Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Ploumen over het tekort aan doktersassistenten

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 3 juli 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Groot tekort aan doktersassistenten, het is nu echt
een voor twaalf»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het zorgelijk is dat huisartsenpraktijken deze zomer mogelijk
moeten sluiten omdat er geen doktersassistenten te vinden zijn?

Antwoord 2

Ik vind het belangrijk dat huisartsenzorg toegankelijk is voor iedereen, nu en in
de toekomst. Net als ieder jaar, geldt voor de zomerperiode dat het lastig kan zijn
om voldoende personeel beschikbaar te hebben. Zeker gezien de huidige personele opgave
voor de gehele sector zorg en welzijn. Daar waar dreigt dat een patiënt niet binnen
een redelijke tijd toegang heeft tot voldoende en goede huisartsgeneeskundige zorg,
heeft de zorgverzekeraar vanuit zijn zorgplicht de verantwoordelijkheid om na te gaan
of deze patiënt bij een andere zorgverlener kan worden geholpen. Het is daarom van
belang dat patiënten signalen hierover melden bij hun zorgverzekeraar.

Zorgverzekeraars hebben mij laten weten dat zij deze bemiddelende rol uitvoeren om
patiënten op korte termijn bij een huisartsenpraktijk te kunnen plaatsen. Zij bieden
daarnaast regionaal ondersteuning, gezamenlijk met relevante partijen, bij het oplossen
van ervaren problemen van een tekort aan huisartsen. De Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) heeft mij laten weten ook te zien dat er regionale oplossingen worden ontwikkeld
door betrokken partijen, vaak in samenwerking met de zorgverzekeraar.

Ook kunnen mensen die signalen hebben over de geleverde zorg zich melden bij het Landelijk
Meldpunt Zorg. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kan naar aanleiding van
deze signalen onderzoek doen en/of de signalen meenemen in haar risicogestuurde toezicht.
Navraag bij de IGJ leert dat bij de inspectie tot nu toe geen signalen zijn binnengekomen
waarbij een tekort aan doktersassistenten wordt genoemd.

Vraag 3

Is de prognose van een tekort aan 600 doktersassistenten in 2022 nog steeds actueel?
Kunt u inschatten hoe het tekort na 2022 verder zal oplopen?

Antwoord 3

Op basis van de meest actuele prognose van het Model Zorggebruik van onderzoeksbureau
Prismant is het verwachte tekort aan doktersassistenten in de huisartsenzorg is circa
590 personen in 2022. In dit model is niet verder geraamd dan tot en met 2022. Deze
cijfers zijn onderdeel van de prognose voor de gehele sector zorg en welzijn, op basis
van het model Zorggebruik.

In de voortgangsrapportage van het Actieprogramma Werken in de Zorg van 22 mei jl.2 bent u reeds geïnformeerd over de ontwikkeling van het verwachte tekort op basis
van de meest actuele prognose van het Model Zorggebruik.

Vraag 4

Kunt u uiteenzetten wat de gevolgen van een tekort aan doktersassistenten zullen zijn?
Welke uitwerking zal dit tekort hebben op de beschikbaarheid en kwaliteit van zorg
in verschillende regio’s?

Antwoord 4

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 5

Welke gevolgen heeft een tekort aan doktersassistenten op de veiligheid van patiënten?

Antwoord 5

De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg. De IGJ heeft mij laten
weten geen meldingen te hebben ontvangen waarbij door een tekort aan doktersassistenten
de veiligheid van patiënten in het geding is. Als de inspectie signalen opvangt dat
veiligheid van patiënten in de huisartsenzorg in het geding is, handelt zij. Zie ook
mijn antwoord op vraag 2.

Vraag 6, 7

Hoe anticipeert het ministerie op het toenemende tekort aan doktersassistenten?

Welke maatregelen neemt u om het toenemende tekort aan doktersassistenten tegen te
gaan? Wanneer is met deze maatregelen aangevangen? Hebben deze maatregelen al effect
gesorteerd?

Antwoord 6, 7

In het actieprogramma Werken in de Zorg wordt vol ingezet op het terugdringen van
de personeelstekorten in zorg en welzijn. De recente voortgangsrapportage van het
actieprogramma van 22 mei jl. laat zien dat we voor een forse opgave staan, maar dat
het mogelijk is het tekort aan personeel in de zorg terug te dringen. Dit betekent
dat naast focus op instroom ook meer focus op behoud en anders werken moet komen te
liggen, ook voor de teams werkzaam in de huisartsenzorg. Het vraagt om alle zeilen
bij te zetten. Over de voortgang van de aanpak rapporteren we tweemaal per jaar.

Het zwaartepunt van de aanpak ligt in de regio. Overal zijn regionale actieplannen
aanpak tekorten (RAAT) gemaakt met een beeld van de regionale opgave, duidelijke ambities
en concrete afspraken. De Commissie Werken in de Zorg monitort de regionale voortgang
en adviseert het Ministerie van VWS. Zaken die niet in de regio opgelost kunnen worden,
pakken we op samen met landelijke partijen aan de landelijke actietafel.

