Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Lodders over starre mestprocedure die leidt tot extra kosten

Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 13 juni
2019).

Vraag 1

Bent u bekend met de nieuwe regels die met ingang van dit jaar gelden voor mest die
als dikke fractie het erf verlaat en bemonsterd moet worden door een onafhankelijke
partij?

Antwoord 1

Sinds 1 oktober 2017 moet vaste mest (dikke fractie) worden bemonsterd door een erkende
en geaccrediteerde monsternemende organisatie. Per 1 februari 2019 heb ik een versoepeling
van deze regelgeving doorgevoerd. Het betreft een verruiming van de regels voor het
aanmelden van de monstername bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Vraag 2

Bent u op de hoogte van de extra kosten die een boer met ingang van dit jaar in deze
situatie moet maken? Zo ja, wat zijn deze extra kosten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Voor de extra regeldruk en kosten als gevolg van de introductie van onafhankelijke
monstername van vaste mest (dikke fractie), zoals ik deze in oktober 2017 heb ingeschat
verwijs ik u naar de toelichting bij de Wijzigingsregeling Uitvoeringsregeling Meststoffenwet
hoofdstuk 7 over regeldruk (Staatscourant 2016, nr. 69127 / Staatscourant 2017, nr. 48214). Met de wijziging van de maatregel die is ingegaan op 1 februari 2019 (Staatscourant 2019, nr. 5166) heb ik een versoepeling aangebracht ten opzichte van de maatregelen zoals ik die
in oktober 2017 heb genomen bij de introductie van onafhankelijke monstername. Ik
zie dus geen extra kosten maar juist een versoepeling van de afhandeling van onafhankelijke
monstername.

Vraag 3

Wat vindt u van deze forse lastenverzwaring voor de boer?

Antwoord 3

Met de wijzigingen per 1 februari 2019 is geen sprake van een lastenverzwaring maar
een versoepeling ten opzichte van de regeling uit 2017.

Vraag 4

Vindt u deze lastenverzwaring verdedigbaar in een periode waarin u al veel van de
boeren vraagt?

Antwoord 4

Er is sprake van versoepeling van de regelgeving uit 2017. Er zijn overigens ook ondernemers
die mij vragen streng op te treden tegen mestfraude. Deze ondernemers wijzen niet
alleen op de gevolgen voor de lasten van ondernemers maar geven ook aan dat onafhankelijke
monstername bijdraagt aan een eerlijker speelveld voor bedrijven die volgens de regels
willen werken.

Vraag 5

Bent u op de hoogte van de procedure die een boer moet volgen om de mest (in dit voorbeeld
de dikke fractie die naar een perceel van de buurman gaat) uit te rijden? Zo ja kunt
u deze procedure beschrijven?

Antwoord 5

Het transport van mest moet, voor zover het niet onder een uitzondering valt1, voldoen aan de algemene transportregels. In dat kader moet er sprake zijn van een
geregistreerde intermediair, monstername, het verplichte gebruik van AGR/GPS, een
Vervoersbewijs Dierlijke Mest (VDM) en weging van de vracht mest. Voor vaste mest
(dikke fractie) geldt dat altijd de monstername moet worden uitgevoerd door een erkende
en geaccrediteerde onafhankelijke monsternemende organisatie. Voor een volledige beschrijving
van de procedure verwijs ik naar de toelichting bij de desbetreffende wijzigingen
van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet zoals deze zijn gepubliceerd in de staatcourant
(Stct. 2016, nr. 69127; Stct. 2017, nr. 48214 en Stct. 2019, nr. 5166).

Vraag 6

Bent u ervan overtuigd dat u deze regeling zo simpel en efficiënt mogelijk, met de
laagste kosten voor de boer en een flexibele uitvoering heeft vorm gegeven? Zo ja,
heeft u dit in de praktijk getoetst? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Zoals eerder aangegeven heb ik juist om onnodige kosten te voorkomen en een efficiënt
systeem in te richten, begin dit jaar de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet aangepast
ten behoeve van een versoepeling van de procedure voor het aanmelden van monsternames.
Daarmee ben ik voor zover ik dat aangewezen en verantwoord acht, tegemoet gekomen
aan verzoeken uit de sector. Ik heb in mijn overwegingen ook meegenomen dat de onafhankelijke
monsternemende organisaties hun werk zorgvuldig en op een onafhankelijke wijze moeten
kunnen uitvoeren en dat de NVWA in staat moet zijn adequaat toezicht uit te kunnen
oefenen.

Vraag 7

Klopt het dat een rundveehouder iedere vracht mest die van het erf gaat voor 14:00
uur moet aanmelden bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor een bemonstering
de dag daarna en dat de rundveehouder voor ieder monster 58 euro betaalt?

