Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Beckerman over het strafrechtelijk onderzoek van het Openbaar Ministerie naar het overschrijden van dagvolumes

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 16 september
2019).

Vraag 1

Kent u het artikel van de journalisten over het strafrechtelijk onderzoek van het
Openbaar Ministerie (OM)?1 Wat is hierop uw reactie?

Antwoord 1

Ja, ik ken het artikel en ik heb uw Kamer reeds in 2017 respectievelijk 2018 op de
hoogte gesteld van de in het artikel genoemde strafrechtelijk onderzoeken2.

Vraag 2

Welke gevolgen heeft het voor de gaswinner als inderdaad blijkt dat dit bedrijf te
veel, soms drie keer de toegestane hoeveelheid, geproduceerd heeft?

Antwoord 2

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is als onafhankelijk toezichthouder het bevoegde
gezag voor het toezicht op de mijnbouwinrichtingen en locaties. De landelijke inspecties,
waaronder SodM, hebben als vaste werkwijze dat wanneer zij handhavend optreden, zij
een afschrift hiervan toesturen aan het OM. SodM noch ik zijn inhoudelijk op de hoogte
van de genoemde strafrechtelijk onderzoeken. Het is gebruikelijk dat de onderzoeken
in stilte worden gedaan.

Indien het OM tot de conclusie komt dat er strafrechtelijke vervolging gaat plaatsvinden,
is het aan de strafrechter om te bepalen wat de gevolgen daarvan zijn.

SodM heeft aangegeven dat er op dit moment geen situaties zijn waar bij de winning
van aardgas het winningsplan wordt overschreden.

Vraag 3

Hebben de gaswinners een gewijzigd winningsplan ingediend? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 3

Voor zover uw vraag betrekking heeft op de gaswinning uit het gasveld Diever, is het
juist dat ik een gewijzigd winningsplan in procedure heb. Het ontwerpinstemmingsbesluit
heeft voor de zomer van 2019 ter inzage gelegen en momenteel buig ik mij over de ontvangen
zienswijzen.

Vraag 4

Wanneer verwacht u de resultaten van dit onderzoek van het OM en het onderzoek naar
de NAM vanwege meerdere verontreinigingen? Gaat u de Kamer direct informeren?

Antwoord 4

Het is gebruikelijk dat het OM de strafrechtelijke onderzoeken in stilte uitvoert.
Ik ben dan ook niet op de hoogte van de voortgang van het onderzoek. De resultaten
van een strafrechtelijk onderzoek worden door het OM gecommuniceerd.

Vraag 5

Wat gaat u voor omwonenden doen die rondom deze locaties wonen en zich zorgen maken?

Antwoord 5

Een mijnbouwmaatschappij krijgt alleen toestemming om gas te winnen als dit veilig
kan. Aan deze toestemming worden altijd voorwaarden en beperkingen verbonden waarop
SodM toeziet. Het onderzoek dat door het OM is gestart naar aanleiding van de door
SodM geconstateerde overtreding is in eerste aanleg gericht op het al dan niet sanctioneren
van de geconstateerde overtreding door SodM. Het is een instrument naast de bestuursrechtelijke
handhavingsinstrumenten die SodM tot zijn beschikking heeft om tegen overtredingen
op te treden. De bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten hebben niet tot doel
om overtredingen te sanctioneren maar bedrijven te dwingen overtredingen of onveilige
situaties te doen beëindigen. Ik stel hierbij vast dat er door SodM is opgetreden
en de overtreding inmiddels is beëindigd.

Ik besef dat de gaswinning in Nederland zeer gevoelig ligt, ook uit de kleine velden.
Hierbij is veiligheid de belangrijkste factor. Ik begrijp deze zorgen over hoe een
onderzoek door het OM moet worden begrepen heel goed. Het onderzoek van het OM naar
de door het SodM geconstateerde overtredingen is een voorbeeld van hoe verschillende
instanties elkaar aanvullen om eenzelfde doel na te streven.

Door het verbeteren van de vindbaarheid van informatie op de websites van TNO en KNMI
streef ik ernaar om alle beschikbare informatie toegankelijk te maken. Dit geeft omwonenden
een beter inzicht waardoor zorgen kunnen worden weg genomen.

Vraag 6

Klopt het dat u maandelijks de productiecijfers per veld ontvangt? Waarom is de Kamer
niet geïnformeerd over deze kwestie?

Antwoord 6

Op basis van de Mijnbouwregelgeving dienen de mijnbouwmaatschappijen maandelijks deze
gegevens te overleggen. Deze gegevens zijn openbaar. De hoeveelheid aardgas die maandelijks
per gasveld gewonnen wordt, wordt sinds 2003 gepubliceerd op www.nlog.nl. Het mijnbouwbedrijf moet uiterlijk vier weken na iedere kalendermaand deze gegevens
verstrekken. TNO zorgt dat deze gegevens uiterlijk vier weken daarna worden gepubliceerd.
Deze gegevens zijn te vinden onder het tabblad data/productie- en injectiedata.

Vraag 7

In hoeverre wordt bij overige velden het winningsplan overschreden? Kunt een volledig
overzicht geven?

Antwoord 7

SodM houdt toezicht op de gaswinning in Nederland. SodM heeft aangegeven op dit moment
geen situaties te kennen waar bij de winning van aardgas het winningsplan wordt overschreden.

Vraag 8

Welke effecten hebben de geconstateerde overschrijdingen, voor zowel mens als milieu?

Antwoord 8

Op dit moment zijn mij geen overschrijdingen van winningsplannen bekend.

Naast instemming met een winningsplan heeft een bovengrondse locatie een omgevingsvergunning,
waarin doorgaans ook een maximum winningsvolume per dag is bepaald. Dit is een snelheid
(gemeten in volume per dag) per winningslocatie. De overtreding die is geconstateerd,
betrof een overschrijding van dit maximaal winningsvolume per dag. Overschrijding
hiervan kan leiden tot het overtreden van de geluidsnorm in de vergunning.

Vraag 9

Bent u bereid vooraf consequenties te stellen, zodat duidelijk is dat gaswinners zich
daadwerkelijk aan het winningsplan moeten houden? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 9

Aan mijn instemming met het winningsplan kan ik voorwaarden stellen. Een mijnbouwmaatschappij
moet binnen deze instemming opereren. Het toezicht hierop ligt in handen van SodM.
SodM houdt zowel toezicht op de verloop van de winning conform het winningsplan als
ook toezicht op naleving van de omgevingsvergunningen van locaties.

SodM heeft aangegeven op dit moment geen situaties te kennen waar bij de winning van
gas het winningsplan wordt overschreden. Wanneer overschrijdingen bij SodM bekend
zijn, kan de inspecteur-generaal der mijnen (IGM) ingrijpen. Indien nodig kan een
last onder dwangsom worden opgelegd om de overtreding ongedaan te maken. Voor het
geval de overtreding in het verleden heeft plaatsgevonden, kan het Openbaar Ministerie
worden ingelicht. Ik acht deze instrumenten afdoende om tegen te gaan dat gaswinning
afwijkt van hetgeen vergund is of waarmee door mij is ingestemd. Of in bepaalde situaties
overgegaan moet worden tot het verscherpen van het toezicht is ter beoordeling van
SodM.