Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Hul over onvoldoende draagvlak voor het verduurzamen van goud

Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen
25 september 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Het wil niet vlotten met eerlijk goud in Nederland»1?

Antwoord 1

Ja

Vraag 2

Herkent u de constatering van Stichting Max Havelaar dat er onvoldoende draagvlak
bestaat onder de Nederlandse industrie en goudverwerkende bedrijven om gebruik te
maken van het keurmerk fairtradegoud?

Antwoord 2

Ik heb vernomen dat de Stichting Max Havelaar in juni 2019 in een statement aan de
partijen bij het goudconvenant het argument van onvoldoende draagvlak heeft gebruikt
als reden om te stoppen met fairtrade goud in Nederland. Ik heb tevens vernomen dat
er vanuit de sector teleurstelling is geuit dat het fairtrade goud niet meer zal worden
geleverd.

Vraag 3

Heeft u eerder contact gehad met de sector en Stichting Max Havelaar over genoemd
uitblijvend draagvlak? Zo ja, wat kwam er uit deze contacten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

De Stichting Max Havelaar heeft in een eerder stadium geen contact met mij opgenomen
over het ontbreken van draagvlak voor fairtrade goud in Nederland. Datzelfde geldt
voor de sector zelf.

Vraag 4 en 5

Welke rol speelden c.q. spelen de partijen binnen het goudconvenant bij het werken
aan draagvlak voor het keurmerk? Kunt u daarbij ook expliciet ingaan op de rol die
de overheid daarbij innam c.q. inneemt?

Verandert de keuze van Stichting Max Havelaar iets aan de inzet van partijen binnen
genoemd convenant?

Antwoord 4 en 5

In het convenant zijn geen afspraken gemaakt over werken aan draagvlak voor of het
gebruik van het fairtrade keurmerk in het bijzonder. In plaats daarvan zijn afspraken
gemaakt over het toewerken naar een verantwoorde goudketen door middel van het toepassen
van gepaste zorgvuldigheid (due diligence) op basis van de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen. Als onderdeel
van een verantwoorde bedrijfsvoering kan een bedrijf ervoor kiezen om fairtrade in
te kopen. Een bedrijf kan echter ook zonder gebruik te maken van een fairtrade keurmerk
gepaste zorgvuldigheid uitvoeren en het inkopen van producten met een duurzaamheidskeurmerk
ontslaat bedrijven niet van de verantwoordelijkheid om gepaste zorgvuldigheid toe
te passen.

De keuze van Stichting Max Havelaar verandert op zichzelf niets aan de inzet van de
partijen om de doelstellingen van dit convenant te behalen. De Nederlandse overheid
heeft de verantwoordelijkheid bedrijven te stimuleren internationaal maatschappelijk
verantwoord te ondernemen. Dit doet de overheid in de goudsector middels het convenant,
via het European Partnership for Responsible Minerals, en met partners als Solidaridad
en de Internationale Arbeidsorganisatie.

Vraag 6

Wat is in uw ogen het belang van betreffend keurmerk, en wat zijn de te verwachten
consequenties van het verdwijnen van dit keurmerk voor de verduurzaming van goud en
de rol die Nederland daarin speelt?

Antwoord 6

Het keurmerk fairtrade goud geeft de garantie dat het goud uit gecertificeerde, kleinschalige
mijnen komt. Mijnwerkers in deze mijnen krijgen een premium prijs voor hun goud en
worden gehouden aan strenge standaarden voor werkomstandigheden, veiligheid, gebruik
van chemicaliën, arbeidsrechten en milieubescherming. Fairtrade goud inkopen is een
van de manieren waarop een bedrijf verantwoorde goudproductie kan stimuleren. Een
initiatief als fairtrade maakt dit mogelijk en dat juich ik toe.

Met het verdwijnen van dit keurmerk op de Nederlandse markt stopt een van de manieren
waarop Nederlandse bedrijven kunnen bijdragen aan de vraag naar verantwoord geproduceerd
goud. Dat betreur ik ten zeerste. Ook zonder dit keurmerk behoren en kunnen bedrijven
in de goudsector evenwel gepaste zorgvuldigheid toepassen om verantwoorde productie
van goud te stimuleren, zoals bedrijven bij het convenant doen. Ook wordt per 1 januari
2021 door de EU Conflictmineralenverordening het toepassen van gepaste zorgvuldigheid
verplicht gesteld voor importeurs die goud op de Europese markt brengen.

Vraag 7

Bent u bereid om u uit te spreken over de terughoudendheid van de Nederlandse goud(verwerkende)sector?
Zo ja, bent u bereid dit zowel bilateraal als publiekelijk te doen? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 7

Zoals gezegd was fairtrade goud inkopen een van de manieren waarop bedrijven kunnen
bijdragen aan een verantwoorde goudketen. Ondanks de constatering van Stichting Max
Havelaar dat er te weinig draagvlak bestaat voor een keurmerk onder de Nederlandse
industrie en goudverwerkende bedrijven, geeft de sector aan het verdwijnen van deze
optie van de Nederlandse markt te betreuren. Daarom zal ik de stuurgroep van het goudconvenant
vragen hierover in gesprek te gaan met Stichting Max Havelaar.