Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Schonis en Verhoeven over het artikel ‘Wie temt het datamonster in de auto-industrie?’

Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
6 juni 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2572.

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Wie temt het datamonster in de auto-industrie?»1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u toelichten wat het standpunt is van Nederland met betrekking tot de plannen
van de Europese Commissie om de verkeersveiligheid te verbeteren door middel van dataopslag,
camera’s en sensors in auto’s?

Antwoord 2

Nederland is hier voorstander van, zoals 28 juni jl. aangegeven in reactie op de EU-strategie
voor geautomatiseerd vervoer (Kamerstuk 22 112, nr. 2596). Een toenemend gebruik van sensoren en data, is een logisch gevolg van de opkomst
van connected en geautomatiseerd wegvervoer en biedt volop kansen voor onze mobiliteitsuitdagingen.
Nederland is trekker van de internationale proef die anonieme voertuigdata, via privacy
& security by design, gebruikt voor het detecteren van verkeersonveilige situaties.

Vraag 3

Deelt u de mening dat er een onafhankelijke toezichthouder moet komen om de veiligheid
van de door de autofabrikanten verzamelde informatie te verzekeren?

Antwoord 3

In Nederland zijn er onafhankelijke toezichthouders die actief zijn op het gebied
van voertuigdata: de Autoriteit Persoonsgegevens en de RDW. De RDW heeft hier een
wettelijke taak in het toelaten van voertuigen waarbij veilig functioneren incl. dataprotectie,
nu en in de komende jaren, een integraal onderdeel is van het functioneren op de openbare
weg. Op grond van de kaderverordening

EU/2018/858 krijgt de Europese Commissie een nieuwe eigenstandige rol, naast die van
de nationale autoriteiten voor toelating van en toezicht op (ook in gebruiksfase)
bepaalde type motorvoertuigen.

Vraag 4

Bent u ermee bekend dat verzekeraars deze data gebruiken om hun premies te koppelen
aan rijgedrag?

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Deelt u de mening dat de privacy van mensen niet in geding mag komen door het «datamonster»
en hoe gaat u de privacy van de gebruiker/bestuurder bewaken?

Antwoord 5

Dataprotectie en privacy zijn fundamentele rechten die zeker bewaakt worden. De AVG
biedt daarvoor een goede basis en de Nationale en Europese autoriteiten voor persoonsgegevens
houden daar toezicht op. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op de naleving
van de wettelijke regels voor bescherming van persoonsgegevens. Het is aan haar om
te oordelen of de AVG wordt nageleefd. Bij de Autoriteit Persoonsgegevens heb ik deze
ontwikkeling van communicatie met- en data uit- voertuigen vorig jaar aangekaart en
zij hebben dit onlangs opgenomen als een van hun topprioriteiten in de European Data
Protection Board.

Vraag 6

Kunt u een overzicht geven van de verschillende soorten data die nieuwe auto’s verzamelen
en delen met autofabrikanten of derden?

Antwoord 6

Er zijn meerdere publicaties over dit onderwerp. De meeste op Europees niveau zoals
het TRL onderzoek «Access to In-Vehicle data and resources»»2. Op dit moment wordt in opdracht van mij en het Ministerie van EZK aanvullend onderzoek
gedaan naar de ontwikkelingen op dit terrein.

Een volledig overzicht van alle gegevens die alle typen auto’s genereren en opslaan
kan ik niet geven. Er worden verschillende typen data verzameld door autofabrikanten.
Het betreft enerzijds data die niet privacygevoelig zijn en iets zeggen over de staat
van het voertuig (bijvoorbeeld technische foutmeldingen) en anderzijds data die iets
zeggen over een persoon en die, als die data herleidbaar zijn tot die persoon, privacygevoelig
zijn (bijvoorbeeld bezochte plaatsen en ander verplaatsingsgedrag of persoonlijke
kenmerken). De meeste data die voertuigen en de fabrikanten verzamelen zijn vooralsnog
van technische aard en niet zonder meer herleidbaar tot natuurlijke personen.

Vraag 7

Kunt u daarbij aangeven in hoeverre het gaat om persoonsgegevens?

Antwoord 7

Zie antwoord op vraag 6. Voor het verwerken van persoonsgegevens geeft de geldende
Europese wetgeving regels, zoals de informatieplicht. De informatieplicht houdt in
dat de fabrikant vooraf meedeelt aan de klant welke data hij wil verwerken, en met
welke doeleinden de verwerking plaatsvindt en nadere informatie verstrekt voor zover
dat gelet op de aard van de gegevens, de omstandigheden waaronder ze worden verkregen
of het gebruik dat ervan wordt gemaakt nodig is om tegenover de betrokkene een behoorlijke
en zorgvuldige verwerking en opslag te waarborgen. De betrokkene kan zo zijn recht
op inzage, correctie, verwijdering van of verzet tegen het verwerken van de persoonsgegevens
uitoefenen.

Vraag 8

Welke mogelijkheden hebben mensen om ervoor te kiezen data die hun auto verzamelt
niet te delen? Hoe kunnen mensen concreet die keuze maken? Kunnen mensen ook na aankoop
van een nieuwe auto hun keuzes voor het delen van data wijzigen? Zo ja, hoe? Hoe zit
het met de aankoop van tweedehands auto’s?

Antwoord 8

Ook hiervoor geldt de eerdere genoemde informatieplicht. In het eerdere genoemde ECORYS-onderzoek
in opdracht van mij en het Ministerie van EZK worden deze mogelijkheden onderzocht.
Op de uitkomsten wil ik echter niet vooruitlopen. Het is wel duidelijk dat er grote
verschillen zijn in de wijze waarop dit gebeurt. Mijn uitgangspunt is een zo groot
mogelijke keuzevrijheid en maximale transparantie.

Vraag 9

Bent u bekend met de motie van de leden Verhoeven en van Nispen over de uitvoering
van de additionele taken door de AP – Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming
(Kamerstuk 34 851, nr. 23)? Wanneer wordt de Kamer hierover geïnformeerd?

Antwoord 9

Dit voorjaar zal de kamer een reactie worden toegezonden op de motie van leden Verhoeven
en Van Nispen waarin de kamer zal worden geïnformeerd over de capaciteit en de middelen
van de AP in relatie tot haar taken door mijn collega Sander Dekker, Minister voor
Rechtsbescherming.