Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de vergelijkingen tussen rechtsstelsels en het World Justice Project

Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 22 mei 2019). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2266.

Vraag 1

Kent u het artikel «Is de Nederlandse rechtspraak wel zo goed als de Minister beweert?
Een zoektocht leidt tot ontluisterende bevindingen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe vindt u bij nader inzien zelf dat u deze Kamervragen heeft beantwoord? Vindt u
deze op alle punten inhoudelijk correct en volledig recht doen aan de werkelijkheid?2

Antwoord 2

Ik heb uw vragen adequaat beantwoord.

Vraag 3

Snapt u dat de methodologie van een dergelijk onderzoek en de betrouwbaarheid van
de resultaten van deze internationale vergelijking belangrijker worden, vanwege het
feit dat door u en anderen kennelijk veel waarde aan deze resultaten wordt ontleend
doordat steeds wordt aangevoerd dat de Nederlandse rechtspraak wereldwijd tot de top
behoort, met name wanneer kritiek klinkt op het beleid en de zorgen die er zijn, bijvoorbeeld
over de bezuinigingen, de werkdruk en de toegankelijkheid? Bent u van plan de resultaten
van deze internationale vergelijking te blijven gebruiken en noemen? Zo ja, waarom?

Antwoord 3

Ja, dat begrijp ik. Zoals ik bij de beantwoording van uw eerdere Kamervragen heb aangegeven
is het WJP één van meerdere indicatoren waaraan wordt ontleend dat Nederland beschikt
over een in vergelijking met andere landen goed functionerend rechtsstelsel. Ik zie
daarom geen aanleiding niet meer te verwijzen naar het WJP.

In de antwoorden op onder andere de vragen 4, 5 en 6 ga ik in op een aantal aspecten
aangaande de methodologie en de betrouwbaarheid van de rapportage van het WJP.

Vraag 4

Klopt het dat Nederland alleen in 2009, 2013, 2016 en 2018 is onderzocht dat sommige
landen in tussenliggende jaren worden bevraagd en weer andere landen eens in de vijf
jaar? Klopt het eveneens dat de methodes in de verschillende landen zeer verschillend
zijn, bijvoorbeeld doordat in het ene land op straat mensen vragen worden gesteld
en in het andere land gewerkt wordt met digitale vragenlijsten? In hoeverre maakt
dit alles een internationale vergelijking zinvol?

Antwoord 4

Uit door het World Justice Project verstrekte informatie blijkt dat de Rule of Law
Index opgebouwd is uit verschillende onderzoeksmethoden. Zo wordt er om het jaar een
«General Population Poll» (GPP) uitgevoerd. Onder de Nederlandse bevolking in het
Nederlands. De civielrechtelijke aspecten van de Rule of Law Index zijn vooral gebaseerd
op data die jaarlijks verkregen wordt uit een «Qualified Respondents Questionnaire»
(QRQ) onder deskundigen. Voor het laatst is deze QRQ uitgevoerd in de periode mei
– september 2018.

Met inachtneming van de soms grote verschillen in de rechtsstelsels kan een indicator
als het WJP wel degelijk zinvol zijn. Zeker in samenhang met andere indicatoren.

Vraag 5

Vindt u dat op basis van een vragenlijst aan willekeurig geselecteerde mensen, met
vragen die niet expliciet over de rechtspraak gaan, zinvolle uitspraken kunnen worden
gedaan over de kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak?

Antwoord 5

Uit nadere informatie van het World Justice Projcect begrijp ik dat het bevolkingsonderzoek
(GPP) met name van belang is bij de onderdelen «open government» en «absence of corruption».
Bij de andere delen van de Rule of Law Index («constraints on government powers»,
«fundamental rights», «order and security», «regulatory enforcement», «civil justice’en
«criminal justice») is met name de data uit het deskundigenonderzoek (QRQ) van belang.

Vraag 6

Wat is uw reactie op de kritiek van deskundigen dat vragenlijsten van 46 pagina’s,
die ongeveer 40 minuten kosten om te worden ingevuld, nauwelijks worden ingevuld door
respondenten?

