Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Van Nispen en Groothuizen over het bericht dat bedrijven zelf feitenonderzoek kunnen doen naar fraude en corruptie

Mededeling van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 28 juni 2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de berichten in het Financieel Dagblad, waarin wordt geschreven
over zelfonderzoek door bedrijven naar fraude en corruptie? Kunt u, aanvullend op
uw antwoorden in het vragenuur, meer feitelijke informatie verstrekken over wat hier
nu precies aan de hand is en waarom u deze werkwijze verdedigt?1
2
3

Vraag 2

Acht u het wenselijk dat in plaats van het openbaar ministerie (OM) advocaten feitenonderzoek
doen naar fraude en corruptie bij bedrijven, terwijl zij door die bedrijven zelf worden
betaald? Aan welke (tucht)rechtelijke regels moeten advocaten zich bij dergelijk onderzoek
houden? Is er al ervaring met deze werkwijze in Nederland? Zo ja, wat zijn daarvan
de resultaten?

Vraag 3

Wanneer is besloten over te gaan tot deze werkwijze? Is de Kamer hierover geïnformeerd?
Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

Vraag 4

Om hoeveel zaken gaat het waarbij het feitenonderzoek naar fraude en/of corruptie
aan bedrijven zelf is overgelaten sinds met deze werkwijze is begonnen? Waarom geeft
de coördinerend officier van justitie fraudeopsporing in antwoord op vragen van het
Financieel Dagblad geen cijfers over het aantal zaken waarbij feitenonderzoek aan
bedrijven zelf is overgelaten? Waarom is het OM hierover niet transparant?

Vraag 5

Vindt u het wenselijk dat fraude onderzocht wordt door advocaten(kantoren)? Zijn zij
hier net zo bekwaam in als het OM? Moeten advocaten die dit soort onderzoek uitvoeren
hiervoor een speciale opleiding of cursus volgen? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6

Waarom worden frauduleuze en corrupte bedrijven beloond met strafvermindering als
zij zelf advocaten inhuren om de frauduleuze en corrupte praktijken te constateren?
Gaat hiervan het juiste signaal uit naar de samenleving volgens u? Zo ja, waarom denkt
u dat?

Vraag 7

Klopt het dat er op dit moment geen enkele formele richtlijn is die voorschrijft waar
een feitenonderzoek precies aan moet voldoen en welke financiële sanctie-verlichtingen
er mogelijk zijn? Acht u dit wenselijk? Zo ja, waarom?

Vraag 8

Hoe en door wie wordt bijvoorbeeld nu besloten aan welke eisen een onderzoek moet
voldoen? Wie beslist uiteindelijk over welke vorm van straf(vermindering) er wordt
toegepast?

Vraag 9

Hoe gaat het OM om met de noodzakelijke verificatie van de gerapporteerde feiten,
als de advocaat met een beroep op verschoningsrecht geen inzage hoeft te geven in
zijn reden van wetenschap? Kan het verschoningsrecht van advocaten een beperkende
factor zijn bij de waarheidsvinding in dit soort onderzoeken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 10

Welke eisen worden er op dit moment gesteld aan de onafhankelijkheid van advocaten
die een feitenonderzoek uitvoeren? Mogen advocaten(kantoren) die worden ingehuurd
voor een feitenonderzoek ook andere werkzaamheden voor dat bedrijf hebben uitgevoerd?
Zo ja, waarom acht u dit wenselijk?

Vraag 11

Kunnen het OM en de Fiod altijd de juistheid en volledigheid van het aangeleverde
dossier beoordelen en zelf nog aanvullend onderzoek doen? Zo ja, gebeurt dit ook?
Hoe uitvoerig en zorgvuldig gebeurt dit? Als dit uitvoerig en zorgvuldig gebeurt,
wat is dan precies de efficiencybesparing van deze constructie?

Vraag 12

Vindt u ook dat als het OM afspraken maakt met bedrijven voor eventuele strafverlichting
als die bedrijven zelfonderzoek doen naar fraude en corruptie, die afspraken in ieder
geval openbaar gemaakt moeten worden? Zo nee, waarom niet?

Vraag 13

Kunt u alle vragen afzonderlijk beantwoorden?

Mededeling

Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van de leden Van Nispen (SP) en
Groothuizen (D66) van uw Kamer aan de Minister van Justitie en Veiligheid over zelf
het bericht dat bedrijven feitenonderzoek kunnen doen naar fraude en corruptie (ingezonden
6 juni 2019) niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien
nog niet alle benodigde informatie is ontvangen.

Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.