Brief regering : Richting een oplossing voor ouders in de CAF 11-zaak (kinderopvangtoeslag)

Nr. 490
BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 11 juni 2019

Sinds 2014 is rondom het stopzetten van kinderopvangtoeslag van een groep ouders veel
niet goed gegaan. Veel betrokken gezinnen zijn in grote problemen gekomen. Recent
is hier vanuit uw Kamer en de media nogmaals aandacht voor gevraagd. Mijn excuses
voor de gang van zaken heb ik eerder aangeboden, maar ik sta erop dat in deze brief
nogmaals te doen. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat mijn verontschuldigingen de
problemen van de getroffen gezinnen niet oplossen. Ik heb daarom twee weken geleden
besloten een Adviescommissie uitvoering toeslagen onder leiding van de heer Donner
in het leven te roepen. Mede in voorbereiding hierop heb ik de Belastingdienst/Toeslagen
(hierna: Toeslagen) gevraagd dieper onderzoek te doen naar deze zaak. In deze brief
licht ik de bevindingen van deze eigen exercitie toe.

Ik ben tot de overtuiging gekomen dat er een te grote focus lag op het bestrijden
van misbruik, dat de wetgeving deels te rigide is, er sprake was van een trage en
onzorgvuldige uitvoering door Toeslagen en er in het gehele proces te weinig oog was
voor de menselijke maat.

Ik realiseer me dat deze gezinnen door het optreden van de overheid tekort zijn gedaan
en dat zij in problemen zijn geraakt. Ik ben vastberaden om dat zo snel mogelijk recht
te zetten. Ik heb de Adviescommissie uitvoering toeslagen gevraagd mij daarbij te
helpen, en daarbij ook rekening te houden met de gerechtvaardigde belangen van de
toeslaggerechtigden. Ook heb ik de Adviescommissie gevraagd advies uit te brengen
over de mogelijkheden voor Toeslagen om binnen de wettelijke kaders en de grenzen
van de uitvoerbaarheid – waar nodig – maatwerk te bieden aan de betrokken ouders.
Om te voorkomen dat ouders verder in problemen komen, heb ik besloten dat in afwachting
van de adviezen van de Adviescommissie de (dwang)invordering en verrekeningen met
lopende toeslagen in deze CAF1 11- zaken (Combiteam Aanpak Facilitators) met onmiddellijke ingang zal worden opgeschort.
Meer in het algemeen gaat de Adviescommissie uitvoering toeslagen bezien hoe de ouders
anderszins tegemoet gekomen kunnen worden.

Mede naar aanleiding van mijn bevindingen bij deze zaken ben ik ook tot de conclusie
gekomen dat de jaarsystematiek van de kinderopvangtoeslag en de wettelijke bepaling
dat er een aanspraak op toeslagen is over de te betalen kosten (eigen bijdrage), ertoe
leidt dat wanneer een deel van de te betalen kosten in een jaar niet is voldaan, er
voor het hele jaar geen recht bestaat op kinderopvangtoeslag. Hier lijkt niet in alle
gevallen voldoende ruimte voor de menselijke maat en de ondersteuning van soms kwetsbare
groepen waar toeslagen nou juist voor bedoeld zijn. Dit kan soms disproportionele
gevolgen hebben en tot schrijnende situaties leiden. Ik wil samen met de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid nader onderzoeken of in dergelijke situaties
tot een meer proportionele benadering kan worden gekomen.

Uw Kamer heeft mij gevraagd de lopende rechtszaken stop te zetten. Op dit moment lopen
er elf procedures over verschillende toeslagjaren bij de rechtbank en de Raad van
State, die alle door ouders zijn ingesteld. Deze ouders hebben daarmee gebruik gemaakt
van hun recht om het oordeel van de rechter te vragen en het is daarom voor mij noch
voor Toeslagen niet mogelijk om deze lopende procedures stop te zetten. Een eventueel
verzoek van de ouders om de procedures aan te houden in verband met de ingestelde
adviescommissie zal worden gesteund.

