Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bruins Slot over het item ‘Inspectie tikt Defensie op de vingers voor omgang gevaarlijke stoffen’

Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie) (ontvangen 28 mei 2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van de uitzending van Nieuwsuur van vrijdag 12 april 2019 over
het onderwerp «Inspectie tikt Defensie op de vingers voor omgang gevaarlijke stoffen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2, 3, 4

Wat is de reden dat u in antwoord op eerdere vragen over de inspecties bij Defensie
door de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Inspectie SZW) slechts aangaf
dat de inspectie «zaken geconstateerd heeft die verbeterd moeten worden. Deels betreft
het bewustzijn voor de hygiëne op de werkvloer. Soms moeten een aantal zaken worden
uitgevoerd die wij ook in het plan van aanpak hadden opgenomen»?2

Waarom heeft u niet duidelijker aangegeven dat u een groot aantal waarschuwingen van
de Inspectie SZW opgelegd heeft gekregen op het gebied van de inspanningsverplichting
CM-stoffen, de aard van de blootstelling aan chroom-6, CMR-stoffen en overige gevaarlijke
stoffen en de mate en duur van de blootstelling aan chroom-6?

Hoe beoordeelt u deze waarschuwingen na al die jaren waarin Defensie tekortgeschoten
is? Wat gaat u ermee doen?

Antwoord 2, 3, 4

De Inspectie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (hierna: Inspectie
SZW) heeft bij Defensie inspecties uitgevoerd op drie locaties: bij het Logistiek
Centrum Woensdrecht (LCW), bij de Mechanische Centrale Werkplaats in Leusden en bij
de Koninklijke Marine in Den Helder. De Inspectie heeft een aantal overtredingen geconstateerd
en ze heeft op 15 april 2019 een vervolgbezoek gebracht aan het LCW naar aanleiding
van de constateringen uit het rapport van december 2018. Daarmee is het nog een lopend
traject. Voor een nadere toelichting op de constateringen van de Inspectie SZW verwijs
ik u naar het antwoord op de vragen 1 en 7 van het lid Karabulut (SP), ingezonden
18 april 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2826).

Tijdens het Algemeen Overleg Personeel op 12 maart 2019 en het VAO chroom-6 op 9 april
2019 (Kamerstuk 35 000 X, nr. 71) heb ik de hoofdlijnen gedeeld. Het betreft immers een lopend handhavingstraject.
De geconstateerde overtredingen staan niet ter discussie. De Inspectie houdt ons scherp
en wijst ons op onze verantwoordelijkheden (zie ook het jaarverslag van de Inspectie
SZW over 2018 van 7 mei 2019, 35 000 XV, nr. 91). Uiteraard trekken we ons deze constateringen aan, willen we deze oplossen en in
de toekomst voorkomen. Niettemin waren ze ook voor een deel te verwachten (met uitzondering
van de zogenoemde hygiëne). Defensie bevindt zich namelijk momenteel in een intensief
verbetertraject, zoals ook opgenomen in het plan van aanpak «Beheersing Chroom-6»
(35 000 X, nr. 70). Dat lopende traject is niet alleen noodzakelijk, maar ook omvangrijk en ambitieus.
Het traject is in ontwikkeling, waarbij stap voor stap verbeteringen worden doorgevoerd,
gericht op het toepassen van de arbeidshygiënische strategie (via A. substitutie,
B. technische maatregelen, C. organisatorische maatregelen, D. persoonlijke beschermingsmaatregelen).

De planning is vooralsnog om eind 2020 de in het plan van aanpak «Beheersing Chroom-6»
genoemde maatregelen en daarmee de gedane constateringen opgelost te hebben. De in
dit plan genoemde infrastructurele aanpassingen voor de Afdeling Techniek van de Mechanische
Centrale Werkplaats in Leusden (gereed 2021) en het onderzoek naar het toepassen van
spuitrobots (gereed 2022) vergen echter meer tijd. Bij de begroting wordt u over de
voortgang geïnformeerd.

Ik onderstreep dat juist ten aanzien van het werken met chroom-6 de laatste jaren
bij Defensie veel metingen zijn uitgevoerd, ook om de kwaliteit van de (persoonlijke)
beschermingsmiddelen te valideren. Maar Defensie is er nog niet en dat is de reden
dat de komende jaren met prioriteit een inhaalslag wordt gemaakt. De consequentie
daarvan is wel dat ook bij toekomstige inspecties niet kan worden uitgesloten dat
de Inspectie SZW dergelijke bevindingen blijft doen. Dat is onbevredigend en Defensie
neemt dan ook passende (tijdelijke) mitigerende maatregelen (zoals afzuiging, aparte
voorbewerkingsruimtes en persoonlijke bescherming) om blootstelling boven de grenswaarden
te voorkomen. Defensie heeft in 2018 onderzoek laten uitvoeren door de interne arbodienst
Coördinatiecentrum Expertise Arbeidsomstandigheden en Gezondheid (CEAG). Uit het CEAG-rapport
blijkt dat afdoende maatregelen worden genomen om veilig te kunnen werken. Daarnaast
moet het genoemde verbetertraject in het kader van het plan van aanpak «Beheersing
Chroom-6» leiden tot meer structurele borging van de gezondheid en veiligheid van
het personeel. De kern hierbij is dat er structureel veilig wordt gewerkt waarbij
het doel is hoger te komen in de arbeidshygiënische strategie.

Vraag 5, 6

Wat gaat u doen aan de constatering van de Inspectie SZW in de openbaargemaakte rapporten
dat «niet kon worden aangetoond dat het gebruik van deze stoffen, inclusief de overige
CM-stoffen op deze afdeling, strikt noodzakelijk is en vervanging van CM-stoffen door
niet of minder gevaarlijke stoffen technisch niet uitvoerbaar is»? Heeft u dit inmiddels
opgelost? Zo nee, waarom niet?

Wat heeft u inmiddels met de constatering van de Inspectie SZW gedaan dat Defensie
geen beoordeling van de blootstelling kon tonen, waardoor niet aangetoond kon worden
dat de blootstelling voldoende beheerst is?

Antwoord 5, 6

Dit is een lopend traject waarover ik geen uitspraak kan doen. Ik verwijs u voor de
reactie op de geconstateerde overtredingen, bijvoorbeeld de vervanging van CMR-stoffen
en blootstelling, naar het antwoord op de vragen 1 en 7 van het lid Karabulut (SP).