Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Ploumen en Van den Hul over de aardbeving op de Molukken

Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen
11 december 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Dagelijks naschokken op de Molukken: «De situatie is
erbarmelijk»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw oordeel over de huidige situatie op de Molukken na de zware aardbeving en
de vele naschokken vorige maand waarbij zeker 41 mensen zijn omgekomen, 1.600 gewonden
zijn gevallen en ruim 170.000 mensen dakloos zijn geraakt of de bergen in zijn gevlucht?

Antwoord 2

De aardbeving die op 26 september jl. de Molukken trof had een kracht van 6,5 op de
schaal van Richter en veroorzaakte veel menselijk leed en materiele schade. Het kabinet
leeft mee met de slachtoffers, hun families en de vele anderen die door de aardbeving
en de naschokken geraakt zijn.

De Indonesische autoriteiten en rampenbestrijdingsdienst en diverse andere organisaties,
waaronder het Indonesische Rode Kruis/Rode Halve Maan, zijn actief in het getroffen
gebied. De prioriteiten hierbij zijn o.a. het verstrekken van voedsel, gezondheidszorg,
toegang tot sanitatie en tijdelijk onderdak voor ontheemden. De geografische uitgestrektheid
van het gebied, de vele naschokken en het feit dat veel mensen (mede daardoor) nog
niet terug naar huis durven te keren, bemoeilijken de situatie echter.

Vraag 3, 4, 6 en 7

Heeft u of gaat u contact opnemen met uw Indonesische ambtsgenoot over de huidige
situatie op de Molukken? En zo ja, wat zijn de uitkomsten? En zo nee, waarom niet?

Kunt u bevestigen dat de hulpverlening maar beperkt op gang is gekomen? En zo ja,
welke acties gaat u hierop ondernemen? En zo nee, bent u bereid dit op korte termijn
te onderzoeken?

Levert Nederland een bijdrage aan de hulpverlening en zo ja, welke? En zo nee, waarom
niet?

Is er vanuit de Indonesische regering een internationaal hulpverzoek uitgegaan? En
zo ja, heeft u dit ontvangen en hoe luidt het verzoek? En zo nee, heeft u het aanbod
gedaan de Indonesische overheid bijstand te verlenen? En zo ja, waaruit bestond het
aanbod? En zo nee, waarom niet?

Antwoord 3, 4, 6 en 7

Na eerdere contacten van de Nederlandse ambassade in Jakarta met de Indonesische autoriteiten,
heb ik meest recent mijn condoleances met betrekking tot de aardbeving in de Molukken
overgebracht aan de Indonesische viceminister voor Buitenlandse Zaken, Mahendra Siregar,
tijdens zijn bezoek aan Nederland op 22 november.

In dit gesprek werd bevestigd dat er na de aardbeving geen internationaal hulpverzoek
is uitgegaan vanuit de Indonesische overheid. Zonder internationaal hulpverzoek is
het voor internationale organisaties en donoren onmogelijk om te bepalen wat de behoeften
zijn en om humanitaire hulp te bieden. Wel heb ik van hem bevestigd gekregen dat de
Indonesische provinciale en lokale overheden zelf de hulpverlening ter hand hebben
genomen, samen met lokale organisaties. Ook de Indonesische rampenbestrijdingsdienst
is hierbij betrokken.

Donoren als Nederland respecteren de wens van de Indonesische overheid om de eigen
capaciteit in te zetten om noodhulp te bieden en geen of zeer beperkt een beroep te
willen doen op bijstand van internationale actoren. Wel heeft het Directoraat-Generaal
voor Europese civiele bescherming en humanitaire hulp van de EU (ECHO) de Copernicus
Emergency Management Service ingezet, dat van EU-satellieten gebruik maakt om het
getroffen gebied in kaart te brengen. Deze satellietbeelden en andere data worden
gratis aangeboden om de hulpverlening te ondersteunen. Nederland draagt via de EU-begroting
bij aan dit programma.

Wanneer de Indonesische overheid hier aanleiding toe ziet, kan zij uiteraard een beroep
doen op internationale hulpverlening die door Nederland wordt ondersteund, bijvoorbeeld
via de niet-geoormerkte bijdragen aan humanitaire VN-organisaties, het Rode Kruis
en Ngo’s.

Vraag 5

Welke hulporganisaties zijn op dit moment actief op de Molukken? Zitten daar organisaties
bij die steun vanuit Nederland ontvangen?

Antwoord 5

De hulpverlening wordt uitgevoerd door lokale organisaties en de Indonesische overheid.
Ook lokale kerken spelen een belangrijke rol. Daarnaast hebben verschillende organisaties
in Nederland hulp naar de Molukken gestuurd in reactie op de aardbeving. Onder andere
Palang Merah Indonesia (PMI, de Indonesische nationale vereniging van het Rode Kruis)
is actief in het getroffen gebied, met technische steun van het Country Cluster Support
Team van de Internationale Federatie van het Rode Kruis (IFRC) in Jakarta. Bovendien
draagt de IFRC direct bij aan het aanvullen van de voorraden van het PMI. Daarnaast
zijn lokale organisaties zoals Moluccas Coastal Care (MCC), het Muhammadiyah Disaster
Management Center (MDMC), Aksi Cepat Tanggap (Fast Response Action) en Clerry Cleffy
Institute (CCI) in samenwerking met Yayasan Peduli Inayana (Himpunan Disabilitas Indonesia)
actief op het gebied van gezondheid, onderwijs en psychosociale hulp. Deze organisaties
ontvangen geen directe steun van Nederland. Wel vraagt het Nederlandse Rode Kruis
aandacht voor de crisis en heeft het een rekening geopend ten behoeve van fondsenwerving
voor de activiteiten van PMI.