Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Moorlag en Nijboer over de aardbeving in het zoutwinningsgebied bij Veendam

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 7 februari
2019).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat op maandag 7 januari 2019 zich bij Veendam
een aardbeving heeft voorgedaan van 1.3 op de schaal van Richter?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is of wordt onderzocht wat de gevolgen zijn voor de ondergrond en in het bijzonder
de zoutlagen en -koepels waaruit zout wordt gewonnen? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat zijn de uitkomsten of wanneer worden de uitkomsten verwacht en openbaar gemaakt?

Antwoord 2

Nee, er wordt op dit moment niet onderzocht wat deze specifieke aardbeving voor gevolgen
heeft voor de zoutcavernes bij Veendam. Een magnitude van 1,3 op de schaal van Richter
betekent een zeer kleine beweging in de ondergrond. Van een dergelijke aardbeving
worden geen directe gevolgen verwacht voor de zoutcavernes bij Veendam. Gasunie heeft
in het verleden wel onderzocht of een aardbeving met magnitude 5 de opslag cavernes
zou kunnen beschadigen. Het onderzoek2 gaf aan dat er zelfs bij een aardbeving van een dergelijke kracht geen problemen
worden verwacht.

Vraag 3

Is u bekend dat bij de bewoners in het zoutwinningsgebied veel bezorgdheid en vrees
heerst over de gevolgen van de combinatie van gas- en zoutwinning?

Antwoord 3

Ja, de zorgen van de bewoners in het zoutwinningsgebied zijn mij zeer goed bekend.
Voor de goedkeuring van het winningsplan zijn de risico’s mede door SodM beoordeeld.
Tijdens de winning houdt SodM toezicht en zal ingrijpen als de veiligheid van de winning
niet meer gegarandeerd is.

Vraag 4

Kan worden uitgesloten dat door gaswinning geïnduceerde aardbevingen kunnen leiden
tot verzakken en/of instorten van ondergrondse cavernes in de zoutlagen? Zo ja, op
welke gegevens is dat gebaseerd? Zo nee, acht u het dan verantwoord dat zoutwinning
in dit gebied blijft plaatsvinden?

Antwoord 4

Nee, dit kan nooit volledig uitgesloten worden, maar een dergelijk effect is volgens
TNO en SodM wel onwaarschijnlijk.

Vraag 5

Kan worden uitgesloten dat door gaswinning geïnduceerde aardbevingen leiden tot lekkages
van vloeistoffen als pekel en dieselolie uit de cavernes in de zoutlagen? Zo ja, op
welke gegevens is dat gebaseerd? Zo nee, acht u het dan verantwoord dat zoutwinning
in dit gebied blijft plaatsvinden?

Antwoord 5

Nee, dit kan nooit volledig uitgesloten worden, maar een dergelijk effect is volgens
TNO en SodM wel onwaarschijnlijk. Voor lekkage uit cavernes in zoutlagen is een directe
beweging nodig langs een breuk die raakt aan de zoutcaverne, of een grote beweging
in de ondergrond door een geïnduceerde aardbeving. De aardbevingen in Nederland met
de magnitudes tot 3,6 op de schaal van Richter leiden tot zeer kleine bewegingen in
de ondergrond (orde van grootte in millimeters). Dit is te klein om te leiden tot
lekkages uit de zoutcavernes.

De Staat van de sector zout van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) uit 2018 gaat verder
in op de specifieke zoutwinning bij Veendam en de risico’s die hierbij geïdentificeerd
zijn.

Vraag 6

Is het gegeven dat een aardbeving nabij Veendam heeft plaatsgehad voor u aanleiding
om de vergunning(en) voor zoutwinning te heroverwegen? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
op welke wijze en welke overwegingen zijn daarin leidend?

Antwoord 6

In de regio rond Veendam vinden al langere tijd kleine aardbevingen plaats. Deze bevingen
worden veroorzaakt door de gaswinning in het Groningenveld en het gasveld Annerveen.
Tijdens en na deze aardbevingen zijn er geen veranderingen gezien aan de zoutcavernes
van Veendam. Hierdoor is er geen aanleiding om de bestaande vergunningen voor zoutwinning
te heroverwegen gebaseerd op deze recente aardbeving.

Vraag 7

Bent u van oordeel dat, gelet op de risico’s van en de onzekerheden over de effecten
van aardbevingen op de zoutlagen waaruit zout wordt gewonnen, de toepassing van het
voorzorgsprincipe moet leiden tot het beëindigen van de zoutwinning? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wanneer en op welke wijze?

Antwoord 7

Op dit moment vinden er verschillende onderzoeken plaats in opdracht van de zoutwinningsbedrijven.
Daarnaast heeft SodM onderzoek uitgezet in het kader van het programma Kennis Effecten
Mijnbouw naar de lekkage bij zoutcavernes (zie hiervoor www.KEMprogramma.nl).

In de vigerende winningsplannen zijn alle risico’s beoordeeld inclusief het effect
van aardbevingen, bodemdaling en lekkage. SodM adviseert mij hierover en houdt toezicht
op de wijze waarop zoutwinningsbedrijven deze risico’s beheersen. Als nieuwe inzichten
ontstaan over de risico’s van zoutwinning, dan zal ik bezien of dit aanleiding geeft
tot het stellen van aanvullende voorwaarden voor winningsplannen en zal SodM toezien
op het nemen van adequate maatregelen door de betreffende bedrijven. Hiermee wordt
gehandeld conform het voorzorgsprincipe.

Met de huidige stand van de kennis over aardbevingen en de relatie met naburige zoutwinning
verwacht men geen instorting van de cavernes of lekkage vanuit deze cavernes door
aardbevingen. Dit laat onverlet dat nader onderzoek uitgevoerd wordt om de risico’s
beter te begrijpen.