Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over het werkbezoek van de minister in België bij vrederechters

Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 17 april 2019)

Vraag 1

Wilt u verslag doen aan de Kamer over uw bevindingen van de toepassingen van de vrederechter
zoals u die heeft opgedaan tijdens uw werkbezoek in België?1 2

Antwoord 1

Ik heb op 1 april jongstleden samen met de Belgische Minister van Justitie Geens een
werkbezoek gebracht aan het vredegerecht in Maasmechelen. Minister Geens heeft mij
geïnformeerd over de actuele ontwikkelingen rond de vredegerechten en de hervormingen
die recent zijn doorgevoerd. Daarnaast heb ik gesproken met drie vrederechters. Zij
zijn ingegaan op de «verzoeningsprocedure», hun rol bij armoedebestrijding en de samenwerking
met (hulpverlenings-) instanties. Ook de burgemeester van Maasmechelen was aanwezig.
Hij heeft het belang van de vrederechter voor de lokale gemeenschap benadrukt. Vervolgens
ben ik aanwezig geweest bij een zitting minnelijke schikking in het vredegerecht.

Vraag 2

Welke lessen heeft u getrokken over de vrederechter tijdens uw werkbezoek in België?
Wat wilt u daarvan in de praktijk brengen in Nederland en op welke termijn?

Antwoord 2

Het was mooi om te zien hoe een oud instituut als de vrederechter een belangrijke
rol in de Belgische samenleving vervult. Opvallend aan de vrederechter zijn onder
meer de laagdrempelige toegang voor de burger, de oplossingsgerichte aanpak, en de
samenwerking met instanties en doorverwijsfunctie.

In Nederland worden bij rechtbanken in het kader van maatschappelijk effectieve rechtspraak
nieuwe werkwijzen beproefd, waarin kenmerkende elementen van de vrederechter zijn
te zien. Ik denk dan aan de inzet om partijen ten overstaan van de rechter samen tot
een oplossing te laten komen. Ook de laagdrempelige toegang (een eenvoudig verzoek
volstaat en er is sprake van beperking van de kosten, omdat het griffierecht lager
is en wordt gedeeld tussen partijen), samenwerking met andere instanties en fysieke
nabijheid zoals bij de wijkrechter maken onderdeel uit van pilots.

In opdracht van het WODC wordt op dit moment onderzoek uitgevoerd door de Universiteit
Utrecht naar inpasbaarheid van (elementen van) de vrederechter in het Nederlandse
stelsel. Ik verwacht dat dit onderzoek voor de zomer is afgerond. De resultaten van
dit onderzoek zal ik uw Kamer doen toekomen. Na evaluatie van lopende pilots in de
rechtspraak wil ik met de rechtspraak, mede op basis van genoemd onderzoek, de balans
opmaken welke werkwijzen voor landelijke invoering in aanmerking kunnen komen en in
hoeverre wijziging van wet- of regelgeving daarvoor noodzakelijk is. Daarbij wil ik
ook de verbinding leggen met de modernisering van de (gesubsidieerde) rechtsbijstand.