Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kuzu over de situatie in Amsterdam na het faillissement van het MC Slotervaart

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 21 november 2018)

Vraag 1

Klopt het dat de gemeente Amsterdam u heeft gevraagd om inzicht te geven over beschikbare
en noodzakelijke capaciteit van ziekenhuiszorg in Amsterdam en dat u de gemeente daar
nog geen antwoord op heeft gegeven? Zo ja, waarom heeft u in deze urgente situatie
niet met de grootste urgentie antwoord gegeven? Wanneer kan de gemeente Amsterdam
dat antwoord verwachten?

Antwoord 1

Het klopt dat ik de bovengenoemde vraag van de gemeente Amsterdam heb ontvangen. Ik
heb de brief van de gemeente Amsterdam inmiddels beantwoord. Bijgaand treft u een
afschrift van mijn reactie.1

Vraag 2

Klopt het dat uw ministerie in juli 2018 informatie had over de financiële situatie
van in elk geval MC IJsselmeerziekenhuizen en het MC Slotervaart? Zo ja, waarom heeft
uw ministerie de Tweede Kamer hier destijds niet over geïnformeerd?

Antwoord 2

Er waren al langer signalen over de zorgelijke financiële situatie bij beide ziekenhuizen.
Zie ook mijn eerdere antwoorden op vragen van uw Kamer2. Tegelijkertijd bleef er altijd perspectief op een oplossing. Er was derhalve geen
directe aanleiding om uw Kamer hierover te informeren. Dat het mogelijk zou uitdraaien
op een ongecontroleerd faillissement werd pas in een heel laat stadium duidelijk.
Ook na het aanvragen van surseance had ik de overtuiging dat er meer tijd zou zijn
voor de ziekenhuizen, verzekeraars en de bewindvoerders om te komen tot een gefaseerde
en zorgvuldige afwikkeling of eventueel een snelle doorstart van de ziekenhuiszorg
te komen.

Vraag 3

Deelt u de mening dat alerter reageren op de signalen in juli 2018 extra tijd had
gegeven om een mogelijk faillissement te voorkomen of op zijn minst de afbouw gecontroleerd
en zorgvuldig te laten verlopen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat had u met de kennis
van nu het beste kunnen doen en welke lessen trekt u daaruit?

Antwoord 3

Dat het mogelijk zou uitdraaien op een ongecontroleerd faillissement werd pas in een
heel laat stadium duidelijk, zie ook mijn antwoord op vraag 2. Ik vind het van groot
belang om lessen te leren van de beide faillissementen. Om die reden heb ik uw Kamer
toegezegd dat ik een extern en onafhankelijk onderzoek zal starten naar de gang van
zaken in aanloop naar de faillissementen en daarna. Daaruit zal moeten blijken hoe
we in de toekomst beter voorbereid kunnen zijn op een dreigend faillissement en eerder
maatregelen kunnen treffen voor een zorgvuldige overdracht van patiënten en personeel.

Vraag 4

Blijft er voldoende medisch specialistische zorg beschikbaar in de stad Amsterdam?
Zo ja, kunt u toelichten waarom? Zo nee, wat gaat u doen om te zorgen dat dit wel
het geval is?

Antwoord 4

Er blijft voldoende medische specialistische zorg beschikbaar in de regio Amsterdam.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft mij in dit verband laten weten dat zorgverzekeraar
Zilveren Kruis in voldoende mate heeft aangetoond dat er voldoende ziekenhuiscapaciteit
is in de regio Amsterdam om het wegvallen van MC Slotervaart op te vangen.

Vraag 5

Blijven afdelingen met unieke specialiteiten en/of specialiteiten die belangrijk en
waardevol zijn voor de buurt, behouden voor de stad Amsterdam? Zo ja, kunt u dit toelichten?
Zo nee, waarom laat u toe dat dit verloren gaat?

Antwoord 5

Zoals ik uw Kamer heb gemeld per brief van 13 november jl. heb ik vorige week afspraken
gemaakt met de curatoren van MC Slotervaart, zorgverzekeraar Zilveren Kruis, de Inspectie
voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de
gemeente Amsterdam over een veilige en beheerste overdracht van patiënten naar omliggende
ziekenhuizen. Zo mogelijk gaan afdelingen en hun patiënten intact en volledig over
naar een ander ziekenhuis. Waar dat niet lukt wordt gezocht naar een passende oplossing.
De IGJ houdt dit proces nauwlettend in de gaten.

Vraag 6

Kan u de toezegging geven dat er voldoende medisch specialistische zorg beschikbaar
zal blijven in de gemeente Amsterdam na het mogelijk wegvallen van het MC Slotervaart?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u een toelichting geven?

Antwoord 6

Er blijft voldoende medisch specialistische zorg beschikbaar in de regio Amsterdam.
Zie ook mijn antwoorden op de vragen 4 en 5.

Vraag 7

Blijft er een adequate en toekomstbestendige ziekenhuiszorg binnen de grenzen van
Amsterdam na het mogelijk wegvallen van het MC Slotervaart? Zo ja, kunt u dit toelichten?
Zo nee, wat gaat u daaraan doen?

Antwoord 7

Er blijft een adequate en toekomstbestendige ziekenhuiszorg binnen de regio Amsterdam.
Zie ook mijn antwoord op de vragen 4, 5 en 6.

