Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kent over ‘de arbeidsomstandigheden bij online supermarkt Picnic’

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
21 mei 2019).

Vraag 1

Kent u het boekje «Ergonomie – Hoe werk ik op een veilige en verantwoorde manier»
dat online supermarkt Picnic hanteert in hun distributiecentra?1

Antwoord 1

Ja, dit boekje is aan mij verstrekt en ik heb er kennis van genomen.

Vraag 2

Kent u de National Institute of Occupational Safety and Health (NIOSH)-methode, een
meetmethode om te bepalen hoeveel een werknemer per keer mag tillen? Klopt het dat
ook de Inspectie SZW deze methode hanteert bij controles?

Antwoord 2

Deze methode is mij bekend. In de toelichting op artikel 5.2 van het Arbobesluit wordt
verwezen naar deze NIOSH-methode om te kunnen beoordelen of bepaalde tilsituaties
risico's met zich meebrengen voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers. De
Inspectie SZW hanteert de NIOSH-methode als standaard.

Vraag 3

Wat is, gelet op onder andere die NIOSH-methode, uw reactie op de instructie dat bijvoorbeeld
drie kratten met boodschappen boven schouderhoogte getild moeten worden?

Antwoord 3

In de Arbeidsomstandighedenwet bepaalt de overheid met doelvoorschriften wat in het
belang van gezond en veilig werken moet worden gedaan; werkgevers en werknemers bepalen
zelf hoe ze dat doen. Dat kan op bedrijfsniveau, maar ook – in de vorm van een arbocatalogus
– op bedrijfstakniveau. Gelet op de grote verscheidenheid aan risico’s en werksituaties
zijn de juiste maatregelen een kwestie van maatwerk. De oplossing ligt in het maken
van goede afspraken tussen werkgever en werknemer over technische hulpmiddelen en
de organisatie van het werk om de tilbelasting daarmee zoveel mogelijk te voorkomen
en te beperken.

Bij fysiek werk kan de NIOSH-methode worden gebruikt om in een gegeven tilsituatie
uit te rekenen wat het toelaatbare tilgewicht is. Dit hangt van een aantal factoren
af zoals de hoogte waarop de last moet worden opgetild en neergezet, de werkhouding,
de frequentie van de uit te voeren handeling en de duur van de werkzaamheden. De specifieke
omstandigheden waaronder getild wordt, zijn dus van belang. Ik kan niet oordelen over
de specifieke werksituaties bij het bedrijf Picnic. Maar volgens de NIOSH-methode
zijn boven 175cm, gerekend vanaf het vlak waarop de werknemer staat, alleen nog lichte
gewichten toegestaan.

Volgens Picnic zelf gaat het bedoelde deel van de instructie om het klaarzetten van
lege piepschuim kratten die samen een paar honderd gram wegen.

Vraag 4

Wat is voorts uw reactie op het feit dat er geen (elektrische) hulpmiddelen worden
ingezet om tillen boven hoofdhoogte te voorkomen, iets wat door de NIOSH-methode als
zeer risicovol wordt beoordeeld?2

Antwoord 4

Ik kan geen oordeel geven over de concrete omstandigheden en maatregelen in een bedrijf.
Een werkgever is verplicht de arbeidsrisico’s in kaart te brengen en zodanige maatregelen
te nemen dat de fysieke belasting van de werknemer geen gevaren oplevert voor de veiligheid
en gezondheid van de werknemer. Het is belangrijk dat de werkgever in overleg met
de werknemers een effectieve aanpak bedenkt en oplossingen zoekt voor eventuele knelpunten.

Vraag 5

Wat is uw reactie dat op het feit dat er slechts bij wijze van experiment met elektrische
karren wordt gewerkt, maar het overgrote deel van het werk bestaat uit het sjouwen
met zware karren met vijftien kratten vol boodschappen?

Antwoord 5

Van Picnic zelf heb ik begrepen dat het bedrijf is gestart met deze pilots van elektrische
karren met het doel om deze na de testperiode, breder uit te rollen binnen het bedrijf.
Het bedrijf geeft daarbij aan dat het nadenkt over innovatieve oplossingen die van
invloed zijn op zowel de efficiency als de fysieke belasting van de medewerker.