Tot slot: Ik ben vandaag zelf met enkele betrokken ouders in gesprek geweest. Dit
waren open gesprekken waarin duidelijk gevoelens van teleurstelling en boosheid naar
voren kwamen. Ouders gaven aan dat hun vertrouwen in Toeslagen is geschonden. Dit
raakte mij zeer. Ik informeer uw Kamer nog apart over mijn gesprek met de ouders en
de eerdere gesprekken tussen ouders en medewerkers van Toeslagen.

Hoe ik tot bovenstaande conclusies ben gekomen, licht ik hierna graag toe. Achtereenvolgens
ga ik in op:

A. De context rondom fraudebestrijding in 2013 en de onderzoeksfase in CAF11;

B. De specifieke aanpak richting ouders in de CAF 11-zaak;

C. Waarom dit zo lang geduurd heeft;

D. Hoe nu verder.

Tevens zal ik ingaan op vragen die uw Kamer heeft gesteld over onder meer het gebruik
van (tweede) nationaliteit door Toeslagen (E), de Adviescommissie uitvoering toeslagen
(F) en (G) andere acties.

A. De context rondom fraudebestrijding in 2013 en de onderzoeksfase in CAF 11

De Belastingdienst startte de CAF-zaken in 2013, in een maatschappelijk en politiek
klimaat waar de nadruk lag op de bestrijding van fraude en oneigenlijk gebruik van
toeslagen. Dit was mede ingegeven door de toenmalige fraude met toeslagen door Bulgaren,
waar veel maatschappelijke onrust over was ontstaan en waar ook in uw Kamer menig
debat over gevoerd is. Mijn ambtsvoorganger heeft in mei 2013 een reeks aan maatregelen
aangekondigd om toeslagfraude te bestrijden.2 Een van de maatregelen betrof bijvoorbeeld de introductie van risicoprofielen, waarmee
aanvragen met een mogelijk verhoogd frauderisico werden gedetecteerd en extra gecontroleerd.
Dit leidde ertoe dat betrokken aanvragers langer op een voorschot (toeslag) moesten
wachten en/of werden uitgenodigd bij de balies van de Belastingdienst. Als een aanvrager
zich niet bij de balie meldde gold het adagium «no show, no money». In de Kamerbrief
van mei 2013 werd al het spanningsveld benoemd «tussen dienstverlening enerzijds en
fraudebestrijding anderzijds.»

In deze context heeft het CAF-team van de Belastingdienst bij mijn weten naar eer
en geweten signalen van georganiseerde fraude onderzocht en heeft dit, afhankelijk
van de bevindingen, doorgeleid voor eventuele strafrechtelijke vervolging of aanvullende
controles. Deze signalen kunnen in het geval van de kinderopvangtoeslag afkomstig
zijn van bijvoorbeeld de GGD en gemeenten of van andere onderdelen van de Belastingdienst.

De vraag is wat nu precies de aanleiding is geweest voor het starten van het CAF 11-onderzoek.
In mijn correspondentie met uw Kamer heb ik benoemd dat CAF 11 is gestart op basis
van signalen van de GGD uit 2013.

De informatie die de voornaamste reden is geweest voor nader onderzoek in 2013 dateert,
zo is mij nu gebleken, uit 2011. Het gaat om een bevindingenoverzicht dat zag op een
aantal gastouders dat bij het gastouderbureau was aangesloten en niet op het gastouderbureau
zelf, en tevens op twee e-mails van de GGD aan de Belastingdienst. De GGD brengt jaarlijks
ook openbare inspectierapporten uit over gastouderbureaus. Mij is nu gebleken dat
de openbare GGD-rapporten over het betrokken gastouderbureau uit 2011, 2012, en 2013
niet de aanleiding waren voor het starten van CAF 11.

