Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Beckerman over het stoppen van het project “Heft in Eigen Hand” of “Eigen Initiatief”

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 9 april 2019).

Vraag 1

Bent u ervan op de hoogte dat 250 mensen die deel zouden gaan nemen aan het project
«Heft in Eigen Hand», of zoals het later werd genoemd «Eigen Initiatief», door de
Nationaal Coördinator Groningen (NCG) zijn geïnformeerd dat zij helaas voorlopig niet
kunnen deelnemen aan dit project? Wat is daarop uw reactie?

Antwoord 1

Ja. Er is een wachtlijst (42 huishoudens) en een geïnteresseerdenlijst (ruim 200 huishoudens)
voor een eventueel vervolg van Eigen Initiatief. De Nationaal Coördinator Groningen
(NCG) heeft aan hen die op de wachtlijst staan laten weten dat er voorlopig geen vervolg
komt van EI. Het project Eigen Initiatief is niet stilgelegd. Het wordt onverkort
uitgevoerd voor alle deelnemers in het programma.

Ik sta achter het besluit van de NCG om over het uitblijven van een vervolg te communiceren.
Eigen Initiatief, zoals nu is vormgegeven, past niet in de wijze waarop nu de versterkingsaanpak
wordt vormgegeven. De prioritering is op basis van risico. Pas na opname en beoordeling
wordt duidelijk of en op welke manier een huis versterkt moet worden.

Samen met de belanghebbenden in de regio wil ik uitwerken binnen welke randvoorwaarden
een vorm van versterking in eigen beheer gerealiseerd kan worden, zoals ik uw Kamer
ook heb toegezegd tijdens het AO mijnbouw.

Vraag 2

Kunt u zich voorstellen dat bijvoorbeeld Simone van Dijken, die al ruim twee op de
wachtlijst staat, enorm teleurgesteld is en anderen met haar, waaronder haar ouders?
Wat biedt u de mensen wiens hoop wederom in de grond is geboord?

Antwoord 2

Zonder in te gaan op individuele gevallen kan ik me voorstellen dat mensen teleurgesteld
zijn. Ik snap de behoefte bij mensen om de versterking in eigen regie op te pakken.
Daarom wil ik, zoals ook toegezegd aan uw Kamer tijdens het AO mijnbouw/Groningen
van 21 maart jl., onderzoeken welke elementen een plaats kunnen krijgen in de nieuwe
aanpak. De nieuwe aanpak is gebaseerd op een prioritering op basis van risico.

Vraag 3

Deelt u de mening van het Gasberaad dat juist dit project heel goed was, omdat mensen
hierdoor weer een stukje regie over hun leven terug krijgen?1 Zo ja, wat vond u er precies goed aan? Zo nee, wat was er niet goed aan?

Antwoord 3

Het idee van Eigen Initiatief ondersteun ik. Ik begrijp de behoefte bij sommige woningeigenaren
om de versterking in eigen regie uit te voeren na de beoordeling van de veiligheidsexpert.
Ik zal de NCG vragen om te onderzoeken hoe, binnen de prioritering en de veiligheidskaders,
dit vorm kan krijgen.

Vraag 4

Kan een project als dit eenzijdig worden stilgelegd door een organisatie? Zo ja, wat
betekent dit voor andere projecten?

Antwoord 4

Het project Eigen Initiatief is niet stilgelegd. Het wordt onverkort uitgevoerd voor
alle deelnemers in het programma. Er is enkel aangegeven dat er voorlopig geen vervolg
komt. Dit betekent niets voor andere projecten. Over de gehele lijn wordt tot in details
bezien hoe de versterking onder publiek beheer vormgegeven moet worden. Daar past
dit besluit in.

Vraag 5

Kunt u overzichtelijk maken hoe dit project tot nu toe gewerkt heeft sinds de start
van «Heft in eigen hand», het aantal aanmeldingen en mensen die inmiddels hun huis
hebben versterkt, evenals toen het overging in «Eigen Initiatief», hoeveel mensen
zich toen weer aanmelden en aan de slag konden?

Antwoord 5

In 2016 is Heft in Eigen Hand gestart met 54 huishoudens. Van de 54 deelnemers zijn
er vier woningen aan NAM verkocht, zeven woningen zijn inmiddels versterkt, 23 zijn
er nu in uitvoering en de verwachting is dat de overige 20 woningen dit jaar ook in
uitvoering zullen gaan.

In juli 2017 werd besloten om het project door te zetten onder de naam Eigen Initiatief.
De 223 deelnemers aan Eigen Initiatief stellen op dit moment hun versterkingsplan
op. Eén woning wordt verkocht aan NAM, twee woningen worden op dit moment versterkt
en de verwachting is dat de versterking van ten minste 50 woningen dit jaar in uitvoering
gaat.

