Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Nijboer over het bericht dat Uber een belastingvoordeel van miljarden heeft gecreëerd in Nederland

Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 30 augustus 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Uber creëert eenmalig belastingvoordeel van miljarden
in Nederland»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Op welke manier kan de verhuizing van intellectueel eigendom van Bermuda naar Nederland
een grote aftrekpost opleveren in Nederland?

Antwoord 2

De laatste jaren zijn internationaal veel afspraken gemaakt over maatregelen om belastingontwijking
aan te pakken, bijvoorbeeld in de eindrapporten van het BEPS-project van de OESO/G20
en in de eerste en tweede antibelastingontwijkingsrichtlijn van de EU. Ook nemen landen
zelf aanvullende maatregelen, zoals Nederland doet met de introductie van een bronbelasting
op betalingen van interest en royalty’s naar laagbelastende landen. Door dit soort
maatregelen wordt het voor bedrijven onaantrekkelijk om gebruik te maken van structuren
waarbij winsten kunstmatig worden verplaatst naar landen waar geen of weinig winstbelasting
wordt geheven. Daardoor kiezen steeds meer bedrijven ervoor om dergelijke structuren
te ontmantelen. Hierbij zal in voorkomende gevallen ook het intellectueel eigendom
verplaatst worden naar een andere vennootschap van hetzelfde concern, mogelijk in
Nederland.

In zijn algemeenheid geldt dat een bedrijf activa aanschaft om een onderneming te
kunnen drijven. Dit kunnen materiële activa zijn, bijvoorbeeld machines, of immateriële
activa, bijvoorbeeld een intellectueel eigendom. Indien een overdracht van een activum,
bijvoorbeeld een intellectueel eigendom, plaatsvindt tussen twee groepsmaatschappijen
moet dit op grond van het zakelijkheidsbeginsel (het arm’s-lengthbeginsel) plaatsvinden
tegen de waarde in het economisch verkeer. Daardoor wordt de tot het moment van verplaatsing
aanwezige, maar nog ongerealiseerde, waardestijging door de verplaatsing gerealiseerd.
De gerealiseerde waardestijging is belastbaar in het land waar die waardestijging
plaatsvond. Indien dit land geen of een relatief lage winstbelasting kent, wordt over
die waardestijging (vrijwel) geen belasting betaald.

De winsten die na de verplaatsing met het intellectueel eigendom worden behaald, zijn
onderworpen aan winstbelasting in het land waarheen het intellectueel eigendom is
verplaatst. Daarbij dient, eveneens op grond van het zakelijkheidsbeginsel, de verkrijgende
groepsmaatschappij over de vereiste relevante functionaliteit te beschikken om de
relevante risico’s die zijn verbonden aan het betreffende intellectueel eigendom te
kunnen beheersen. Als het intellectueel eigendom naar Nederland is verplaatst, is
de toekomstige winst toerekenbaar aan het intellectueel eigendom onderworpen aan vennootschapsbelasting
in Nederland. Op grond van het beginsel van goed koopmansgebruik kan in beginsel op
de aangeschafte activa worden afgeschreven. Dat geldt voor zowel materiële als immateriële
activa. De afschrijvingen zullen in beginsel ten laste van het fiscale resultaat komen.
Tegenover deze afschrijvingslasten zullen over het algemeen belastbare opbrengsten
staan die worden behaald met de aangeschafte activa. Bovendien ontstaat er in de toekomst
bij een (eventuele) overdracht van het intellectueel eigendom een in Nederland te
belasten overdrachtswinst voor zover de waarde in het economische verkeer van het
intellectueel eigendom op dat moment de fiscale boekwaarde ervan overschrijdt. Afschrijvingen
verlagen de boekwaarde en verhogen daarmee een eventuele toekomstige overdrachtswinst.

Vraag 3, 4

Op welke wijze is het intellectueel eigendom door Uber verhuisd? Zijn er functies
en personen vanuit Bermuda naar Nederland verplaatst? Hoeveel mensen werkten er voorheen
op Bermuda en in Nederland voor Uber en hoeveel waren dat er na de verhuizing?

Is er over het intellectueel eigendom belasting betaald in Bermuda of elders alvorens
het naar Nederland is verplaatst?

Antwoord 3, 4

Op grond van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) kan ik niet
ingaan op de fiscale positie van een individuele belastingplichtige.

In zijn algemeenheid geldt dat Bermuda geen winstbelasting-systeem kent. Winst van
een op Bermuda gevestigde vennootschap zal daardoor op Bermuda niet aan winstbelasting
zijn onderworpen. Dit geldt ook voor een eventuele overdrachtswinst bij verplaatsing
van een immaterieel activum. Afhankelijk van de fiscale wetgeving van de staat waarin
een (onmiddellijke of middellijke) aandeelhouder van de op Bermuda gevestigde vennootschap
is gevestigd, zou de winst van de op Bermuda gevestigde vennootschap overigens nog
in die staat (deels) in de heffing kunnen worden betrokken.

Voor de vraag of het immaterieel activum kan worden toegerekend aan een in Nederland
gevestigde groepsmaatschappij, is voorts van belang dat die maatschappij over de vereiste
relevante functionaliteit beschikt om de relevante risico’s die zijn verbonden aan
het betreffende immaterieel activum te kunnen beheersen.

Vraag 5, 6

Klopt het dat Uber een ruling heeft waarin de aftrekpost is bevestigd door de Belastingdienst?
Is deze ruling afgegeven conform de regels? Is bij het afgeven van de ruling gecontroleerd
of elders belasting is betaald over het intellectueel eigendom, alvorens het in Nederland
op de balans is gezet?