Het signaal uit 2011 was aanleiding om nadere informatie uit de systemen van Toeslagen
te verzamelen. Uit deze gegevens, in combinatie met de informatie van de GGD, kwamen
zaken naar boven die zouden kunnen duiden op georganiseerd misbruik. Dit betrof bijvoorbeeld
hoge opvanguren door gastouders en veel ouder-kindrelaties tussen gast- en vraagouders.
In het kader van het verdere onderzoek hebben vervolgens zestien gastouderbezoeken
plaatsgevonden. Bij deze bezoeken werd geconstateerd dat een deel van de kinderen
niet aanwezig was en dat bij sommige gastouders de administratie niet op orde was.
Bij een vervolgonderzoek aan het gastouderbureau werden bij een steekproef bij alle
onderzochte dossiers van gastouders bijzonderheden geconstateerd die mogelijk op fraude
duidden, zoals vooringevulde urenstaten. Bij de beoordeling van deze resultaten van
het fraudeonderzoek is geconstateerd dat deze wel vragen opriepen, maar dat dit onvoldoende
was om een fraudezaak tegen het gastouderbureau te starten. Aangezien de onregelmatigheden
in de dossiers van vraagouders wel geconstateerd waren, is de zaak overgedragen naar
de reguliere toezichtsbehandeling. Hier is vervolgens besloten de hele populatie van
vraagouders van de bij het betreffende gastouderbureau aangesloten gastouders te controleren.

B. De specifieke aanpak richting ouders in de CAF 11-zaak

Op basis van deze constateringen is besloten om alle ouders te vragen om bewijsstukken
van hun recht op toeslag te overleggen. Dit betrof 302 ouders die opvang ontvingen,
of in de voorgaande twee jaren hadden ontvangen, van een gastouder die (mede) door
het betrokken gastouderbureau werd bemiddeld. Voordat de reactietermijn van de ouders
daarvoor verstreken was, is tussen juni en september 2014 de kinderopvangtoeslag stopgezet
van alle 235 ouders in het onderzoeksbestand die op dat moment nog een voorschot kinderopvangtoeslag
kregen. De andere 67 van de 302 ouders ontvingen in de jaren 2012, 2013 en/of begin
2014 kinderopvangtoeslag. Indien zij in reactie op de brief niet voldoende informatie
konden aanleveren, bijvoorbeeld door het ontbreken van een enkel bewijsstuk, werd
de toeslag van eerdere perioden teruggevorderd. Op basis van bestaande wet- en regelgeving
bestaat er geen aanspraak op kinderopvangtoeslag indien de vraagouder niet kan aantonen
dat hij het volledige bedrag aan kosten ook daadwerkelijk heeft betaald. Ook kan geen
aanspraak worden gemaakt op een evenredig lager voorschot of lagere tegemoetkoming,
indien een deel van de kosten wel is voldaan.

In het proces sinds 2014 is het nodige fout gegaan. In correspondentie met onder meer
uw Kamer en de Nationale ombudsman is hier al veel over gezegd. Toeslagen hadden niet
stopgezet mogen worden, maar hadden moeten worden opgeschort. En ouders die aanvullende
gegevens aanleverden die nog niet compleet waren, kregen geen duidelijke terugkoppeling
over wat nog ontbrak. Tevens is er in veel gevallen aanzienlijke vertraging geweest
in het behandelen van ingediende bezwaar- en beroepschriften en de klachtafhandelingen,
en is er in het algemeen gebrekkig gecommuniceerd met de ouders. Ook documentatieverstrekking
in rechtszaken was in sommige gevallen onvoldoende.3 Daardoor ontstond een onduidelijke situatie voor de ouders die ze niet zelf meer
konden oplossen.

Ik kom later in mijn brief terug op het gebruik van nationaliteit in de systemen van
Toeslagen (zie paragraaf E). Het gebruik van nationaliteitsgegevens vraagt om een
hoge mate van zorgvuldigheid. Het heeft veel tijd en moeite gekost om te kunnen vaststellen
wat in 2014 op dit punt is gebeurd. Daardoor heeft het lang geduurd om duidelijkheid
te kunnen verschaffen over wat er aan de hand was. Ik kan in ieder geval zeggen dat
in de specifieke aanpak richting CAF 11 ouders de hele groep van 302 ouders op dezelfde
wijze is behandeld zonder onderscheid naar nationaliteit. Dat geldt ook voor de 57
ouders met alleen de Nederlandse nationaliteit.