Vraag 6

Hoe kan het dat de NAM en/of het Centrum Veilig Wonen (CVW) nog zoveel invloed hebben
op een aantal situaties binnen dit project? Bent u bereid er zorg voor te dragen dat
dat bij de 250 lopende zaken definitief voorkomen wordt?

Antwoord 6

Inhoudelijk hebben NAM en CVW geen zeggenschap. NAM betaalt wel voor Eigen Initiatief.
CVW voert voor NAM de check uit of het versterkingsplan is berekend volgens vooraf
afgesproken technische uitgangspunten en CVW bekijkt of er geen dubbelingen of omissies
in het aangevraagde budget zitten.

Vraag 7

Zal een project zoals Heft in Eigen Hand of Eigen Initiatief hervat worden? Zo ja,
wanneer en voor wie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Er wordt onderzocht of de eigen regie bij de versterking na opname en beoordeling
van de woning ingezet kan worden binnen de huidige versterkingsopgave. Samen met de
betrokkenen in de regio wil ik uitwerken binnen welke randvoorwaarden dit gerealiseerd
kan worden, zoals ik uw Kamer ook heb toegezegd tijdens het AO mijnbouw.

Vraag 8

Kent u het bericht over hoe de huidige manier van omgaan met Groninger veiligheid,
scheuren in de samenleving tot gevolg heeft?2 Wat is daarop uw reactie?

Antwoord 8

Ja. De versterkingsoperatie heeft het vergroten van de veiligheid als doel. Daarbij
worden de opnames geprioriteerd op basis van risico. Het verbeteren van de leefomgeving
in de dorpen, steden en wijken is aan de gemeenten. Zij kunnen dit aan de versterking
koppelen door bijvoorbeeld het NPG in te zetten.

Vraag 9

Wat vindt u van deze verdeel -en heerspolitiek die hier heel duidelijk naar voren
komt, maar eigenlijk in het hele aardbevingsgebied plaatsvindt? Kent u de gevolgen
van dit soort politiek? Welke gevolgen voorziet u in Groningen?

Antwoord 9

Ik herken mij niet in deze kwalificatie. De aanpak zoals ik die heb ingezet is er
een die gebaseerd is op veiligheid.

Vraag 10

Kunt u zich voorstellen dat de in het bericht genoemde Aniëla zich onveilig voelt
en dat tegelijkertijd de in het artikel genoemde Gerry zich schuldig voelt omdat zij
wel geholpen wordt? Kunt u zich voorstellen dat Gerry bang is dat buren boos op haar
worden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10

Zonder mij uit te laten over individuele gevallen kan ik mij in algemene zin voorstellen
dat mensen zich onveilig voelen. Daarom pakken wij nu ook juist de woningen met het
grootste risico op onveiligheid als eerste aan. Daarbij doen wij alles wat nodig is
om de veiligheid te borgen, en staat de bewoner zoveel mogelijk centraal.

Vraag 11

Erkent u dat de hierboven genoemde gevoelens slecht zijn voor de gezondheid? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, wanneer gaat u iets structureels doen aan het wegnemen van stressfactoren
waarvan u nu al meer dan een jaar zegt dat dat uw hoogste prioriteit heeft? Of heeft
dat uw hoogste prioriteit inmiddels niet meer?

Antwoord 11

De aardbevingen laten sporen na in de samenleving. Daarom hecht ik er waarde aan dat
deze problematiek zo snel mogelijk integraal wordt aangepakt. Mijn inzet is in de
eerste plaats gericht op het wegnemen van de oorzaken van de stress. Dit doe ik door:

• De gaswinning zo snel mogelijk terug te brengen; de Mijnraad en Staatstoezicht op
de Mijnen bevestigen dat dit leidt tot een snel afnemend risico.

• De schadeafhandeling over te nemen van NAM en daarbij bijzondere aandacht te geven
aan begeleiding van de schademelders.

• Een snellere versterkingsaanpak, gericht op de meest risicovolle huizen.

Vraag 12

Zou hier het gelijke-monniken-gelijke-kappen-principe niet beter zijn dan het verdeel
-en heersprincipe en dat iedereen in Groningen dus weer het heft in eigen hand kan
nemen en eigen initiatieven kan ontplooien?

Antwoord 12

De versterking zoals nu is ingezet, is volgens het principe gelijke-monniken-gelijke-kappen.
Veiligheid staat voorop. Prioritering is op basis van veiligheid. Opname en beoordeling
bepalen vervolgens of en hoe een woning versterkt moet worden. Samen met de betrokkenen
in de regio wil ik uitwerken binnen welke randvoorwaarden een vorm van versterking
in eigen beheer gerealiseerd kan worden, zoals ik uw Kamer ook heb toegezegd tijdens
het AO mijnbouw van 21 maart jl.