We ondersteunen die ambities op allerlei manieren, die ook voor de huisartsenzorg
en doktersassistenten in het bijzonder relevant zijn. Zo ondersteunen we zorginstellingen
met extra middelen vanuit de scholingsimpuls SectorplanPlus om nieuwe medewerkers
scholing te kunnen bieden. En ondersteunen we nieuwe en zittende medewerkers met loopbaanoriëntatie
en -begeleiding via Sterk in je Werk. Met het Actie Leer Netwerk wordt concrete ondersteuning
geboden aan regio’s door goede voorbeelden op te halen en knelpunten te adresseren.
De publiekscampagne Ik Zorg richt zich op het steunen van huidige medewerkers in het
mooie werk dat zij doen, op het werven van nieuwe medewerkers en op het laten zien
dat de zorg een zeer veelzijdige en waardevolle werkomgeving is.

Specifiek voor de huisartsenzorg heb ik in het budgettair kader extra groeiruimte
beschikbaar gesteld om te investeren in onder andere meer tijd voor de patiënt en
het versterken van de organisatiekracht. Daarnaast liggen er in de huisartsenzorg
kansen om taakherschikking en job carving beter te benutten. Dit stimuleer ik actief.
Dat doe ik al door een stimuleringssubsidie voor de inzet van de Physician Assistent
en de Verpleegkundig Specialist in de huisartsenzorg en vanuit het actieprogramma
Werken in de Zorg, waar we via het Actie Leer Netwerk goede voorbeelden delen op het
gebied van anders werken. Ook blijf ik me met het veld inzetten op het terugdringen
van regeldruk in de huisartsenzorg.

Vraag 8

Wat is de stand van zaken met betrekking tot de formele erkenning van het beroep van
doktersassistent, nadat de Minister op 12 maart 2019 toezegde hierover met de doktersassistenten
in gesprek te gaan? Heeft dit gesprek inmiddels plaatsgevonden? Zo ja, wat is hier
uitgekomen? Kunt u een toelichting geven over de stand van zaken?

Antwoord 8

Tijdens het mondelinge vragenuurtje van 12 maart 2019 over agressie tegen doktersassistenten
heb ik toegezegd met de NVDA hierover in gesprek te gaan en daarbij onder andere te
verkennen welke oplossing regulering van de opleiding tot doktersassistent in het
kader van art. 34 van de Wet BIG hiervoor biedt. Ik toets een eventuele opname in
de Wet BIG aan de criteria die daarvoor gelden. In de beantwoording op de begrotingsbehandeling
VWS 2019 (d.d. 18 oktober 2018) heb ik u schriftelijk geïnformeerd op welke gronden
ik het niet noodzakelijk acht om de doktersassistente te reguleren. Tijdens het AO
Arbeidsmarktbeleid in de zorg van 29 mei jl. heb ik dit nogmaals aangegeven.

Er is met de NVDA naar aanleiding van hun aanvraag in 2016 tot regulering van de opleiding
tot doktersassistent in het kader van art. 34 van de Wet BIG veelvuldig overleg geweest.
De NVDA heeft haar verzoek tot regulering vervolgens nader aangevuld. In april 2018
is de NVDA bij brief geïnformeerd dat de doktersassistent niet wordt gereguleerd in
de Wet BIG. In die brief is uitgebreid ingegaan op de criteria van de Wet BIG en waarom
zij hieraan niet voldoen.

Agressie tegen doktersassistenten is onacceptabel en neem ik zeer serieus. Daarvoor
ben ik nu met de sector zorg en welzijn, inclusief de NVDA, in gesprek over mogelijke
aanvullende maatregelen.

Vraag 9

Wanneer kan de Kamer de door u voor de eerste helft van 2019 toegezegde notitie ontvangen
over het gebruik van de wet BIG als kwaliteitsregister-instrument?

Antwoord 9

Ik heb aan uw Kamer tijdens de begrotingsbehandeling gemeld dat ik de Raad voor Volksgezondheid
en Samenleving (RVS) heb gevraagd om advies uit te brengen over het toekomstperspectief
voor de Wet BIG. Hierin zal de RVS ook ingaan op het gebruik van de BIG als kwaliteitsregisterinstrument.
Zoals tijdens het AO Arbeidsmarktbeleid in de zorg op 29 mei jl. en in mijn brief
aan uw Kamer op 17 juni jl. gemeld verwacht ik het advies van de RVS in het najaar.

Vraag 10

Verwacht u dat met de genomen maatregelen de terugloop van doktersassistenten kan
worden gekeerd? Zo ja, kunt u een toelichting geven? Zo nee, welke aanvullende maatregelen
bent u voornemens te nemen?

Antwoord 10

Zoals de voortgangsrapportage van het actieprogramma Werken in de Zorg van 22 mei
jl. laat zien, is het helder dat we voor een forse personele opgave staan in zorg
en welzijn, maar zien we aan de hand van de inspanningen die in de regio zijn verricht
en in de afname van het verwachte personeelstekort in 2022 dat het mogelijk is de
arbeidsmarkttekorten aan te pakken en het tij te keren. Door deze gezamenlijke en
gecombineerde inzet zet ik met relevante partijen vol in op de aanpak van personeelstekorten,
in de hele sector en specifiek voor de huisartsenzorg.