C. Waarom dit zo lang geduurd heeft

Ik kan me goed voorstellen dat de ouders en uw Kamer zich afvraagt waarom het allemaal
zo lang heeft geduurd. Dat heb ik mijzelf de afgelopen tijd ook afgevraagd. De wens
om te voldoen aan de maatschappelijke roep tot fraudebestrijding in combinatie met
strikte regelgeving heeft naar mijn opvatting geleid tot het ontstaan van een «tunnelvisie».
Het was een combinatie van beleid en uitvoering. In het eerdergenoemde spanningsveld
tussen fraudebestrijding en dienstverlening heeft de eerste de overhand gekregen.
Daarnaast is mijn beeld dat de wetgeving op onderdelen rigide is en soms te weinig
mogelijkheden biedt om tegemoet te komen aan het maatschappelijk rechtvaardigheidsgevoel
in deze zaken. De «tunnelvisie» werd gestaafd door de uitkomsten van rechtszaken waarin
de (juridische) interpretatie van wetgeving merendeels onderschreven werd. Ik realiseer
me dat deze gezinnen door het optreden van de overheid tekort zijn gedaan en dat zij
in problemen zijn geraakt. Dit raakt mij zeer en ik zal er dan ook alles aan doen
om dat vertrouwen te herstellen.

D. Hoe nu verder

Een bevredigende oplossing laat al te lang op zich wachten en daar wil ik nu op zo
kort mogelijke termijn verandering in aanbrengen. Ik kan hier nog geen uitsluitsel
geven over de exacte wijze waarop dit vorm gaat krijgen, maar mijn voornemen om dit
recht te zetten staat vast. Het is tijd dat de overheid een ander gezicht laat zien.
Het is mijn hoop dat dit een stap zal zijn in het herstel van vertrouwen.

De afgelopen periode heeft ook geresulteerd in de vraag of we verbeteringen moeten
aanbrengen in de praktische rechtsbescherming van toeslaggerechtigden. Onder meer
hiertoe is dan ook de Adviescommissie uitvoering toeslagen onder leiding van de heer
Donner ingesteld.

Tot slot zal Toeslagen, zoals in de inleiding aangekondigd, in afwachting van de adviezen
van de Adviescommissie de (dwang)invordering en verrekening met lopende toeslagen
in de (lopende en afgesloten) CAF 11 – zaken met onmiddellijke ingang opschorten.
Ook heb ik de Adviescommissie gevraagd hoe de ouders anderszins tegemoet gekomen kunnen
worden.

E. Aanwezigheid van nationaliteit in de systemen van Toeslagen

In de media is bericht over het gebruik van nationaliteit door Toeslagen, waarbij
de suggestie werd gewekt dat de Belastingdienst «op basis van etniciteit» profileert.
Het ging hierbij met name om de bestrijding van fraudezaken zoals bij CAF 11. Etnisch
profileren keur ik ten strengste af. Nationaliteit is echter wel een persoonsgegeven
dat wordt geregistreerd en gebruikt door Toeslagen.

Toekenning toeslagen

Om in aanmerking te komen voor een toeslag geldt dat de aanvrager een geldige verblijfstitel
heeft, zoals de Nederlandse nationaliteit. Bij een dubbele nationaliteit, waaronder
de Nederlandse, wordt uitgegaan van het Nederlanderschap. Nationaliteit wordt gebruikt
om het recht op toeslagen vast te stellen en wordt daarom in het toeslagensysteem
vastgelegd. Dat geldt ook voor de verblijfstitel.

De registratie van de tweede nationaliteit is in de loop der jaren veranderd. Tot
2014 ontving Toeslagen uit de basisregistratie personen (BRP) zowel de eerste als
de tweede nationaliteit. Vanaf 2014 ontvangt Toeslagen vanuit de BRP alleen de Nederlandse
nationaliteit, ook als een persoon daarnaast nog een andere nationaliteit heeft. Indien
een persoon niet de Nederlandse nationaliteit heeft, werd en wordt de andere (eerste
en eventueel tweede) nationaliteit doorgegeven.