Vraag 8

Is er oog voor de bereikbaarheid van de zorg voor de kwetsbare Amsterdammer na het
mogelijk wegvallen van het MC Slotervaart? Zo ja, hoe gaat u dit in de gaten houden?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 8

Ja, hier is oog voor. Zie ook mijn antwoord op vraag 5. De IGJ houdt de overdracht
van patiënten naar andere ziekenhuizen nauwlettend in de gaten. De NZa ziet toe op
de zorgplicht van de betrokken zorgverzekeraars.

Vraag 9

Leiden de faillissementen ertoe dat de budgetplafonds voor ziekenhuiszorg omlaag gaan?
Zo ja, komt dan niet de wettelijke zorgplicht van de zorgverzekeraars in gevaar? Zo
nee, kunt u dit toelichten?

Antwoord 9

Nee, de faillissementen hebben geen invloed op de beschikbare middelen voor medisch-specialistische
zorg. Dit budgettair kader is geënt op de benodigde zorg voor patiënten, niet op individuele
zorgaanbieders.

Vraag 10

Wordt er in de budgetplafonds van de omliggende ziekenhuizen ruimte gecreëerd om de
zorg van het MC Slotervaart op te vangen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u die verschuiving
toelichten en inzichtelijk maken?

Antwoord 10

Het is aan zorgverzekeraars om voldoende zorg voor hun verzekerden in te kopen (zorgplicht).
Door de faillissementen zullen zij de zorg die wegvalt bij de twee ziekenhuizen elders
moeten contracteren. Het is aan de individuele zorgverzekeraars en zorgaanbieders
om daar inhoudelijke en financiële afspraken over te maken. Ik heb geen inzicht in
die individuele contracten. Zoals ik in het antwoord op vraag 9 heb aangegeven verandert
het macro-budgettair kader voor de medisch-specialistische zorg niet.

Vraag 11

Bent u het met ons eens dat gezien de ervaring met de razendsnelle afbouw van zorg
en de enorme onzekerheid die dit de afgelopen twee weken heeft meegebracht voor patiënten
en personeel, het belangrijk voor de houdbaarheid van het stelsel is om een aantal
zaken voor de toekomst beter te gaan regelen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, aan welke
aanpassingen denkt u en op welke termijn gaat u hiermee aan de slag?

Antwoord 11

Gezien de ervaringen met de snelle afbouw van zorg en de onzekerheid die dit gaf voor
patiënten en personeel vind ik het van groot belang om lessen te leren van zowel het
faillissement van het MC Slotervaart als het faillissement van het MC IJsselmeerziekenhuizen.
Om die reden heb ik eerder aan de Tweede Kamer toegezegd dat ik een extern en onafhankelijk
onderzoek zal starten naar de gang van zaken in aanloop naar de faillissementen en
daarna. Daaruit zal moeten blijken hoe we in de toekomst beter voorbereid kunnen zijn
op een dreigend faillissement en zo nodig eerder maatregelen kunnen treffen voor een
zorgvuldig overdracht van patiënten en personeel.

Vraag 12

Bent u het met ons eens dat wetswijzigingen nodig zijn om te zorgen dat de Zorgverzekeringswet
en de Faillissementswet goed op elkaar aansluiten, zodat de acute overdracht van patiënten
in het geval dat een ziekenhuis onverhoopt failliet gaat niet meer plaatsvindt zoals
in de afgelopen periode? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn gaat u hiermee
aan de slag?

Antwoord 12

Ik zou inhoudelijk niet vooruit willen lopen op de uitkomsten van het onderzoek waarnaar
ik in het antwoord op vraag 11 verwijs. Ik ben van mening dat lessen te trekken zijn
op basis van grondig onderzoek.

Vraag 13

Deelt u de mening dat ook gemeentes een (formele) rol moeten krijgen als zorgverleners
failliet gaan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe zou u dit kunnen vormgeven?

Antwoord 13

Faillissementen van ziekenhuizen grijpen diep in de lokale en regionale samenleving.
Daarom hebben gemeenten per definitie een rol als een zorgaanbieder binnen haar grenzen
failliet gaat. Ik ben van mening dat het onderzoek naar de faillissementen ook rekening
moet houden met de rol en betrokkenheid van alle stakeholders.

Vraag 14

Deelt u de mening dat het noodzakelijk is bij een faillissement van een ziekenhuis
of het stoppen van medisch specialistische zorg, een «standstill» wordt afgedwongen
waardoor de zorgvuldige overdracht (transitieproces) veilig kan verlopen? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, hoe bent u van plan dit vorm te geven?

Antwoord 14

Ik heb uw Kamer toegezegd dat ik een extern en onafhankelijk onderzoek zal starten
naar de gang van zaken in aanloop naar de faillissementen en daarna. Daaruit zal moeten
blijken hoe we in de toekomst beter voorbereid kunnen zijn op een dreigend faillissement
en zo nodig eerder maatregelen kunnen treffen voor een zorgvuldig overdracht van patiënten
en personeel. Zie ook mijn antwoorden op de vragen 11 & 12.

Vraag 15

Kunt u deze vragen een voor een beantwoorden?

Antwoord 15

Ja.