Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid van Raak over een grensconflict tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Frankrijk in Oyster Pond op Sint Maarten

Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 19 augustus 2019).

Vraag 1

Waarom is er nog altijd geen opheldering tussen het Koninkrijk der Nederlanden en
de Republiek Frankrijk over het verloop van de grens rondom een restaurant en jachthaven
in Oyster Pond op Sint Maarten?1

Antwoord 1

Er is een verschil van inzicht over het verloop van een deel van de landgrens tussen
Sint Maarten en Saint Martin. Dat betreft in het bijzonder Oyster Pond. In het Verdrag
van Concordia uit 1648, dat het eiland opdeelt in een Frans en Nederlands gedeelte,
wordt de grens niet specifiek afgebakend. Na de ondertekening in april 2016 van het
zeegrensverdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek in het
Caribisch gebied, is gestart met de voorbereiding van de onderhandelingen over de
landgrens van Sint Maarten. Oyster Pond maakt onderdeel uit van deze landgrensonderhandelingen.
Inmiddels zijn de voorbereidingen op de onderhandelingen vergevorderd. Naar verwachting
zullen de landgrensonderhandelingen eind van dit jaar aanvangen.

Vraag 2

Welke status heeft het betreffende gebied gehad vanaf het Verdrag van Concordia uit
1648, waarin het eiland Sint Maarten tussen Nederland en Frankrijk werd verdeeld?

Antwoord 2

Het Verdrag van Concordia bevat slechts een algemene omschrijving van de twee grondgebieden
op basis van de woonkernen die op dat moment bestonden. Het verdrag omvat dus geen
precieze bepalingen over het grensverloop. Het oosten van het eiland, waar Oyster
Pond zich bevindt, was in de tijd van het Verdrag van Concordia onbewoond en het verdrag
geeft geen duidelijkheid over de grens in dit gebied. De formele status van Oyster
Pond werd pas relevant toen het gebied ontwikkeld werd. Sinds 1983 is aan een steiger
aan de noordzijde van Oyster Pond een restaurant (met jachthaven) gevestigd dat sinds
de opening belasting afdraagt aan en functioneert onder vergunningen verleend door
Sint Maarten.

Vraag 3

Is het waar dat in 2014 nog afspraken zijn gemaakt tussen de landen om de toenmalige
«status quo» in dit gebied te handhaven?

Antwoord 3

Ja. Om incidenten te voorkomen werd in een overleg tussen het Koninkrijk der Nederlanden,
de Franse Republiek, Sint Maarten en Saint Martin in 2014 afgesproken om zolang de
grens niet is vastgesteld de status quo te handhaven.

Vraag 4

Wat was volgens u de reden waarom de Fransen in 2016 besloten inspecteurs te sturen,
dit gebied tijdelijk te blokkeren en daarmee de «status quo» niet te respecteren?

Antwoord 4

Franse autoriteiten hebben op 26 oktober 2016 een inspectie uitgevoerd bij werkzaamheden
aan de steiger aan de noordzijde van Oyster Pond. Enkele personen zijn daarbij meegenomen
voor verhoor door de Franse gendarmerie. De Franse actie druiste naar het inzicht
van het Koninkrijk in tegen de afspraak om de status quo te handhaven. Het kabinet
heeft geen inzicht in de motieven van de Franse autoriteiten.

Vraag 5

Loopt een nieuwe koper van het restaurant en van de jachthaven nu opnieuw de kans
op inspecties en blokkades door de Fransen?

Antwoord 5

De mogelijkheid dat de autoriteiten van Saint Martin inspecties zullen uitvoeren bij
het restaurant en de jachthaven kan niet worden uitgesloten, zolang er geen overeenstemming
is over de landgrens tussen Sint Maarten en Saint Martin.

Vraag 6

Deelt u de opvatting dat dit grensconflict de wederopbouw van dit kleine gebied na
de orkaan Irma in 2017 ernstig bemoeilijkt?

Antwoord 6

Het verschil van inzicht over de grens heeft alleen effect op de mogelijkheid tot
herbouw van één restaurant en een jachthaven, die liggen aan een steiger aan de noordoever
van Oyster Pond. Er is geen onduidelijkheid over de status van andere bedrijven in
het gebied.

Vraag 7

Klopt het dat al vanaf 2016 in het kader van een zeegrensverdrag onderhandelingen
worden gevoerd over het definitieve verloop van de grens in dit deel van Oyster Pond?

Antwoord 7

Na de ondertekening in april 2016 van het zeegrensverdrag tussen het Koninkrijk der
Nederlanden en de Franse Republiek in het Caribisch gebied is gestart met de voorbereiding
van de onderhandelingen over de landgrens van Sint Maarten. Deze onderhandelingen
betreffen de gehele landsgrens, Oyster Pond maakt onderdeel uit van deze landgrensonderhandelingen.
Inmiddels zijn de voorbereidingen op de onderhandelingen vergevorderd. Naar verwachting
zullen de landgrensonderhandelingen eind van dit jaar aanvangen.

Vraag 8

Welke praktische mogelijkheden ziet u om, ondanks dit grensconflict, de wederopbouw
van dit gebied in Oyster Pond na de orkaan Irma toch mogelijk te maken?

Antwoord 8

Sint Maarten is als autonoom land binnen het Koninkrijk verantwoordelijk voor de wederopbouw.
Sint Maarten onderzoekt de mogelijkheden om de eigenaar van het specifieke restaurant
voldoende comfort te geven om tot herbouw over te kunnen gaan. Dit kan alleen met
medewerking van Frankrijk.