Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Geleijnse over het artikel ‘Energielabels vaak onjuist, online winkels vaak helemaal geen label’

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 23 april 2019).

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van het artikel «Energielabels vaak onjuist, online winkels helemaal
geen label»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe oordeelt u over het bericht dat volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA) bij ruim één op de vijf huishoudelijk apparaten het energielabel niet correct
is en dat in deze gevallen het apparaat meestal minder zuinig is dan aangegeven?

Antwoord 2

Het is belangrijk dat consumenten kunnen vertrouwen op de juistheid van de labels.
Het onderzoek van de NVWA kijkt met name naar producten waarvan al het vermoeden bestaat
dat het label niet correct is. Dit onderzoek is risicogericht. De producten zijn hiermee
niet willekeurig gekozen. Met dat gegeven in het achterhoofd lijkt er verbetering
te zijn in vergelijking met eerder risicogericht onderzoek van de NVWA over de periode
2013–2014. Toen was circa 40 procent van de energielabels onjuist. Ik deel de bevinding
dat er ruimte is voor verdere verbetering.

Vraag 3

Hoe oordeelt u over het bericht dat volgens de NVWA bij webwinkels het wettelijk verplichte
energielabel meestal afwezig is?

Antwoord 3

Het gegeven dat energielabels minder aanwezig zijn in webwinkels is mij bekend. Ik
ben bezig om dit te verbeteren. Dit doe ik onder meer met een wetswijziging om de
handhavingsmogelijkheden van de NVWA efficiënter te maken. Ik steun de NVWA in hun
voornemen om, hierop vooruitlopend, al in 2019 sterker in te zetten op handhaving
bij webwinkels en internetinspecties. Ook in Europees verband speelt er veel. Mede
op voorspraak van Nederland is in Europese wet- en regelgeving vastgelegd dat producenten
op termijn verplicht worden om alle informatie over hun labels te uploaden in een
digitale productdatabank. Hier kunnen webwinkels gebruik van maken. Ook zijn internethosters
binnenkort verplicht om webwinkels te wijzen op de verplichting om het energielabel
en het productinformatieblad te laten zien. De NVWA ziet hierop toe.

Vraag 4 en 5

Hoe oordeelt u over het bericht dat bedrijven vermoedelijk vaak niet op de hoogte
zijn van de bestaande regels omtrent energielabels voor huishoudelijke apparaten?

Welke acties worden ondernomen om deze regels snel beter bekend te maken?

Antwoord 4 en 5

De informatieverstrekking richting bedrijven verloopt via meerdere kanalen. Bedrijven
worden in eerste instantie via hun brancheorganisatie geïnformeerd over de regels
en de verplichting om een energie label te plaatsen. De NVWA verstrekt ook informatie
over de regels omtrent energielabels voor huishoudelijke apparaten. Verder is de informatie
over energielabels beschikbaar voor consumenten op de website van Milieu Centraal.
Met nieuwe Europese regels wordt het verplicht dat leveranciers hun technische dossiers
betreffende het energielabel gaan uploaden in een online EU-databank. Dit vereenvoudigt
de situatie ook voor handelaren als webwinkels, aangezien zij de informatie kunnen
overnemen uit de databank. Ook worden webwinkels dus binnenkort door hun internethosters
op de verplichting gewezen om het energielabel op hun website te laten zien.

In het kader van Europees beleid rond energielabels wordt een EU-brede communicatiecampagne
opgezet om energielabels breder bekend te maken, waarbij de Europese Commissie gezamenlijke
kernboodschappen aanbeveelt aan de lidstaten. 2 Dit in het kader van de aanstaande herschaling van energielabels voor huishoudelijke
producten in 2021.3 Deze campagne vindt zo nodig in samenwerking plaats met leveranciers en handelaren.

Vraag 6 en 7

Bent u bereid hier prioriteit aan te geven, aangezien met een juist energielabel de
consument een beter geïnformeerde keuze kan maken, bijvoorbeeld om zo het zuinigste
product te kunnen kiezen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Deelt u de mening dat het belangrijk is hier prioriteit aan te geven, omdat energiebesparing
een belangrijk onderdeel is van de energietransitie? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 6 en 7

Ik deel de opvatting dat energielabels voor huishoudelijke producten een goede manier
zijn om consumenten te informeren over hun energieverbruik en energielabels leveren
zo een belangrijke bijdrage aan het besparen van energie. De informatiepositie van
de consument moet ook worden versterkt. Dit gebeurt onder meer via de aanstaande verplichting
voor producenten en leveranciers van nieuwe als bestaande huishoudelijke apparaten
als wasmachines, afwasmachines, koelkasten, ovens, televisies en airconditioners om
de energielabels en achtergronddocumentatie online beschikbaar te stellen in een digitale
Europese product databank. Daarnaast zal per 2021 gefaseerd worden overgegaan tot
een vereenvoudiging van de energielabels die de keuze voor consumenten gemakkelijker
moeten maken. De A+++, A++ en A+ labels zullen dan niet meer worden uitgegeven en
worden vervangen door een A-G schaal. Producenten zullen daarbij tevens worden uitgedaagd
om energie-efficiënter te produceren doordat zij in eerste instantie niet direct in
de A-klasse van de A-G schaal kunnen worden geplaatst.

Vraag 8 en 9

Op welke wijze zou u vorm willen geven aan de wens van de NVWA om graag de wet gewijzigd
te zien zodat zij strenger kunnen optreden? Hoe denkt u over deze wens?

Wordt er een zwaardere sanctionering overwogen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 8 en 9

Op dit moment heb ik het voornemen om door middel van een wetswijziging de handhavings-
en sanctioneringsmogelijkheden van de NVWA uit te breiden opdat de NVWA effectiever
en efficiënter haar toezichthoudende taak kan uitoefenen. Deze wijziging ziet niet
zozeer op een verzwaring in de bestaande sanctionering maar in de mogelijkheid dat
de NVWA bij geconstateerde overtredingen ook de bevoegdheid heeft een bestuurlijke
boete te kunnen opleggen en zo eenvoudig en snel te kunnen reageren op overtredingen
(een «lik-op-stuk-beleid»). Deze wijziging is in nauw overleg met de NVWA voorbereid.
Het daarvoor noodzakelijke wetsvoorstel komt uw Kamer later dit jaar toe.