Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kuiken over het bericht dat jeugdzorgaanbieders naar de rechter stappen vanwege tariefverlagingen

Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 29 november
2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht «Haagse jeugdzorgaanbieders naar rechter om
tariefverlagingen: «Onder deze voorwaarden gaan we failliet»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3

Kunt u inzicht geven in de tariefverlagingen die de tien samenwerkende gemeenten in
de Haagse regio hanteren? Bedragen deze werkelijk ongeveer 40%?

Lijkt het u aannemelijk dat jeugdzorginstellingen (blijvend) kwalitatief hoge zorg
kunnen verlenen voor ongeveer de helft van het geld? Zo nee, draagt u deze boodschap
ook uit richting gemeenten?

Antwoord 2, 3

Navraag bij de regio Haaglanden leert dat de tarieven in algemene zin niet met 40%
dalen. De meeste tarieven stijgen.

De inkoopronde betreft 85 producten waarvan het merendeel (53 producten) geïndexeerd
is. Voor 8 producten zijn de tarieven met meer dan de indexatie naar boven bijgesteld.
Voor 23 producten zijn de tarieven om verschillende redenen naar beneden bijgesteld.
Hiervan kenden er 6 een daling van circa 40%. Daarnaast was er 1 nieuw product.

Gemeenten dienen bij hun inkoop (ongeacht de wijze van bekostiging) rekening te houden
met een goede prijs-kwaliteitverhouding. Artikel 2.12 van de Jeugdwet bepaalt dat
gemeenten bij verordening regels moeten stellen ter waarborging van een goede verhouding
tussen de prijs voor de levering van jeugdhulp of de uitvoering van een kinderbeschermingsmaatregel
of jeugdreclassering en de eisen die worden gesteld aan de kwaliteit daarvan. Daarbij
dient rekening gehouden te worden met de deskundigheid van de beroepskrachten en de
toepasselijke arbeidsvoorwaarden.

Op 22 oktober 2019 heeft de voorzieningenrechter uitspraak gedaan in de rechtszaak.
De Jeugdhulpaanbieders zijn voor wat betreft de tariefsdiscussie in het gelijk gesteld.
De regio Haaglanden heeft onvoldoende aangetoond dat de door hen vastgestelde tarieven
voldoende recht doen aan de kosten die aanbieders maken. De rechter verwijst hierbij
meermaals naar artikel 2.12 uit de Jeugdwet.

In de praktijk is er vaker discussie over tarieven en zijn er met enige regelmaat
signalen van aanbieders dat sommige gemeenten niet of onvoldoende indexatie bieden
en geven sommige aanbieders aan dat afgesproken tarieven niet kostendekkend zijn.

Dit is de reden dat de Minister voor Rechtsbescherming en ik in de Tweede Kamerbrief
«over het bericht dat jeugdzorgaanbieders naar de rechter stappen vanwege tariefverlagingen»
van 7 november 2019 een AMvB reële prijs voor de Jeugdwet hebben aangekondigd. Dit
in navolging van de AmvB reële prijs, zoals deze eerder in de Wmo 2015 is opgenomen.

Vraag 4, 5

Welk verband ziet u tussen de enorm grote tekorten op de sociaal domein begrotingen
van gemeenten en deze drastische prijsverlagingen?

Deelt u de mening dat de zorg voor onze jeugd hiermee in de uitverkoop wordt gegooid?

Antwoord 4, 5

Het signaal dat veel gemeenten te maken hebben met tekorten op hun budget voor jeugdhulp
is niet nieuw. Dit is ook de reden geweest dat het kabinet bij voorjaarsnota € 1.020
miljoen extra financiële middelen voor de jeugdhulp beschikbaar heeft gesteld.

Tegelijkertijd ontslaan financiële tekorten gemeenten niet van hun verplichtingen
die uit de Jeugdwet voortvloeien, zoals de jeugdhulpplicht en de plicht om reële tarieven
te hanteren.

Vraag 6

Welke actie gaat u ondernemen om te verzekeren dat niet nog meer jeugdzorginstellingen
failliet gaan waardoor kinderen zonder hulp komen te zitten en wachtlijsten nog verder
oplopen?

Antwoord 6

Het is de eerste verantwoordelijkheid van jeugdhulpaanbieders zelf (goede bedrijfsvoering)
en gemeenten (goed opdrachtgeverschap) om te zorgen dat aanbieders niet failliet gaan.

Het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd en de Jeugdautoriteit kunnen hierin een
bemiddelende rol spelen wanneer gemeenten en aanbieders er in gezamenlijk onvoldoende
uit komen.

Voor situaties waar continuïteit van cruciale jeugdhulp in acuut gevaar komt door
liquiditeitsproblemen bij een jeugdhulpaanbieder is een subsidieregeling in de maak.
Voor deze regeling is gelijktijdig met de extra financiële middelen voor jeugdhulp,
€ 20 miljoen vanuit het gemeentefonds gereserveerd.

Vraag 7

Kunt u verzekeren dat deze tariefverlagingen niet zullen worden doorgevoerd terwijl
de rechtszaken lopen, aangezien een gewonnen zaak geen nut meer heeft wanneer kwetsbare
kinderen al zonder hulp in de kou staan?

Antwoord 7

In reactie op de uitspraak van de voorzieningenrechter hebben de gemeenten in de regio
Haaglanden op 7 november 2019 een brief verstuurd aan hun gemeenteraden. De gemeenten
geven aan als eerste prioriteit, samen met de jeugdhulpaanbieders, te zullen zorgen
dat de zorgcontinuïteit voor jeugdigen en gezinnen per 1 januari a.s. is gewaarborgd.
Het doel is dat lopende jeugdhulptrajecten en nieuwe aanvragen kunnen worden uitgevoerd
en ingediend.

Vervolgens zullen gemeenten zich, zoals door de rechter gevraagd, proactief en constructief
opstellen met de nadrukkelijke bedoeling tot overeenstemming te komen.