Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Weverling over het bericht 'Nieuwbouwhuis? Grote kans dat 5G je geen sneller internet oplevert'

Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 2 oktober
2019).

Vraag 1

Kent u het bericht «Nieuwbouwhuis? Grote kans dat 5G je geen sneller internet oplevert»?1

Antwoord 1

Ja, het bericht is bekend.

Vraag 2

Deelt u de mening dat zoveel mogelijk mensen in Nederland de beschikking moeten hebben
over snel internet, zowel vast als mobiel? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ja. Daarom voer ik bijvoorbeeld beleid om de uitrol van snel internet in buitengebieden
te faciliteren en ben ik van plan voor mobiele netwerken een dekkingseis te stellen
die een minimale snelheid garandeert.

De mate waarin dekking voor mobiel internet kan worden gegarandeerd is echter onderhevig
aan natuurkundige principes. Absolute garanties voor mobiele netwerkdekking zijn niet
te geven. Mobiele dekking wordt beïnvloed door een veelheid van factoren, zoals het
weer, bladerdek, bebouwing, maar ook de verbeterde isolatie van woningen.

Vraag 3

Wat is uw mening over de reportage van RTL Z, zeker met het oog op uw eerdere uitspraken
over het belang van mobiele connectiviteit en het feit dat de scheidslijn tussen vaste
en mobiele infrastructuur aan het vervagen is?2

Antwoord 3

In telecommunicatie is connectiviteit in toenemende mate van belang, of dat nu wordt
geleverd via een vaste verbinding, via een draadloze verbinding als wifi, 4G, 5G,
dan wel via andere technologieën. Deze ontwikkeling is een belangrijke reden om zowel
voor vaste als mobiele infrastructuur beleid te voeren. Genoemde trends zoals convergentie
en vervagende scheidslijn betekenen overigens niet dat ik verwacht dat vaste en mobiele
infrastructuren volledig elkaars substituut gaan worden. Mobiele netwerken kunnen
leveren waar vaste dat niet kunnen, en soms dus ook andersom. Daarbij hebben vaste
netwerken, zoals bijvoorbeeld een glasvezelaansluiting, voorsprong in breedbandige
capaciteit.

Vraag 4

Deelt u de mening dat de mate van connectiviteit niet alleen buitenshuis, maar ook
binnenshuis van goede kwaliteit moet zijn? Zo ja, welke beleidsinstrumenten (zoals
ook genoemd in het Actieplan Digitale Connectiviteit) bent u van plan in te zetten
om ook binnenshuis een goede digitale connectiviteit te garanderen?3

Antwoord 4

Het garanderen en regelen van goede mobiele ontvangst binnenshuis via bijvoorbeeld
verhoging van mobiele zendvermogens buitenshuis is uiterst moeilijk. Omdat huizen
zo sterk verschillen als het gaat om doordringbaarheid voor radiofrequenties zou het
stellen van een bepaalde minimale ontvangstnorm binnenshuis onredelijk en onwerkbaar
zijn. Om deze reden is bij de komende multibandveiling gekozen voor een dekkingseis
die buitenshuis geldt.4 Er bestaan overigens goede remedies voor gevallen van onvoldoende mobiele dekking
binnenshuis. De meeste huishoudens beschikken over een binnenshuis wifi-netwerk, gekoppeld
aan een vaste internetverbinding. Voor mobiele internettoegang ligt het iets anders
dan bij mobiel bellen. Voor wat betreft mobiele internettoegang kunnen apparaten zoals
laptops, tablets, smartphones en dergelijke al sinds jaren eenvoudig overschakelen
op wifi. Daarmee wordt een eventuele zwakke binnenshuisdekking gemakkelijk, automatisch
en doorgaans ongemerkt omzeild. Sinds recentere datum is ook mobiel bellen over wifi
technisch mogelijk gemaakt en door de Nederlandse mobiele operators aangeboden (Voice
over Wifi). Om mobiel te bellen kunnen moderne smartphones tegenwoordig via een wifi-netwerk
schakelen. Soms moet een gebruiker op zijn smartphone daarvoor even een instelling
aanpassen. In combinatie met mijn beleid voor snel vast internet kan de bewoner van
een goed geïsoleerd nieuwbouwhuis dus zelf maatregelen nemen voor behoorlijk binnenshuis
werkende mobiele diensten.

Vraag 5

Bent u bekend met het feit dat in gevallen waar binnenshuis geen goede verbinding
met 4G mogelijk is, de nieuwe 5G-techniek waarschijnlijk ook geen soelaas zal bieden
vanwege een verschil in frequentiegolven? Zo ja, is hiermee ook rekening gehouden
in de doelstellingen, zoals geformuleerd in het Actieplan Digitale Connectiviteit,
en hoe?