Is deze ruling een zogeheten informeelkapitaalruling, of gelijkend daarop, waarvan
door u was gesteld dat deze niet meer afgegeven zou worden?2

Antwoord 5, 6

Op grond van artikel 67 AWR kan ik niet ingaan op de fiscale positie van een individuele
belastingplichtige. Om die reden kan ik ook niet ingaan op vragen over de inhoud van
een mogelijke ruling.

In zijn algemeenheid geldt dat informeel kapitaal zich kan voordoen indien op grond
van de aandeelhoudersrelatie activa, waaronder immateriële activa, om niet of tegen
een (te) geringe vergoeding aan een in Nederland gevestigde groepsmaatschappij worden
overgedragen. Er is dan sprake van een eenmalige informeel kapitaalstorting. Indien
de overdracht echter plaatsvindt op basis van een vergoeding gelijk aan de waarde
in het economische verkeer is er geen sprake van een informeel kapitaalstructuur.
Zoals uiteengezet in het antwoord op vraag 2 is de belastingheffing ten aanzien van
de eventuele overdrachtswinst in de staat waarin die overdragende groepsmaatschappij
is gevestigd afhankelijk van de fiscale wetgeving in die staat.

Tijdens het algemeen overleg over de vernieuwde rulingpraktijk van 4 juni 2019 heb
ik aangegeven dat, omdat bij informeel-kapitaalsituaties de transactie een onzakelijk
karakter heeft, het besparen van buitenlandse belasting voorop zal staan en belastingbesparing
dus de doorslaggevende beweegreden zal zijn voor de structuur.3 Dit heeft tot gevolg dat vanaf 1 juli 2019 geen informeel-kapitaalrulings (met internationaal
karakter) meer kunnen worden afgesloten.

Vraag 7

Kan volgens het rulingbeleid een ruling worden afgegeven indien over de onderliggende
waarde van het bedrijf tot verhuizing naar Nederland niet is afgerekend? Zo ja, bent
u bereid het beleid aan te passen zodat dit niet meer gebeurt?

Antwoord 7

Ik interpreteer uw vraag zo dat u doelt op de vraag of er een ruling kan worden afgegeven
in de situatie waarin een immaterieel activum wordt verplaatst naar Nederland en de
waardestijging van dat immaterieel activum tot het moment van verplaatsing wordt belast
in een land dat geen of een relatief lage winstbelasting kent. In het Besluit vooroverleg
rulings met een internationaal karakter is opgenomen in welke gevallen door de Belastingdienst
geen vooroverleg zal worden gevoerd en derhalve geen ruling tot stand zal komen.4 Kort samengevat is dit het geval indien geen sprake is van economische nexus, indien
het besparen van Nederlandse of buitenlandse belasting de enige of doorslaggevende
reden is voor de rechtshandeling of indien een transactie plaatsvindt met een land
dat is opgenomen in de Nederlandse lijst met laagbelastende jurisdicties5. Indien een immaterieel activum vanuit één van deze jurisdicties wordt verplaatst
naar Nederland zal geen ruling tot stand komen over deze transactie, ook niet over
de waarde waartegen het immaterieel activum kan worden geactiveerd.

Vraag 8

Deelt u de mening dat het oneerlijke concurrentie is als een bedrijf niet alleen zich
op de markt begeeft met kennelijk, gezien de verliezen, te lage tarieven, maar ook
nog eens geen belasting betaalt terwijl andere bedrijven dat wel gewoon doen?

Antwoord 8

De vennootschapsbelasting is een belasting over de winst. Indien een bedrijf (nog)
geen winst maakt, hoeft het in beginsel ook geen vennootschapsbelasting te betalen.
Ik kan geen oordeel geven over de vraag of een onderneming te lage tarieven rekent
en daarmee oneerlijke concurrentie bedrijft. Omdat de vennootschapsbelasting wordt
geheven op basis van de behaalde winst vind ik het niet onredelijk dat een vennootschap
die verliezen lijdt geen vennootschapsbelasting betaalt in het verliesjaar.

Vraag 9

Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat bedrijven die zich hier vestigen ook daadwerkelijk
belasting betalen, en niet met fiscaal trapezewerk voor lange tijd in de fiscale luwte
blijven?

Antwoord 9

De aanpak van belastingontwijking is en blijft een speerpunt van dit kabinet. Onderdeel
van die aanpak is het beschermen van de Nederlandse belastinggrondslag tegen uitholling.
Dat doet dit kabinet op meerdere manieren. Zo heeft dit kabinet de EU-richtlijn tot
vaststelling van regels ter bestrijding van belastingontwijkingspraktijken die rechtstreeks
van invloed zijn op de werking van de interne markt (ATAD1)6 op meerdere aspecten strenger geïmplementeerd dan de minimumstandaarden die ATAD1
voorschrijft, heeft Nederland in het Multilateraal Verdrag7 gekozen voor een breed palet aan maatregelen, en worden hybridemismatches bestreden
met het wetsvoorstel implementatie tweede EU-richtlijn antibelastingontwijking dat
voorligt in uw Kamer. Binnenkort stuurt het kabinet een wetsvoorstel naar uw Kamer
ter invoering van een conditionele bronbelasting op renten en royalty’s.

Daarnaast heb ik op verzoek van uw Kamer een Commissie belastingheffing van multinationals
ingesteld om maatregelen te inventariseren die leiden tot een grondslagverbreding
van de vennootschapsbelasting, waarbij tegelijkertijd oog wordt gehouden voor het
behoud van hoofdkantooractiviteiten in Nederland. Deze commissie zal in 2019 met concrete
voorstellen komen.