Het verwijderen van historische gegevens over nationaliteit is pas halverwege 2018
begonnen. In de loop van de zomer zullen medewerkers van Toeslagen de (historische
gegevens over de) tweede nationaliteit niet meer in de systemen kunnen raadplegen.
De volledige verwijdering van deze gegevens in de systemen is eind dit jaar gereed.

Hoe gebruiken we nationaliteit in het toezicht?

Uw Kamer heeft onder meer tijdens het mondelinge vragenuur van 21 mei jl. ook gevraagd
in te gaan op het gebruik van nationaliteit door Toeslagen. Daar ga ik hier verder
op in. Het gebruik van nationaliteit in het toezicht valt uiteen in twee categorieën:
het gebruik bij het toezicht op individuele toeslaggerechtigden aan de ene kant en
het gebruik bij CAF-zaken aan de andere kant.

Risico-classificatiemodel

Toeslagen past risicoselectie toe bij het toezicht op individuele toeslaggerechtigden.
Bij het toezicht op de huur- en kinderopvangtoeslag vindt deze risicoselectie plaats
op basis van het zogeheten risico-classificatiemodel. Dat model selecteert op basis
van tientallen indicatoren, zoals de afstand tussen het woonadres van ouders en de
locatie van de kinderopvang of gastouder en de hoogte van de opvanguren. Als het systeem
een kritiek aantal indicatoren detecteert, volgt er een handmatige controle en beoordeling.
De behandelend medewerker weet niet waarom het systeem een casus selecteert. Het gaat
hierbij niet om CAF-zaken.

Nederlanderschap/niet-Nederlanderschap was een van de bovengenoemde indicatoren. Bij
een dubbele nationaliteit, waaronder de Nederlandse, werd uitgegaan van Nederlanderschap.
Op dit moment wordt Nederlanderschap/niet-Nederlanderschap niet meer als criterium
gebruikt in het risico-classificatiemodel. Het risico-classificatiemodel leert van
casuïstiek en wordt regelmatig geüpdatet. Dit betekent dat regelmatig indicatoren
verdwijnen of worden toegevoegd. Bij de kinderopvangtoeslag had Nederlanderschap/niet-Nederlanderschap
sinds medio 2018 geen toegevoegde voorspellende waarde meer voor het mede bepalen
van de (on)juistheid bij het toekennen van toeslagen. Bij de huurtoeslag was een vergelijkbare
ontwikkeling te zien, waardoor in april 2019 besloten is ook deze risico-indicator
uit het model te halen. Bij de zorgtoeslag en het kindgebondenbudget werd en wordt
het risico-classificatiemodel niet ingezet.

CAF-zaken

De behandeling van CAF-zaken wordt gestart op basis van interne en/of externe signalen
over vermoedens van georganiseerd misbruik. Zoals eerder aangegeven kunnen deze signalen
in het geval van de kinderopvangtoeslag afkomstig zijn van bijvoorbeeld de GGD en
gemeenten of van constateringen door andere onderdelen van de Belastingdienst.

Vanaf de startperiode van het CAF maakte Toeslagen na het ontvangen van een signaal
een uitdraai uit de systemen. Hiervoor werd vanaf 2013 door een medewerker een uitgebreid
queryverzoek gedaan om gegevens uit de systemen te kunnen combineren. In dit queryverzoek
werd gevraagd om specifieke gegevens over vraagouders. Naast naam, adres, en woonplaats,
werden bijvoorbeeld ook gegevens over (eerste en tweede) nationaliteit, de startdatum
van de toeslag en een eventuele immigratiedatum opgevraagd. In de opgeleverde gegevensset
zijn alle gevraagde gegevens opgenomen.

Wanneer de analyse van een query aanwijzingen geeft van mogelijk georganiseerd misbruik,
worden bezoeken aan gastouders en/of een gastouderbureau uitgevoerd. Bezoeken worden
in het geval van CAF-zaken afgerond met een intern verslag van bevindingen.