Antwoord 7

Ik ga ervan uit dat er met de verwijzing naar RVO.nl gedoeld wordt op de aanmelding
van onafhankelijke monsternames bij de NVWA. De uiterste aanmeldtijd voor aanmelding
bij de NVWA is bij bovengenoemde wijziging van 1 februari 2019 verruimd van 13:00
uur naar 15:00 uur. De onafhankelijke monsternemende organisaties werken volgens de
instructies in bijlage Ea, het Accreditatieprogramma bemonstering vaste dierlijke
meststoffen (AP06), van de Uitvoeringsregeling Meststoffenwet. Behalve de NVWA houdt
de Raad voor Accreditatie toezicht op de juiste uitvoering. Het kostenniveau van de
onafhankelijke monstername wordt mede door deze vereisten bepaald en ik houd in de
gaten of de onafhankelijkheid en kwaliteit van de monstername niet onder druk komt
te staan van de prijs. De prijsvorming van onafhankelijk monstername komt in de vrije
markt tot stand. Ik heb daarover geen zeggenschap.

Vraag 8

Wat vindt u ervan dat boeren in de praktijk gehinderd worden en op extra kosten gejaagd
worden door de starre invulling en uitvoering van de regel?

Antwoord 8

De maatregel om vaste mest (dikke fractie) onafhankelijk te laten bemonsteren die
sinds 1 oktober 2017 van kracht is geworden is helaas onvermijdelijk om mestfraude
tegen te gaan. Op basis van de daarmee opgedane ervaring en voor zover aangewezen
en verantwoord, heb ik de regels voor het aanmelden van monsternames met ingang van
februari 2019 versoepeld.

Vraag 9

Kunt u reflecteren op onderstaande praktijksituatie?2

Antwoord 9

In het geval de situatie zich voordoet dat een veehouder mest scheidt en levert aan
een buurman dan is onafhankelijke monstername verplicht. Uit kostenoverwegingen is
het overigens meer gebruikelijk om vaste mest (dikke fractie) over langere afstand
te vervoeren. Onafhankelijke monstername wil zeggen dat een monsternemer ter plaatse
moet komen om het monster conform de regelgeving en de accreditatie te nemen en veilig
te stellen voor onderzoek door één van de erkende laboratoria. De NVWA controleert
het systeem waarvan onafhankelijke monstername een onderdeel is en controleert steekproefsgewijs
de afhandeling van monstername en verdere opvolging van de regels door de leverancier
en transporteur. Om dit uit te kunnen voeren is voorbereidingstijd noodzakelijk. De
wijzigingen per 1 februari 2019 waar u in uw vraagstelling naar verwijst, heeft in
uw casus het voordeel dat niet al om 13:00 uur de planning vast moet staan, maar om
15:00 uur. Bovendien is het mogelijk geworden om tot drie uur voor het aangemelde
tijdstip de melding in te trekken of te wijzigen. De maatregel onafhankelijke monstername
heb ik moeten nemen om fraude met mest tegen te gaan en legt onvermijdelijk enige
beperkingen op aan boeren zoals in deze casus, waarin het niet goed mogelijk is om
voor 15:00 uur de dag voorafgaand aan de monstername de monstername te plannen. Om
fraude tegen te kunnen gaan beschouw ik deze maatregelen echter als noodzakelijk en
proportioneel.

Vraag 10

Deelt u de mening dat dit niet bijdraagt aan een efficiënte en flexibele werkwijze
voor de boer? Zo ja, wat kan hieraan gedaan worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

De maatregel van februari 2019 maakt het in oktober 2017 geïntroduceerde systeem voor
onafhankelijke monstername flexibeler. De maatregel zoals deze in oktober 2017 is
genomen, beoogt het terugdringen van fraude met mest en daarmee het realiseren van
de verbetering van de waterkwaliteit door een afnemende beschikbaarheid van illegale
mest. Het is onvermijdelijk dat een dergelijke maatregel de vrijheid van handelen
van een individuele boer enigszins beperkt.

Vraag 11

Kunt u aangeven waarom RVO de op een later moment aangemelde vrachten niet alsnog
spoedig kan verwerken?

Antwoord 11

Ik ga ervan uit dat gedoeld wordt op de aanmeldingen van monsternames die bij de NVWA
gedaan moeten worden. NVWA en de Raad voor Accreditatie (RvA) houden streng toezicht
op de uitvoering van de onafhankelijke monstername. De monsternemende organisaties
hebben tijd nodig om het werk zorgvuldig voor te bereiden alvorens dit uit te voeren.
De NVWA houdt risicogericht toezicht en heeft tijd nodig om het toezicht goed te organiseren.
In het harmonisatieoverleg (zoals bedoeld in onderdeel 8.2 van bijlage Ea van de Uitvoeringsregeling
Meststoffenwet) is een afweging gemaakt tussen de verschillende belangen en is geadviseerd
om het aanmeldtijdstip te stellen op uiterlijk 15:00 uur de werkdag voorafgaand aan
de monstername.

Vraag 12

Bent u bereid de doorlooptijd van het verwerken van de gegevens door RVO te verkorten?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12

Ik ga ervan uit dat gedoeld wordt op de aanmeldingen van monsternames die bij de NVWA
moeten worden gedaan. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 11 is er tijd nodig
om de onafhankelijke monstername op een zorgvuldige manier uit te kunnen voeren. Verdere
inkorting van de doorlooptijd gaat ten koste van de kwaliteit en onafhankelijkheid
van de monstername.

Vraag 13

Kunt u de vragen een voor een beantwoorden?

Antwoord 13

Ja.