Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Sneller en Den Boer over het bericht ««Helft vrouwelijke journalisten heeft met bedreigingen te maken» NRC checkt»

Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media), mede namens
de Minister van Justitie en Veiligheid (ontvangen 19 juni 2019).

Vraag 1

Heeft u kennis genomen van het bericht ««Helft vrouwelijke journalisten heeft met
bedreigingen te maken» NRC checkt»?1

Antwoord 1

Ja

Vraag 2 en 3

Bent u bekend met de conclusie uit het onderzoek Een onveilig klimaat2 door Marjolein Odekerken en Laura Das, waarin wordt gesteld dat bijna de helft van
het aantal vrouwelijke journalisten te maken heeft gehad met bedreigingen of geweld
in het kader van hun werk? Hoe duidt u deze conclusie?

Hoe duidt u voorts de conclusie dat met name freelancers en/of journalisten met een
migratieachtergrond kwetsbaar zijn en te maken te krijgen met bedreigingen, intimidaties
of geweld in het kader van hun werk? Deelt u de zorgen dat deze bedreigingen de persvrijheid
van deze groepen specifiek belemmert?

Antwoord 2 en 3

Ik ben bekend met de conclusies uit het aangehaalde onderzoek. Bedreigingen, intimidaties
en (gewelds)incidenten zijn onacceptabel. Voor journalisten, ongeacht hun geslacht,
achtergrond of arbeidsmarktpositie, geldt dat in het bijzonder vanwege de belangrijke
rol die zij vervullen in de vertegenwoordiging van het vrije woord. Het is onaanvaardbaar
dat journalisten die hun werk uitvoeren, belemmerd worden in de uitvoering hiervan
door de acties van anderen.

Vraag 4, 5 en 6

Bent u bekend met de aanbevelingen van Dr. Odekerken en Dr. Brenninkmeijer voortvloeiend
uit het bovengenoemde onderzoek?3 Hoe duidt u deze aanbevelingen?

Kunt u uiteenzetten welke maatregelen er al bestaan om persveiligheid in het algemeen
te waarborgen? Zijn daarvan maatregelen specifiek gericht op vrouwelijke journalisten,
freelancers en/of journalisten met een migratieachtergrond? Op welke wijze komt deze
problematiek aan bod binnen de Stuurgroep Geweld en Agressie tegen Journalisten?

Indien er geen maatregelen bestaan of geen extra inzet wordt gepleegd om persveiligheid
voor specifiek vrouwelijke journalisten, freelancers en/of journalisten met een migratieachtergrond
te waarborgen, bent u bereid dit aspect specifiek toe te voegen? Zo ja, op welke wijze?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord vragen 4, 5 en 6

In reactie op de (beknopte) aanbevelingen zoals deze recent zijn gepubliceerd, kan
ik u meegeven dat deze in lijn zijn met eerdere aanbevelingen die Dr. Odekerken en
Prof. dr. Brenninkmeijer hebben gedaan naar aanleiding van hun onderzoek «Een dreigend
klimaat».4 Deze aanbevelingen hebben geresulteerd in de oprichting van de Stuurgroep Agressie
en Geweld tegen Journalisten en het op 19 juli 2018 door de Stuurgroep gesloten «Akkoord
Stuurgroep Agressie en geweld tegen journalisten»5, waarin diverse maatregelen zijn aangekondigd om de positie van journalisten tegen
geweld en agressie te versterken.

Zo zijn er in het akkoord maatregelen opgenomen die bijdragen aan de bescherming van
journalisten, zoals trainingen over juridische mogelijkheden en het opvangen van slachtoffers
in de eigen organisatie door middel van bijvoorbeeld psychische hulp. Andere maatregelen
zijn gericht op het stimuleren van het doen van aangifte, zoals normstelling, standaardisering,
mede namens het slachtoffer aangifte doen als werkgever/opdrachtgever en het onderhouden
van de contacten met politie en justitie namens het slachtoffer.

In het akkoord zijn ook afspraken opgenomen die journalisten een speciale positie
geven als er sprake is van agressie of een geweldsdelict. Zo is bijvoorbeeld afgesproken
dat politie en OM prioriteit zullen geven aan opsporing en vervolging van agressie
en geweld tegen journalisten.

Als er geen weerstand geboden kan worden door de journalist of de werkgever tegen
een dreiging, kan het lokaal bevoegd gezag onder de werking van het Stelsel Bewaken
en Beveiligen maatregelen nemen. Zij doet dit altijd op basis van dreiging en risico.

Deze en andere onderdelen van het akkoord worden verder uitgewerkt in het project
«PersVeilig». Op 1 april jl. is de website van het project met een meldpunt voor bedreigde
journalisten gelanceerd. Daarnaast is per 1 april jl. in de OM-aanwijzing kader voor
strafvordering meerderjarigen (2019A003) een paragraaf opgenomen over de mogelijkheid
om hogere straffen te eisen bij agressie of geweld tegen journalisten.

Bovengenoemde maatregelen zijn gericht op de brede journalistieke doelgroep. In de
brief van 12 juni 2018 die door de Minister van JenV mede namens mij is verstuurd
aan uw Kamer, wordt aangegeven dat het aspect van bedreiging specifiek gericht op
vrouwelijke journalisten en journalisten met een migratieachtergrond onder de aandacht
van de Stuurgroep gebracht zou worden.6 Ik heb via de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) vernomen dat dit onderwerp
binnen de Stuurgroep de aandacht heeft. In het Veiligheidsplan voor de Nederlandse
media dat op verzoek van de Stuurgroep op dit moment wordt ontwikkeld en in het najaar
zal worden gepubliceerd, wordt uitgebreid de kwetsbare positie van vrouwelijke journalisten
en journalisten uit minderheidsgroepen behandeld. De kwetsbare positie van freelance
journalisten wordt daarin ook belicht. Een concrete uitwerking van het specifieke
beleid binnen het Veiligheidsplan en de te ontwikkelen trainingen, gericht op genoemde
groepen, zal in het najaar als onderdeel van de totaalaanpak van de Stuurgroep gepresenteerd
worden.