Vanaf 2014 worden de analyses van de queries vastgelegd in een intern document om
een overzichtelijk beeld te geven van de situatie. Dit interne document bevat een
samenvattend overzicht van het aantal vraagouders, het soort toeslag, de woonplaatsen
van de vraagouders, en de totale financiële omvang. Ook de nationaliteit van aanvragers
was opgenomen in dit interne document. Sinds 2016 wordt specifiek op basis van dit
document besloten of verder onderzoek nodig is, bijvoorbeeld in de vorm van een actualiteitsbezoek.
Informatie over de (tweede) nationaliteit is geen selectiecriterium geweest bij de
starten van CAF-zaken, dat waren immers steeds signalen van buitenaf. Recent is besloten
dat nationaliteit ook geen onderdeel meer is van het queryverzoek.

Autoriteit Persoonsgegevens en Nationale ombudsman

Ik benadruk nogmaals dat ik etnisch profileren ten strengste afkeur. Om elke twijfel
hierover weg te nemen is het goed dat de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek doet
naar de verwerking van bijzondere persoonsgegevens zoals nationaliteit bij de Belastingdienst.
Ik zal bij de AP ook het belang hiervan aangeven.

Het onderzoek van de AP richt zich op het verwerken van gegevens omtrent tweede nationaliteit
in het systeem van Toeslagen en/of in het kader van de controle op de kinderopvangtoeslag.
Daarnaast onderzoekt de AP of Toeslagen geautomatiseerde besluitvorming en/of profilering
gebaseerd op bijzondere categorieën persoonsgegevens – meer specifiek de tweede nationaliteit
– gebruikt in het kader van controle op de kinderopvangtoeslag.

Op 18 juli 2017 is – desgevraagd – aan de AP gemeld dat Toeslagen de actuele gegevens
over de nationaliteit uit de BRP krijgt, dat hierin de tweede nationaliteit niet wordt
opgenomen en dat Toeslagen deze informatie niet heeft. Deze informatie is echter niet
volledig, want later is mij gebleken dat de gegevens van toeslaggerechtigden waarvan
vóór 2014 de dubbele nationaliteit geregistreerd werd, nog wel in de systemen van
Toeslagen te raadplegen zijn. Hier is met de AP tijdens hun «onderzoek ter plaatse»
bij Toeslagen op 25 april jl. over gesproken.

De AP heeft aangegeven nog geen uitspraken te kunnen doen over de doorlooptijd van
het onderzoek. Ik wacht de uitkomsten van hun onderzoek met belangstelling af en verleen
uiteraard elke medewerking.

Naast het lopende onderzoek van de AP heeft de Nationale ombudsman in december 2018
aan Toeslagen laten weten dat er een maatschappelijke discussie gaande is over profilering,
risicoselectie, algoritmen en kunstmatige intelligentie. Hij heeft daarbij aangegeven
de tijd niet rijp te achten een weloverwogen oordeel te vellen over profileringssystemen
in het algemeen en over een concrete casus, zoals het risicoclassificatiesysteem van
Toeslagen. De Nationale ombudsman heeft daarom zijn onderzoek hiernaar toen beëindigd.
Op 7 juni jl. heeft de Nationale ombudsman mij een brief gestuurd waarin hij aankondigt
een onderzoek te starten om een indruk te krijgen van de aard van de klachten bij
de overheid als het gaat om etnisch profileren en hoe overheden daar vervolgens mee
omgaan. De Nationale ombudsman gaat graag in gesprek met overheden over het herkennen,
erkennen en behandelen van deze klachten, en het leereffect. De uitkomsten van deze
gesprekken en de informatie uit gesprekken met instanties die zich inzetten tegen
etnisch profileren geven voor de Nationale ombudsman richting aan eventuele vervolgacties
op dit onderwerp. Voor dit onderzoek benadert de Nationale ombudsman een aantal overheidsinstanties,
waaronder de Belastingdienst. Uiteraard werkt de Belastingdienst volledig mee aan
dit onderzoek.

