Antwoord schriftelijke vragen (nader) : Nader antwoord op vragen van de leden Groothuizen en Van Nispen over bemoeienis van het ministerie van Justitie en Veiligheid met het proces Wilders

Nader antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 29 oktober
2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 417.

Vraag 1

Op basis van welke wettelijke grondslag worden punten ten aanzien van mogelijk door
de verdediging te voeren verweren «meegegeven» aan het openbaar ministerie (OM)?1

Antwoord 1

Zoals in mijn initiële beantwoording van deze vragen reeds aangegeven merk ik in n
zijn algemeenheid op dat het College van procureurs-generaal verplicht is de Minister
van Justitie en Veiligheid inlichtingen te verstrekken die deze nodig heeft om zijn
taken en bevoegdheden naar behoren te kunnen uitoefenen (zie artikel 129 Wet RO).
Dat kan uit eigen beweging bijvoorbeeld in het kader van (de voortgang van) gevoelige
strafzaken, maar zo nodig ook op verzoek. Hierdoor wordt de Minister van Justitie
en Veiligheid in staat gesteld om in de juiste gevallen en op de juiste ogenblikken
zijn politieke verantwoordelijkheid waar te maken. Zoals in mijn brief van 10 september
jl. opgemerkt hecht ik voorts aan om te benadrukken dat ik van mening ben dat het
OM in individuele zaken eigenstandig tot besluitvorming moet komen op basis van de
hen geattribueerde bevoegdheden.

Zoals ik in mijn initiële beantwoording van deze vragen reeds heb aangegeven en onder
verwijzing naar mijn brief van 10 september jl. merk ik op dat ik uit de vraag en
de hieronder opgenomen verwijzing in de voetnoot opmaak dat de vragen zien op, dan
wel gerelateerd zijn aan, (passages in) documenten die als bijlage zijn gevoegd bij
het WOB-besluit dat ik op 30 augustus jl. aan uw Kamer zond. Zoals ik u schreef in
mijn brief van 10 september jl. heb ik de betreffende stukken aan het OM verstrekt
en het OM heeft de documenten aan het Hof verstrekt. Zij zijn als processtukken aan
het strafdossier toegevoegd.

Zoals in mijn brief van 10 september jl. opgemerkt acht ik het van het grootste belang
dat over de gang van zaken politieke verantwoording kan worden afgelegd. Bovenstaand
heb ik aangegeven dat in mijn streven om u volledig en zorgvuldig over de feiten te
informeren ik er aan hecht eerst mijn onderzoek volledig af te ronden alvorens ik
nader in zal gaan op de door u aangedragen vragen en onderwerpen. Zoals gemeld zal
ik uw Kamer wanneer het onderzoek gereed is over de uitkomsten informeren. Zoals ik
bovendien eerder aan gaf dien ik mij als Minister van Justitie en Veiligheid omdat
het strafproces nog gaande is uiterst terughoudend op te stellen. Wanneer de zaak
niet meer onder de rechter is zal ik uw mijn appreciatie van de gang van zaken geven.

Vraag 2

Welke punten met betrekking tot mogelijke verweren werden door de desbetreffende ambtenaar
aan het OM «meegegeven»? Bent u bereid deze met de Kamer te delen? Zo nee, waarom
niet? Kunt u daarbij ingaan op de redenen om verweren die blijkbaar door het OM niet
waren opgenomen in het ambtsbericht niet met de Kamer te delen?

Antwoord 2

Zoals in mijn brief van 10 september jl., eerder in deze brief en in het antwoord
op vraag 1 opgemerkt acht ik het van het grootste belang dat over de gang van zaken
politieke verantwoording kan worden afgelegd. Bovenstaand heb ik aangegeven dat in
mijn streven om u volledig en zorgvuldig over de feiten te informeren ik er aan hecht
eerst mijn onderzoek volledig af te ronden alvorens ik nader in zal gaan op de door
u aangedragen vragen en onderwerpen. Zoals gemeld zal ik uw Kamer wanneer het onderzoek
gereed is over de uitkomsten informeren. Zoals ik bovendien eerder aan gaf dien ik
mij als Minister van Justitie en Veiligheid omdat het strafproces nog gaande is uiterst
terughoudend op te stellen. Wanneer de zaak niet meer onder de rechter is zal ik uw
mijn appreciatie van de gang van zaken geven.