Vraag 6

Wat is het maximale toelaatbare gewicht van een kar met vijftien kratten met boodschappen
die handmatig voortgesleept moet worden? Is het überhaupt mogelijk om dit op een ergonomisch
verantwoorde wijze te doen?

Antwoord 6

Het bepalen van het maximaal toelaatbare gewicht en een verantwoorde werkwijze is
afhankelijk van de specifieke duw- en treksituatie. Een bedrijf dat te maken heeft
met fysieke werkzaamheden kan verschillende meet- en beoordelingsmethoden inzetten
om de risico’s te beoordelen en vervolgens passende maatregelen in te voeren.

Voor het beoordelen van een duw- en treksituatie kan voor een eerste beoordeling de
Duw en Trek Check (DUTCH)-methode worden ingezet. Ook is het mogelijk krachtmetingen
toe te passen en de waarden te beoordelen op mogelijke gezondheidsschade met de tabellen
van «Mital» uit 1997 zoals vermeld in het advies «Kracht zetten, duwen en trekken
in werksituaties» van de Gezondheidsraad in 2012.

Vraag 7

Deelt u de mening dat ook nieuwe bedrijven, zoals Picnic, zich moeten houden aan de
bestaande wet- en regelgeving? Of is het voor u acceptabel dat zij eerst nog wat experimenteren
met de arbeidsomstandigheden van hun werknemers?

Antwoord 7

Ook nieuwe bedrijven moeten zich houden aan de Arbeidsomstandighedenwet. Elke individuele
werkgever moet op grond van de Arbeidsomstandighedenwet zorgdragen voor de veiligheid
en gezondheid van de werknemers. Hierbij dient een werkgever een aantal uitgangspunten
in acht te nemen, zoals onder meer het aanpakken van gevaren en risico’s aan de bron
en te letten op de stand van de wetenschap.

Ik begrijp van Picnic dat zij samen met haar medewerkers werkt aan het invoeren van
innovatieve oplossingen. Of het tijdpad hiervan als acceptabel kan worden beoordeeld,
is afhankelijk van de technische, operationele of economische haalbaarheid. Algemeen
uitgangspunt daarbij is dat in beginsel het doelstellingenniveau dat de Arbeidsomstandighedenwet
stelt niet ter discussie staat.

Vraag 8 en 9

Bent u bereid de Inspectie SZW erop te wijzen dat zowel de instructies als de daadwerkelijke
werkzaamheden niet voldoen aan de NIOSH-methode en daarmee aan ergonomische verantwoorde
werkomstandigheden? Kunt u uw antwoord toelichten?

Bent u voorts bereid de Inspectie SZW op te roepen de distributiecentra van Picnic
aan een controle te onderwerpen? Zo nee, hoe gaat u er dan voor zorgen dat de Arbonormen
worden nageleefd in de distributiecentra?

Antwoord 8 en 9

Zoals bovenstaande antwoorden aangeven staat niet vast of wel of niet aan NIOSH is
voldaan.

Dat arbonormen worden nageleefd is de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers,
zij dienen daarvoor zorg te dragen.

Ik ben graag bereid uw vragen en mijn antwoorden aan de Inspectie SZW door te geleiden
zodat de Inspectie deze kan betrekken bij haar werk.

De Inspectie SZW heeft mij voorts het volgende laten weten.

De Inspectie volgt nieuwe ontwikkelingen rond bezorging, logistiek, horeca en detailhandel
en platformen nauwlettend. Of bij een specifiek bedrijf wel of niet onderzoek loopt,
is geen openbare informatie.

In algemene zin geldt dat wanneer er klachten door de ondernemingsraad of de vakbond
worden ingediend, de Inspectie SZW onderzoek start.

Verder werkt de Inspectie risicogestuurd, programmatisch en effectgericht. Dit houdt
in dat zij haar capaciteit daar inzet waar de grootste risico’s op niet naleving zich
voordoen. De Inspectie SZW analyseert continu of nieuwe risico’s optreden die tot
mogelijke aanpassingen van inspectie-inzet aanleiding geven. Deze analyse is gebaseerd
op bevindingen, onderzoeken, uitkomsten van reactieve inspecties en signalen van buiten
– waaronder meldingen van misstanden en signalen in de media en monitoringsonderzoek.