Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Wörsdörfer en Veldman over het bericht ‘Banken weigeren bedrijven die met blockchain in de weer zijn’

Antwoord van Minister Hoekstra (Financiën) (ontvangen 24 september 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Banken weigeren bedrijven die met blockchain in de
weer zijn»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hebben u inmiddels, na uw eerdere beantwoording op 7 februari 2019 van vragen het
lid Wörsdörfer van 28 december 2018, alsnog signalen bereikt dat zodra een bedrijf
«crypto» of «blockchain» in een bedrijfsomschrijving heeft staan, het vaak niet lukt
om een bankrekening te openen?2

Antwoord 2

Zoals de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in de beantwoording van
de Kamervragen van 7 februari 2019 heeft aangegeven zijn er geen signalen bekend van
het, op structurele wijze, weigeren van bankrekeningen aan bedrijven die zich bezighouden
met blockchaintechnologie. Sinds beantwoording van deze vragen heb ik, op het bericht
in het FD na, niet alsnog signalen ontvangen die het tegendeel bewijzen. Ik constateer
verder dat er geen zaken geweest zijn bij het Kifid van blockchainbedrijven die meenden
dat zij onterecht niet werden geaccepteerd als nieuwe klant of waarvan de relatie
met de bank onterecht zou zijn stopgezet. Ook DNB heeft aangegeven geen signalen te
hebben ontvangen dat hiervan sprake is.

In dezelfde beantwoording heeft de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
aangegeven dat er verschil gemaakt dient te worden tussen bedrijven die zich met blockchain
bezighouden, en bedrijven die bepaalde diensten met of rondom crypto’s aanbieden.
Voor deze laatste groep geldt dat ik wel signalen heb ontvangen dat zij moeite kunnen
hebben met het openen van een bankrekening. Dit is in grote mate vanwege het feit
dat zij een verhoogd risico voor witwassen en terrorismefinanciering kunnen vormen.
Gezien de verscherpte aandacht voor integriteit in de financiële sector kan het zijn
dat banken in het kader van de risicogebaseerde klantacceptatie terughoudender zijn
in de acceptatie van partijen die zich met crypto’s bezighouden.

Vraag 3, 5 en 6

Zo nee, bent u bereid om na te gaan of hier inderdaad sprake van is? Zo ja, deelt
u de mening dat dit zorgelijk is met het oog op het – toekomstig – verdienvermogen
van Nederland?

Zo nee, bent u bereid met de banken en relevante toezichthouders in gesprek te gaan
om na te gaan of en zo ja, wat de redenen zijn dat blockchainbedrijven kennelijk veelvuldig
geweigerd worden bij de aanvraag van een bankrekening en wilt u daarbij nadrukkelijk
onderscheid maken tussen bedrijven die met blockchain in de weer zijn? Zo nee, waarom
niet?

Bent u bereid zich in te spannen om het blockchainbedrijven makkelijker te maken een
bankrekening te openen? Zo ja, hoe gaat u dat doen?

Antwoord 3, 5 en 6

Zoals eerder aangegeven heb ik geen signalen ontvangen dat er een structureel probleem
bestaat ten aanzien van het aanbieden van bankrekeningen aan blockchainbedrijven.
In het kader van contractrecht zijn banken vrij om zelf te bepalen of zij een relatie
aangaan met bepaalde partijen of niet. Desalniettemin zal ik met de banken in gesprek
gaan of er inderdaad sprake is van het weigeren van partijen die iets met blockchain
doen, en de eventuele mogelijke redenen die banken hiervoor zouden kunnen hebben.

In ieder geval kunnen partijen, indien zij menen dat zij onterecht geen diensten (meer)
kunnen afnemen bij een bank, een klacht indienen bij de bank via de formele (en wettelijk
verplichte) klachtenprocedure, vervolgens een klacht indienen bij het Kifid, of in
het uiterste geval naar de rechter stappen.

Vraag 4

Zijn u argumenten bekend waarom blockchainbedrijven, waaronder ook bedrijven die met
deze techniek werken of op dit onderwerp adviseren, kennelijk moeilijk een bankrekening
kunnen openen? Zo ja, welke argumenten zijn dit en ziet u daarin reden om actie te
nemen?

Antwoord vraag 4

In eerdere antwoorden op Kamervragen heb ik aangegeven dat banken in het algemeen
hun klantenbestand baseren op een door de bank zelf bepaalde ondernemersstrategie
en door hen gewenste risicoprofiel.3 Hierbij spelen veel verschillende factoren een rol die door banken zelf worden gewogen,
zoals het bestaande kader van wet- en regelgeving en de door banken gewenste risicobereidheid.

Banken zijn wettelijk verplicht een risicogebaseerd klantenacceptatiebeleid te voeren.
Dit houdt in dat potentiele klanten moeten worden geïdentificeerd en dat hun identiteit
moet worden geverifieerd. Verder dient de aard van de zakelijke relatie te worden
onderzocht op het risico van witwassen, terrorismefinanciering of andere criminele
activiteiten. Op basis van dit onderzoek moet de bank beheersmaatregelen vaststellen
om eventuele risico’s in te perken. Dit kan betekenen dat de dienstverlening door
de bank wordt beperkt, of zelfs dat de klant wordt geweigerd.