Vraag 3

In hoeverre kan uit het ambtelijk «meedenken» over verweren worden afgeleid dat (ambtenaren
van) het departement uitging(en) van vervolging, dan wel daar een voorkeur voor hadden?

Antwoord 3

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 1 en 2 meld ik u dat ik uw Kamer wanneer
het onderzoek is afgerond nader zal informeren. Wanneer de zaak niet meer onder de
rechter is zal ik ook mijn appreciatie van de gang van zaken zal geven.

Vraag 4

Waarom is niet eerder aan de Kamer gemeld dat ambtenaren meedachten over de inhoud
van een (eventuele) strafzaak? Hoe beoordeelt u dat? Deelt u de mening dat u op de
hoogte had kunnen zijn van deze e-mailwisseling?

Antwoord 4

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 1, 2 en 3 meld ik u dat ik uw Kamer wanneer
het onderzoek is afgerond nader zal informeren. Wanneer de zaak niet meer onder de
rechter is zal ik ook mijn appreciatie van de gang van zaken zal geven.

Vraag 5

Hoe beoordeelt u dit «meedenken» in het licht van uw eerdere antwoord op Kamervragen
dat u zich «als Minister van Justitie en Veiligheid niet [mengt] in de behandeling
van individuele strafzaken»?

Antwoord 5

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 1, 2, 3 en 4 meld ik u dat ik uw Kamer
wanneer het onderzoek is afgerond nader zal informeren. Wanneer de zaak niet meer
onder de rechter is zal ik ook mijn appreciatie van de gang van zaken zal geven.

Vraag 6

Hoe beoordeelt u dit «meedenken» in het licht van de onafhankelijke magistratelijke
rol van het OM?

Antwoord 6

Zoals reeds in mijn antwoord op vraag 1 en in de initiële beantwoording van deze vraag
aangegeven merk ik in zijn algemeenheid op dat het College van procureurs-generaal
verplicht is de Minister van Justitie en Veiligheid inlichtingen te verstrekken die
deze nodig heeft om zijn taken en bevoegdheden naar behoren te kunnen uitoefenen (zie
artikel 129 Wet RO). Dat kan uit eigen beweging bijvoorbeeld in het kader van (de
voortgang van) gevoelige strafzaken, maar zo nodig ook op verzoek. Hierdoor wordt
de Minister van Justitie en Veiligheid in staat gesteld om in de juiste gevallen en
op de juiste ogenblikken zijn politieke verantwoordelijkheid waar te maken.

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 1, 2, 3, 4 en 5 meld ik u dat ik uw Kamer
wanneer het onderzoek is afgerond nader zal informeren. Wanneer de zaak niet meer
onder de rechter is zal ik ook mijn appreciatie van de gang van zaken zal geven.

Vraag 7

Wat is de reden dat ambtenaren van het departement een juridische analyse maken over
het door het OM opgestelde ambtsbericht? Welke toegevoegde waarde heeft een dergelijke
analyse? Bent u bereid deze analyse met de Kamer te delen? Zo nee, waarom niet? Kunt
u daarbij ingaan op de redenen om de analyse die blijkbaar door het OM niet was opgenomen
in het ambtsbericht niet met de kamer te delen?

Antwoord 7

Onder verwijzing naar het antwoord op vraag 1, 2, 3, 4, 5 en 6 meld ik u dat ik uw
Kamer wanneer het onderzoek is afgerond nader zal informeren. Wanneer de zaak niet
meer onder de rechter is zal ik ook mijn appreciatie van de gang van zaken zal geven.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Kuiken (PvdA),
ingezonden 2 september 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 502).