Antwoord 5

De mate waarin een radiosignaal door muren en ramen dringt heeft inderdaad onder meer
te maken met de golflengte. Hoe lager een frequentie in het radiospectrum, hoe makkelijker
deze door ramen en muren komt, en omgekeerd. Vooralsnog zijn de 700 MHz band, de 3,5
GHz band en de 26 GHz band aangewezen als 5G banden. De 3,5 GHz-band en 26 GHz-band
zijn hogere frequenties dan de tot zover gebruikelijke mobiele frequenties waarmee
2G, 3G, en 4G wordt aangeboden. De 700 MHz-band is lager, een golflengte die juist
weer iets beter doordringt dan de tot nu toe gebruikte mobiele frequentiebanden waarvan
op dit moment de laagst uitgegeven frequentieband de 800 MHz-band is.

Daarbij dient ook vermeld te worden dat 5G op zich niet nodig is voor mobiele telefonie,
omdat bellen geen hoge bandbreedte vraagt en bestaande mobiele technologieën daarvoor
nog heel wat jaren goed daarvoor blijven voldoen.

Ik vermeld daarbij ook dat 5G niet simpelweg het breedbandiger verlengde gaat zijn
van wat de bestaande mobiele technologieën tot zover bieden. Waar 5G in de praktijk
straks zijn belangrijkste toepassingen gaat vinden, moeten we afwachten, maar de verwachting
is dat 5G belangrijk gaat worden in bedrijfsmatige situaties (verticals). Gezien het korte bereik van golven in de 26 GHz band – dit geldt ook wel voor de
3,5 GHz band – is het niet erg aannemelijk, en het zou ook kostbaar worden, dat met
deze frequentiebanden landelijk aanvullende dekkende netwerken gaan worden gerealiseerd.
De genoemde banden gaan waarschijnlijk vooral meer plaatselijk voor extra capaciteit
worden ingezet, daar waar veel mensen bij elkaar komen, en voor verticals zoals vermeld.
Verbetering van de landelijke dekking kan wel worden verwacht wanneer de 700 MHz band
in gebruik wordt genomen, in combinatie met de bijbehorende (outdoor)dekkingsplicht.5

Vraag 6

Kunt u aangeven wat mogelijke oplossingen zijn om frequenties ter ondersteuning van
zowel 4G als 5G op een adequate manier binnenshuis te ontvangen, zeker met het oog
op nieuwbouwhuizen die vaak dikkere muren hebben? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 4.

Vraag 7

Bent u in overleg met telecombedrijven om te bekijken hoe Nederlanders gebruik kunnen
maken van een zo hoog mogelijke snelheid mobiel internet en oplossingen te bieden
indien mensen niet op een adequate manier binnenshuis gebruik kunnen maken van 4G
en 5G? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

In het antwoord op vraag 4 is aangegeven dat bewoners zelf oplossingen kunnen toepassen
om te voorzien in binnenshuis snelle internettoegang en om binnenshuis adequaat mobiel
te kunnen bellen. Telecombedrijven hebben in Nederland voice over wifi op hun netwerken mogelijk gemaakt. Overleg met hen hierover vind ik niet nodig.

Vraag 8

Hoe beziet u de berichtgeving van RTL Z in het licht van uw eerder aangekondigde dekkingseis
met betrekking tot mobiele netwerken?5

Antwoord 8

Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 4.

Vraag 9

Geld de eerder genoemde dekkingseis voor mobiele internetsnelheden buitenshuis, of
ook binnenshuis?

Antwoord 9

Zoals in de Nota Mobiele Communicatie is toegelicht geldt de eis alleen voor dekking
buitenshuis. Zie in dit kader ook mijn antwoord op vraag 4.

Vraag 10

Herinnert u zich dat u eerder heeft aangegeven dat samenwerking tussen telecomaanbieders
en andere betrokkenen, zoals projectontwikkelaars, bouwbedrijven en grondeigenaars,
nodig is om inpandige dekking te verbeteren?6 Herinnert u zich dat u daarnaast heeft aangegeven dat de overheid hierbij een faciliterende
rol kan spelen? Kunt u aangeven of de overheid deze faciliterende rol reeds speelt?
Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet en betekent dit tegelijkertijd dat er
nog geen overleg is tussen eerder genoemde partijen om inpandige dekking te verbeteren?

Antwoord 10

Wat betreft de genoemde faciliterende rol van het Ministerie van Economische Zaken
en Klimaat heeft dat betrekking op zakelijke situaties, namelijk ten behoeve van een
standaard voor multi-operator indoordekking. De Branchevereniging ICT en Telecomgrootgebruikers
(BTG) is actief om met de mobiele operators en zakelijke grootgebruikers een standaard
voor technische specificaties af te spreken voor indoor-antenne installaties, zodat
in meer zakelijke omgevingen zoals kantoren de indoordekking verbetert. Ik ben bereid
dit te ondersteunen, maar een verzoek om een faciliterende rol te spelen heb ik nog
niet ontvangen. Ik zie geen praktische mogelijkheden voor zoiets in woonomgevingen.
Zoals aangegeven onder vraag 4 kunnen mensen zo nodig zelf maatregelen treffen.