F. Adviescommissie uitvoering toeslagen

Naar aanleiding van de procedurevergadering van de vaste commissie voor Financiën
van 5 juni jl. heeft u mij per brief een aantal verzoeken gedaan.

Ten eerste verzoekt u de Adviescommissie uitvoering toeslagen bij deelvraag 1 ook
de beoordeling van CAF 11-casuïstiek te betrekken zoals die blijkt uit uitspraken
van de Hoge Raad en de rapporten van de Nationale ombudsman en Kinderombudsman.4 Ik heb dit verzoek overgebracht aan de Adviescommissie uitvoering toeslagen.

Voorts verzoekt u mij een meldpunt in te stellen waar ambtenaren misstanden rondom
Toeslagen kunnen melden. In dat kader wil ik u erop wijzen dat sinds 1 november 2017
de tijdelijke commissie integriteit belastingdienst bestaat. Tot deze commissie kan
iedere persoon zich richten die op enigerlei wijze werkzaamheden verricht of heeft
verricht voor of ten behoeve van de Belastingdienst en die (vermoedens van) integriteitschendingen
of misstanden ter zake van de Belastingdienst wil melden. De commissie is gepositioneerd
buiten de Belastingdienst, direct onder de secretaris-generaal van het Ministerie
van Financiën, en bestaat uit twee onafhankelijke leden, die niet werkzaam zijn bij
het Ministerie van Financiën. De commissie is een aanvulling op de bestaande meldinginfrastructuur
bij de Belastingdienst.

Tenslotte verzoekt u mij in uw brief naar aanleiding van de procedurevergadering om
een toelichting te geven op basis van welke informatie en adviezen mijn inzicht over
de mate waarin de Belastingdienst in deze casus fouten heeft gemaakt in de loop der
tijd is veranderd. Hieraan geef ik met deze brief invulling.

G. Andere acties

Het onderzoek van de Adviescommissie uitvoering toeslagen richt zich op de toeslaggerechtigden.
Het lid Omtzigt verzocht in zijn motie ook om een extern onderzoek naar mogelijkheden
tot verbetering van de praktische rechtsbescherming van de burger in belasting- dan
wel toeslagzaken (Kamerstuk 31 066, nr. 468). De Adviescommissie geeft voor het deel van de toeslaggerechtigden invulling aan
de motie. Het andere deel van deze motie van het lid Omtzigt moet nog invulling krijgen.
Ik kom daar bij uw Kamer op een later moment op terug.

Daarnaast zal ik uitvoering geven aan de gewijzigde motie van het lid Leijten5, waarin zij verzoekt bij een bezwaarprocedure altijd de menselijke maat te hanteren,
en de dienstverlening naar de belastingplichtige niet te staken. Ik kom in dat kader
in het najaar 2019 terug op de deelname van Toeslagen in het traject «Maatwerk in
Dienstverlening» van de secretarissen-generaal, uitgevoerd door ABD Topconsult.

Tevens hebben de ministeries van SZW, Financiën en BZK het initiatief genomen een
taakopdracht te formuleren voor een probleemanalyse, gericht op de grote uitvoeringsorganisaties.
Dit raakt ook aan het vraagstuk van de balans tussen dienstverlening en handhaving.
Uw Kamer zal hierover voor Prinsjesdag nader worden geïnformeerd. Het streven is om
de probleemanalyse met scenario’s van mogelijke oplossingsrichtingen begin 2020 op
te leveren.6

Er speelt veel op dit toeslagendossier, waaronder de werkzaamheden van de Adviescommissie
uitvoering toeslagen en de onderzoeken van de AP en de ADR. Voor een overzicht van
de stand van zaken van toezeggingen en acties rondom CAF 11 verwijs ik naar de bijlage7. Ik benadruk het belang van al deze acties en zal mij dus inzetten hier daadkrachtig
opvolging aan te geven.

De Staatssecretaris van Financiën,
M. Snel