Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ploumen over de inperking van vrijheden in Brazilië onder president Bolsonaro

Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 25 september 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Rio Mayor Orders Censorship of Comic Book at Rio de
Janeiro Book Biennial»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe vindt u het dat een stripboek waarin twee zoenende jongens worden afgebeeld, wordt
gecensureerd?

Antwoord 2

Blijkens persberichten heeft de burgemeester van Rio de Janeiro aan de organisatoren
van een boekenfestival in die stad opdracht gegeven een stripboek van de beurs te
verwijderen omdat het een tekening bevat van twee zoenende jongens. De organisatie
van, en deelnemers aan, het boekenfestival hebben hier afwijzend op gereageerd en
ook vanuit de Braziliaanse samenleving is een scherpe reactie gekomen tegen dit besluit.
Daags na het besluit van de burgemeester werd dat onconstitutioneel verklaard door
het Braziliaanse Hooggerechtshof, dat oordeelde dat vrijheid van meningsuiting een
essentieel onderdeel is van een democratie.

Vraag 3

Maakt u zich ook zorgen over de aanvallen op culturele, seksuele en democratische
vrijheden in Brazilië? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 3

Ja. Hoewel de relevante wetgeving in Brazilië niet is veranderd sinds het aantreden
van president Bolsonaro, is het discours van de Braziliaanse federale regering t.a.v.
de genoemde vrijheden minder liberaal geworden. Het lijkt erop dat in sommige gevallen
andere overheidsinstanties, zoals in dit geval het gemeentebestuur van Rio de Janeiro,
dit discours overnemen en maatregelen treffen tegen uitingen die voorheen getolereerd
zouden worden.

Overigens moet worden geconstateerd dat het onderhavige geval ook aantoont dat de
Braziliaanse rechtstaat goed functioneert.

Vraag 4

Hebt u uw zorgen hieromtrent geuit aan uw Braziliaanse ambtsgenoot?

Zo ja, wanneer? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 4

Nederland brengt zijn zorgen over de mensenrechtensituatie in bredere zin bij alle
in aanmerking komende gelegenheden over aan de Braziliaanse autoriteiten. Hierbij
komen de vrijheid van meningsuiting en de gelijke rechten van LHBTI’s uiteraard aan
bod. Ook in overleg met EU-partners is dit een terugkerend thema. Ook wordt actief
ingezet op «zichtbare» ondersteuning van genoemde vrijheden, o.a. door het organiseren
van activiteiten met en voor de LGBTI-gemeenschap, deelname aan Gay Prides en financiering
van een She Decides-project van het bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (UNFPA),
ter ondersteuning van seksuele en reproductieve gezondheid van vrouwen en meisjes
in Brazilië.

Vraag 5

Deelt u de mening dat sinds het aantreden van president Bolsonaro de mensenrechten
in Brazilië onder druk zijn komen te staan?

Antwoord 5

Zie het antwoord op vraag 3 en 4.

Vraag 6

Bent u bereid om met uw Braziliaanse ambtsgenoot in gesprek te gaan over de mensenrechtensituatie
in Brazilië?

Antwoord 6

Ja. Mensenrechten vormen een vast onderdeel van gesprekken met de Braziliaanse autoriteiten.

Vraag 7

Hebt u uw zorgen over de situatie in Brazilië onder de aandacht gebracht binnen de
EU?

Antwoord 7

Ja, zie ook het antwoord op vraag 4.