Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kops over gasimport en lange termijn contracten

Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 11 december
2018).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Onderzoek: Nederland heeft gasimport niet goed geregeld»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u van de uitspraak van gasleverancier GasTerra «dat de kans bestaat dat
er over vijf jaar niet voldoende gas is tijdens een strenge winter of dat de prijs
omhoog gaat als Nederland niet méér langlopende contracten afsluit voor de import
van gas»?

Antwoord 2

Vanzelfsprekend blijft leveringszekerheid van gas voor mij een punt van aandacht zolang
gas wordt gebruikt in Nederland. Vooralsnog maak ik mij echter geen zorgen. De virtuele
en open Nederlandse gasmarkt, de Title Transfer Facility (TTF), is de laatste jaren
enorm gegroeid en uitgegroeid tot de belangrijkste Europese handelsplaats voor gas,2 terwijl de gasproductie in Nederland tussen 2013 en 2018 is gehalveerd. De hoeveelheid
gas die nu via de TTF fysiek wordt geleverd (aan binnen- en buitenland) is ongeveer
anderhalf keer zo groot als wat Nederland aan gas verbruikt en de hoeveelheid gas
die «virtueel» wordt verhandeld is ruim 50 keer zo groot als het verbruik in Nederland.
Hiermee kan via de TTF ruim voldoende gas worden ingekocht om te voldoen aan de Nederlandse
vraag naar gas.

Vraag 3

Hoe kan het dat Nederland jarenlang grote delen van het Groningse gas aan het buitenland
heeft verkwanseld, maar de import van gas – als gevolg van het dichtdraaien van de
gaskraan in Groningen – nog niet heeft geregeld? Bent u soms te druk met het doorduwen
van uw energietransitie met als doel het hele land van het gas af te krijgen?

Antwoord 3

Nederland beschikt in ruime mate over de infrastructuur die nodig is om voldoende
gas te importeren om te voldoen aan de binnenlandse vraag. Zoals aangegeven in mijn
antwoord op vraag 2, kan de benodigde hoeveelheid gas worden geïmporteerd via de Nederlandse
TTF, waarbij ook geldt dat buitenlandse aanbieders op eigen initiatief gas naar deze
handelsplaats brengen. Op de TTF vindt zowel handel voor de korte termijn plaats (levering
over een dag, week of maand), maar ook handel voor de lange termijn oplopend tot levering
over 4 jaar. Ik zie dan ook geen reden om specifiek iets te regelen voor de lange
termijn import van gas. Ook in andere landen die nu al importafhankelijk zijn (en
dat zijn bijna alle EU-lidstaten) zijn er naar mijn weten geen specifieke verplichtingen
voor marktpartijen om lange termijn importcontracten af te sluiten en ook daar doen
zich geen problemen voor.

Vraag 4

Bent u voornemens nieuwe gascontracten te sluiten? Zo ja, met welke bedrijven en wanneer?
Zo nee, hoe voorkomt u dan dat huishoudens in de winter in de kou komen te zitten?

Antwoord 4

De Nederlandse Staat heeft geen (lange termijn) inkoopcontracten en sluit deze ook
niet af voor de Nederlandse gasvoorziening. Het is aan bedrijven om te bepalen op
welke wijze, bij wie en waar zij gas inkopen zodat zij hun klanten kunnen beleveren
op de manier die zij het meest passend achten. Dit kan met lange termijn contracten,
of met meer korte termijn handelstransacties, of met een combinatie van beide. Via
de TTF is er voldoende gas beschikbaar, dus achten bedrijven het in de praktijk niet
nodig om specifiek voor Nederland lange termijn inkoopcontracten af te sluiten. Wat
daarbij ook meespeelt is dat grote, internationaal opererende energiebedrijven vaak
wel over lange termijn inkoopcontracten beschikken, maar die zijn niet gericht op
een specifiek land. Deze contracten zijn gericht op het gehele portfolio aan leveringsverplichtingen
voor een dergelijk bedrijf, inclusief die in Nederland. Mijn inschatting is dat er
vooralsnog geen additioneel beleid nodig is om de benodigde import van gas veilig
te stellen, maar zoals gezegd blijft het voor mij een punt van aandacht zolang er
gas wordt gebruikt in Nederland.

Vraag 5

Wat zijn de gevolgen voor de leveringszekerheid en de gasprijs als Nederland «te laat»
is met het afsluiten van nieuwe contracten en daarmee afhankelijk is van onderhandelen
op de open gasmarkt?

Antwoord 5

Wat betreft de leveringszekerheid voorzie ik vooralsnog geen problemen door de ontwikkelingen
op de TTF, zie de antwoorden op vraag 2 tot 4. De TTF is tot nog toe in staat gebleken
om de terugval in Nederlandse productie (ruimschoots) op te vangen zonder dat dit
een opdrijvend effect op de gasprijs heeft gehad. Uiteraard monitor ik deze situatie
van leveringszekerheid wel, ook in samenwerking met onze buurlanden in het kader van
de Europese verordening gasleveringszekerheid.

Vraag 6, 7

Wat zijn de gevolgen voor de gaskraan in Groningen als er te weinig gas wordt geïmporteerd?

Deelt u de mening dat door dit knullige importbeleid de gaskraan in Groningen mogelijk
niet snel genoeg dichtgaat?

Wat gaat u doen om voldoende gas te importeren en de gaskraan in Groningen, in het
belang van de Groningers, geheel dicht te draaien?

Antwoord 6, 7

Zoals ik uw Kamer op 29 maart (Kamerstuk 33 529, nr. 457) heb bericht heeft het kabinet besloten om de gaswinning uit het Groningenveld zo
snel mogelijk af te bouwen. Daarbij geldt dat extra importen niet zullen leiden tot
een lagere winning uit Groningen. Het gas dat in Groningen wordt gewonnen is laagcalorisch
gas. Dat wordt nergens anders gewonnen en kan dus ook niet worden geïmporteerd. Waar
ik mij wel voor inzet is de (extra) beschikbaarheid van stikstof om (geïmporteerd)
hoogcalorisch gas om te zetten naar laagcalorisch gas wat wél de behoefte aan gaswinning
uit het Groningenveld zal verminderen. Deze inzet is onderdeel van het maatregelenpakket
zoals geschetst in de brief van 29 maart jl.