Antwoord 6

Zoals ook aangegeven in mijn eerdere beantwoording blijkt uit een vergelijkend onderzoek
van internationale indexen met betrekking tot de Rule of Law, onder auspiciën van het Max Planck Instituut, dat het World Justice Project bij
het samenstellen van de Rule of Law Index een uitgebreide methodologie hanteert met
daarbij een focus op de verschillende onderdelen van de Rule of Law.3

Uit verstrekte informatie van het World Justice Project blijkt, zoals ik ook in de
beantwoording van uw eerdere vragen heb aangegeven, dat ongeveer duizend respondenten
geënquêteerd zijn per land. Waarbij het World Justice Project verder opmerkt dat de
vragenlijsten zijn opgebouwd uit modules en dat niet alle modules door iedere respondent
ingevuld hoeven te worden. Het World Justice Project geeft aan dat de gemiddelde invultijd
ongeveer 18 minuten is. Deze invultijd hangt af van eerdere beantwoording binnen de
vragenlijst, waardoor sommige modules met vervolgvragen niet ingevuld hoeven te worden.

Vraag 7

Waarom antwoordde u stellig dat het bedrijf YouGov het onderzoek in Nederland heeft
uitgevoerd terwijl YouGov dit zelf ontkent en verwijst naar Lightspeed, maar Lightspeed
zelf van niks weet en YouGov uiteindelijk niet toestaat dat het eenvoudige antwoord
gegeven mag worden op de vraag wie dit onderzoek heeft uitgevoerd? Hoe is het nu mogelijk
dat onduidelijkheid blijft bestaan over de vraag wie dit onderzoek in Nederland heeft
uitgevoerd? Deelt u de mening dat dit onwenselijk is? Waarom blijft dit schimmig?

Antwoord 7

Het World Justice Project heeft mij laten weten dat zij YouGov gecontracteerd hebben
om de GPP uit te voeren, waarbij YouGov het werven van respondenten met betrekking
tot het online panel heeft uitbesteed aan Lightspeed.

Vraag 8

Klopt het dat het World Justice Project onder meer wordt gefinancierd door de gemeente
Den Haag? Waarom heeft u dat niet gemeld in antwoord op de eerdere vraag: «Zijn er
ook financiële bijdragen vanuit Nederland voor het WJP-onderzoek? Zo ja, wie financiert
dit en om welke bedragen gaat het?»4 Wat was onduidelijk aan deze gestelde vraag?

Antwoord 8

Zoals eerder gemeld levert het Ministerie van Justitie en Veiligheid geen financiële
bijdrage aan het onderzoek tot de totstandkoming van de Rule of Law Index. Van het
World Justice Project heb ik begrepen dat er geen Nederlandse financiële bijdrage
is aan het World Justice Project onderzoek voor de Rule of Law index.

Voor de volledigheid wijs ik erop dat de gemeente Den Haag en het Ministerie van Buitenlandse
Zaken een financiële bijdrage leveren aan het World Justice Project ten behoeve van
de organisatie van het World Justice Forum, een conferentie die van 29 april – 2 mei
2019 plaatsvindt. Tenslotte maakt onder andere de internationale Task Force on Justice,
waar de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking co-voorzitter
van is, gebruik van data van het World Justice Project.

Vraag 9

Blijft u bij uw eerdere antwoorden dat YouGov dit onderzoek in Nederland tweejaarlijks
uitvoert onder een groep representatieve inwoners? Vindt u nu, bij nader inzien, nog
steeds dat het World Justice Project een van de indicatoren is die erop wijst dat
de Nederlandse rechtsstaat in vergelijking met andere rechtsstelsels goed scoort en
dat u geen aanleiding heeft te twijfelen aan de betrouwbaarheid en objectiviteit van
het onderzoek?

Antwoord 9

Het World Justice Project heeft mij laten weten dat het algemeen bevolkingsonderzoek
(het GPP) tweejaarlijks wordt uitgevoerd. In sommige landen wordt dit onderzoek via
het internet gedaan in andere door straatinterviews. Zoals bij vraag 5 aangegeven
berusten de conclusies ten aanzien van de staat van de rechtsstaat met name op het
deskundigenonderzoek (QRQ). Daarnaast wijzen ook meerdere andere rapportages onafhankelijk
van elkaar naar het feit dat het Nederlandse rechtsstelsel ook in vergelijking met
andere landen goed functioneert. Ik zie ook in uw nadere vragen geen aanleiding tot
een ander oordeel te komen.

Vraag 10

Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?

Antwoord 10

Ja.