar is. Alleen door naast een extra uitkering voor 25- en 40-jaar dienstjubilea
ook andere extra’s uit te sluiten van het loonbegrip, kunnen deze inkomsten buiten
de verrekening van de uitkering blijven. Dit zou ertoe leiden dat deze extra uitkering
en andere extra’s niet worden meegenomen in de verrekening van de uitkering. Een dergelijke
uitbreiding acht het kabinet, zoals ook aangegeven in de nota naar aanleiding van
het verslag, vanwege de generieke doorwerking naar alle werknemers disproportioneel.

De reden dat er naast aanpassing van de Wet op de loonbelasting 1964 geen uitvoerbare
en handhaafbare alternatieven zijn, is dat betrouwbare gegevens over de feitelijke
hoogte van de extra’s in de registratie bij UWV ontbreken. Dergelijke gegevens kunnen
alleen verkregen worden door het inrichten van een handmatig proces waarbij werkgevers
en Wajongers informatie aan UWV doorgeven. Een dergelijk proces brengt handhavings-
en frauderisico’s met zich mee omdat de ontvangen gegevens niet gecontroleerd kunnen
worden.

Vraag 6

Kunt u precies aangeven welke maatregelen u heeft genomen of gaat nemen om een eind
te maken aan deze onverkwikkelijke rechtsongelijkheid, zodat mensen met een Wajong-uitkering
voortaan incidentele extraatjes boven het maandinkomen, zoals een bonus, gratificatie,
et cetera kunnen behouden, zonder gekort te worden op hun uitkering?

Antwoord 6

Binnen het huidige wettelijke kader is het niet mogelijk om extra’s boven het maandinkomen
zoals bonussen en gratificaties volledig vrij te stellen. Met de voorgestelde geharmoniseerde
inkomensregeling behouden Wajongers bij het ontvangen van extra’s boven het maandinkomen
in ieder geval minimaal 30 procent. Voor de Wajongers die in het kader van de garantieregeling
een uitkering ontvangen ter hoogte van het garantiebedrag, geldt dat zij eenmalige
beloningen volledig kunnen behouden. Bij een (tijdelijke) toename van het inkomen
door bijvoorbeeld een extra bovenop het maandinkomen blijft dit garantiebedrag namelijk
van toepassing.