Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Remco Dijkstra, Ziengs en Aukje de Vries over het bericht 'Nieuwe’ geul klaar maar werkt nog niet’

Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
3 juni 2019).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel ««Nieuwe» geul klaar maar werkt nog niet»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u aangeven, nu deze eerste bochtafsnijding is gerealiseerd, wat de oorspronkelijk
beoogde tijdwinst van deze bochtafsnijding is, wanneer dit zichtbaar moeten zijn en
hoe gemonitord wordt of het in de praktijk ook zo uitwerkt?

Antwoord 2

De bochtafsnijding maakt onderdeel uit van een pakket aan maatregelen om de betrouwbaarheid
van de verbinding Holwerd-Ameland te verbeteren (zie ook antwoord 5). Het ontwerp
en de ligging van de bochtafsnijding Vloedgeul is in overleg met de belangrijkste
stakeholders, waaronder Wagenborg Passagiersdiensten (WPD), de gemeente Ameland en
andere gebruikers van de vaargeul tot stand gekomen. De vaarroute is met deze bochtafsnijding
800 meter korter geworden en de beoogde vaartijdwinst is 4 tot 6 minuten. Een kortere
vaarroute is echter geen garantie voor het voorkomen van vertragingen. De vaartijd
blijft namelijk, zeker in de Waddenzee, sterk afhankelijk van wind, stroming en waterstanden.
Op dit moment kan nog niet worden vastgesteld of de beoogde vaartijdwinst is gerealiseerd.
Op de monitoring wordt ingegaan bij de antwoorden op vragen 3 en 4.

Vraag 3

Op welke termijn zouden de resultaten van de bochtafsnijding, waarvan Rijkswaterstaat
heeft aangegeven dat de natuur nu haar werk moet doen en van een U-vorm een V-vorm
moet maken, zichtbaar moeten kunnen zijn en wordt bekend of het werkt? Hoe wordt dit
in de gaten gehouden c.q. gemonitord?

Antwoord 3

De nieuwe geul is binnen de kaders van de vigerende regelgeving voor natuur uitgebaggerd
tot de maximaal mogelijke afmetingen van 60 meter breed en 4 meter diep. De hellingen
en taluds van de geul worden vervolgens op natuurlijke wijze door de stroming gevormd.
Hoe snel de natuur zijn werk doet, is lastig voorspelbaar en onder andere afhankelijk
van de stroomsnelheid ter plekke. De ontwikkelingen van de vaargeul worden wekelijks
gemonitord door middel van lodingen (dieptemetingen). De breedte en diepte van de
Vloedgeul worden ondertussen door onderhoudsbaggerwerk op niveau gehouden. Daarnaast
wordt op dit moment een meetcampagne voorbereid waarbij ook de stroomsnelheden en
sedimentsamenstelling in kaart worden gebracht. Deze monitoring geeft inzicht in de
gevolgen voor het onderhoudsbaggerwerk en het verdere gedrag van de nieuwe geul.

Vraag 4

Kunt u, aangezien na de realisatie van de bochtafsnijding er nog steeds vertragingen
geconstateerd zijn, de komende tijd tot het eerstvolgende algemeen overleg Wadden
op 26 juni 2019 de vertragingen bij de veerdienst Nes – Holwerd monitoren, analyseren
en de Kamer daarover voorafgaand aan het algemeen overleg informeren?

Antwoord 4

De door uw Kamer gevraagde informatie is niet tijdig beschikbaar voor het Algemeen
Overleg Wadden van 26 juni 2019. Conform de vervoerconcessie Waddenveren verstrekt
WPD elk kwartaal gegevens over de punctualiteit van de veerdienst aan de concessieverlener.
Op die manier worden de vertragingen gemonitord. Bij de verzending van het vervoerplan
van WPD voor 2020 door de Staatssecretaris aan uw Kamer (conform concessie vóór 1 oktober
2019), zal tevens stilgestaan worden bij de vraag of de situatie is verbeterd sinds
de openstelling van de Vloedgeul in april 2019.

Vraag 5

Kunt u aangeven wat de planning is van de overige maatregelen om vertragingen te voorkomen
voor de vaargeul Ameland en wat de beoogde impact zou moeten zijn om vertragingen
in de toekomst te verminderen c.q. tegen te gaan? Wat is de stand van zaken met betrekking
tot de plannen voor en realisatie van een tweede bochtafsnijding?

Antwoord 5

Over de overige maatregelen om de betrouwbaarheid van de verbinding Holwerd-Ameland
voor de korte termijn te verbeteren bent u eerder geïnformeerd, voor het eerst op
19 december 2016 (Kamerstuk 31 409, nr. 131) en voor het laatst op 27 september 2018 (Kamerstuk 27 625, nr. 454). Deze maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd of in gang gezet.

In de brief van 19 december 2016 is gemeld dat met het pakket aan maatregelen de vertragingen
voor de korte termijn grotendeels kunnen worden opgelost. In de brief van 27 september
2018 is gemeld dat de prestaties uit de eerste helft van 2018, ondanks de inspanningen
van WPD en Rijkswaterstaat, nog geen verbetering lieten zien. Daarom heeft de Staatssecretaris
Rijkswaterstaat gevraagd onderzoek te laten doen naar de oorzaken van de vertragingen.
Over de resultaten van dit onderzoek zal de Staatssecretaris u bij de bij antwoord
4 genoemde verzending van het vervoerplan 2020 informeren.

De voorbereiding voor de tweede bochtafsnijding bij Reegeul-Oost is gestart. Hiervoor
wordt, net als voor de Vloedgeul, een uitgebreid vergunningentraject doorlopen met
publicatie en inzagetermijnen, aanbesteding en -indien vergunbaar- realisatie. Bij
positief doorlopen van alle procedures voor het verwerven van de noodzakelijke vergunningen
zou deze bochtafsnijding Reegeul-Oost eind 2020 gereed kunnen zijn. De ervaringen
van de bochtafsnijding Vloedgeul worden meegenomen in het ontwerp.

Vraag 6

Wanneer is er meer zicht op een mogelijke (middel-)lange termijn en toekomstbestendige
oplossing voor de verbinding Nes – Holwerd?

Antwoord 6

Zoals ik u eerder heb gemeld in de brief van 27 september 2018 is het proces gestart
om te komen tot een langetermijnvisie voor een duurzame, betrouwbare en toekomstbestendige
verbinding tussen Ameland en de vaste wal na 2029. Dit in samenwerking met de eilandbewoners
en -ondernemers, gemeente Ameland, gemeente Noardeast Fryslân, provincie Fryslân en
betrokken maatschappelijke organisaties. De eerste resultaten worden in het najaar
van 2019 verwacht.

Vraag 7

Kunt u de vragen kort (maar tijdig) voor het eerstvolgende algemeen overleg Wadden
op 26 juni 2019 beantwoorden om een zo actueel mogelijk overzicht te hebben voor het
algemeen overleg?

Antwoord 7

Ja.