Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Remco Dijkstra en Aukje de Vries over het bericht 'Betsjinning brêgen en sluzen Ofslútdyk ûnbetrouber'

Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
8 april 2019).

Vraag 1

Wanneer zijn de problemen voor het eerst geconstateerd en als dit al in 2016 was,
gezien het feit dat in dat jaar de bedienings- en besturingsinstallatie van de bruggen
en sluizen van de Afsluitdijk is vervangen, waarom is er dan pas in 2018 onderzoek
naar gebreken uitgevoerd?1 Wat is het risico voor de veiligheid geweest?

Antwoord 1

In 2016 is de bediening- en besturingsinstallatie van deze objecten op beide complexen
vervangen. Daarna rezen er vermoedens dat deze installatie niet goed functioneerde
en rees de vraag of de installatie voldeed aan de daaraan gestelde eisen. In het begin
leek nog sprake van «kinderziekten». Naarmate de tijd vorderde bleken deze van meer
structurele aard en complexer dan aanvankelijk gedacht. In 2018 heeft dit geleid tot
nader onderzoek en zijn direct maatregelen genomen toen de uitkomsten daarvan bekend
werden.

Door de onbetrouwbaarheid van de installatie zijn er risico’s voor de veiligheid geweest.
Er hebben zich 15 situaties voorgedaan sinds 2016, welke te relateren zijn aan deze
problematiek. Deze hebben niet tot ongevallen geleid. Door alert menselijk handelen
van de bedienaars zijn gevaarlijke situaties voorkomen. Met de nieuw genomen extra
maatregelen wordt de veiligheid verder beheerst.

Vraag 2

Wat is de relatie van de geconstateerde gebreken met de eerdere problemen en storingen
bij de bruggen en sluizen in onder meer januari 2018, waarbij er problemen waren met
de printplaten van de brug waardoor automobilisten vier uur lang vast stonden?

Antwoord 2

Voor zover nu bekend, is er geen relatie tussen de brugstoring van januari 2018 bij
Den Oever en de huidige problemen. De stremming is destijds veroorzaakt door een technisch
defect aan de printplaten. In 2018 hebben zich drie storingen bij Kornwerderzand voorgedaan.
Deze werden veroorzaakt door warmteproblemen en door problemen met de sensoren van
de remmen van de brug. Naast deze storingen zijn er in 2018 geen storingen geweest
met hinder voor het wegverkeer.

Vraag 3

De huidige inschatting is dat de weg en/of vaarweg voor het uitvoeren van testen de
komende tijd vijf tot zeven nachten gestremd is; in welke periode gaat dit gebeuren?
Bent u bereid om zich in te zetten om de overlast en stremmingen tot een minimum te
beperken en het aantal nachten met stremmingen verder proberen te verminderen, zeker
gezien het feit dat voor de bereikbaarheid van Fryslân de Afsluitdijk een belangrijke
route is en mensen, als deze is afgesloten, ver moeten omrijden?

Antwoord 3

Rijkswaterstaat heeft op 18, 19, 20, 25 en 26 februari van 22.00 tot 05.00 uur de
testen uitgevoerd aan de draaibruggen in de Afsluitdijk. Gedurende de testen was de
Afsluitdijk gestremd voor vaar- en wegverkeer. De testen aan de schutsluizen zijn
reeds in januari uitgevoerd. De testen zijn juist in de nacht uitgevoerd, om daarmee
de hinder voor de gebruikers zoveel mogelijk te beperken.

Vraag 4

Wanneer is er zicht op verder nog uit te voeren werkzaamheden en de daarvoor benodigde
uitvoeringsduur, zoals wordt genoemd in de brief van 31 januari 2019 aan de Kamer
(Kamerstuk 35 000 A, nr. 83)? Aan welke werkzaamheden, die u aankondigt in uw brief, moet worden gedacht en welke
overlast kunnen die veroorzaken?

Antwoord 4

De nog uit te voeren testen moeten zicht geven op de te nemen maatregelen en de daarbij
behorende uitvoeringsduur.

Vraag 5

In hoeverre gaat het bij de bedienings- en besturingsinstallatie voor bruggen en sluizen
van de Afsluitdijk om een «standaardproduct»? En als dat het geval is, is daar dan
ook elders gebruik van gemaakt? In hoeverre is het dan mogelijk dat dezelfde problemen
en potentieel gevaarlijke situaties zich ook elders bij bruggen kunnen voordoen? Wat
wordt bedoeld met 'zeven objecten» in uw brief van 31 januari 2019?

Antwoord 5

Bij de bedienings- en besturingsinstallatie van de objecten in de Afsluitdijk zijn
deels standaard producten toegepast en is er verder sprake van maatwerk. Nieuw te
bouwen installaties moeten allemaal aan dezelfde eisen en aan de

geldende richtlijnen voldoen. De bediening- en besturingsinstallatie van de bruggen
en sluizen op de Afsluitdijk is in gebruik genomen in 2016. Alle overige objecten
met installaties van RWS zijn in de periode 2013–2015 uitvoering getest op een veilige
werking. Hierbij zijn toen geen problemen geconstateerd zoals die zich op de objecten
in de Afsluitdijk nu voordoen. Alle objecten worden gemonitord door het dagelijks
gebruik van de objecten, periodieke inspecties en testen. De «zeven objecten» uit
de genoemde brief zijn de vier bruggen in de Afsluitdijk en de schutsluizen met één
sluiskolk bij Den Oever en Kornwerderzand met tweesluiskolken.

Vraag 6

In hoeverre zijn de door u getroffen maatregelen (inzet extra brug- en sluismeesters
en extra camera’s) voldoende om onveilige situaties (die tot nu toe door alert menselijk
handelen gelukkig voorkomen konden worden) te voorkomen? Welke kosten zijn nu en in
de toekomst met deze acute maatregelen gemoeid? Gaat Rijkswaterstaat (RWS) de leverancier
c.q. aannemer ook voor deze kosten aansprakelijk stellen, indien dit aan de orde is?

Antwoord 6

De door Rijkswaterstaat genomen maatregelen worden op dit moment voldoende geacht.
De kosten van de reeds genomen maatregelen bedragen ca. € 0,5 mln. De kosten voor
de vervolgfase zijn afhankelijk van de te nemen maatregelen.

Rijkswaterstaat onderzoekt hoe het proces van oplevering door de aannemer en de acceptatie
van het werk in 2016 door Rijkswaterstaat heeft plaatsgevonden. Het betreft hier de
oplevering van zeven objecten die op verschillende momenten heeft plaatsgevonden.
Rijkswaterstaat maakt voor de zomer een feitenrelaas om de mate van aansprakelijkheid
te bepalen en daar een positie over in te nemen.

Vraag 7

In hoeverre wordt in het door RWS uitgevoerde onderzoek naar het proces van oplevering
en acceptatie van het werk ook de aanbesteding meegenomen, aangezien bij andere trajecten
gebleken is dat ook daar deze problemen kunnen ontstaan? Bent u bereid om de aanbesteding
en het toezicht tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden mee te (laten) nemen in
het onderzoek? Worden de eerdere problemen uit 2018 ook meegenomen in het onderzoek?

Antwoord 7

Het onderzoek richt zich op de aanbestedingsfase tot en met de oplevering en overdracht.
De incidenten en storingen in 2018 die te relateren zijn aan de geconstateerde problemen
worden meegenomen in het onderzoek.