Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Kwint en Van Meenen inzake de zorgboerderij de Grote Brander

Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) (ontvangen 19 november
2018).

Vraag 1

Wat vindt u ervan dat het onderwijsaanbod op de leer-/zorgboerderij de Grote Brander
in Deventer verdwijnt door het stopzetten van de financiering, terwijl er kinderen
zijn die juist veel baat hebben bij deze manier van onderwijs zoals de moeder in de
brief omschrijft?1

Antwoord 1

Ik begrijp de zorgen die zijn geuit door deze moeder. Het is frustrerend als jouw
kind na een lange zoektocht eindelijk op een goede plek zit en dat dan blijkt dat
het aanbod hier niet in stand kan worden gehouden. Ook ik wil dat elk kind onderwijs
ontvangt dat past bij zijn of haar ontwikkelingsmogelijkheden. Het is echter ook mijn
verantwoordelijkheid om de kwaliteit van onderwijs voor elk kind te kunnen garanderen.
Hiervoor zijn in de wet eisen gesteld aan het onderwijscurriculum en aan onderwijslocaties.
In de door u aangedragen casus heeft de Inspectie van het Onderwijs geconstateerd
dat de desbetreffende zorgboerderij niet aan deze voorwaarden voldoet en dus niet
als schoollocatie kan worden aangemerkt. Er werd ook geen onderwijs gegeven onder
verantwoordelijkheid van een school. Het betreft een instelling die dagbesteding en
zorg biedt onder verantwoordelijkheid van de gemeente (Jeugdhulp). Hier vinden ontwikkelingsgerichte
activiteiten plaats als onderdeel van de dagbesteding.

Vraag 2

Bent u het eens dat juist met (onder andere) deze vorm van onderwijs de belofte van
passend onderwijs wordt nagekomen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Antwoord 2

Nee. Passend onderwijs betekent dat elk kind onderwijs krijgt op een passende schoollocatie
die aansluit bij de kwaliteiten en ontwikkelingsmogelijkheden van het kind. Scholen
zijn vanuit hun zorgplicht verantwoordelijk voor het aanbieden van een passende onderwijsplek
en samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor het verzorgen van een dekkend
regionaal onderwijsaanbod. In dit geval is geen sprake van passend onderwijs aangezien
het geen onderwijs (op een officiële schoollocatie) betreft.

Vraag 3

Klopt het dat het samenwerkingsverband vindt dat de Grote Brander eerst een officiële
schoollocatie moet worden, voordat zij weer het onderwijs gaan financieren? Zo ja,
welke andere mogelijkheden zijn er om alsnog het onderwijs op de leer-/zorgboerderij
te financieren? Zo nee, waarom wordt dan de financiering stopgezet?

Antwoord 3

Het samenwerkingsverband en de Inspectie van het Onderwijs hebben inderdaad geconstateerd
dat de Grote Brander geen officiële schoollocatie is en dus geen aanspraak kan maken
op financiering vanuit het onderwijs.

Als de Grote Brander structureel onderwijs wil verzorgen zal het als officiële schoollocatie
aangemerkt moeten worden. Dit is ook mogelijk als nevenvestiging van een school. Het
onderwijs op een dergelijke locatie moet daarnaast ook aan alle andere wettelijke
voorschriften voldoen aangaande het personeel, de kerndoelen en de onderwijstijd.
In uitzonderlijke gevallen kan een leerling tijdelijk ondersteuning ontvangen op een
andere locatie dan een school. De Variawet (in werking getreden op 01/08/2018) biedt
een school meer ruimte om af te wijken van de onderwijstijd en om kinderen tijdelijk
op een alternatieve locatie te ondersteunen. Hier zijn echter wel voorwaarden aan
verbonden aangaande de duur en de begeleiding. Zo moet het traject gericht zijn op
de volledige terugkeer van de leerling naar het onderwijs op school, is deze oplossing
altijd van tijdelijke aard en onder verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Het
is dus geen substituut voor het bieden van onderwijs op een school.

Vraag 4

Vindt u ook dat het onderwijsaanbod op de Grote Brander juist moet blijven voor deze
groep kinderen? Zo ja, welke actie(s) gaat u ondernemen om dit voor elkaar te krijgen?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Nee, zie antwoord 1, 2 en 3.

Ik besef dat dit teleurstellend is voor kinderen en ouders die hebben ervaren dat
de ontwikkelingsondersteuning die wordt geboden op de Grote Brander hen heeft geholpen.
Mijn indruk is ook dat op deze zorgboerderij uiterst betrokken mensen bezig zijn de
kinderen verder te brengen in hun ontwikkeling. Echter is het wel mijn verantwoordelijkheid
om te zorgen dat elk kind in Nederland onderwijs ontvangt dat aan de kwaliteitsstandaarden
voldoet. Om dit te kunnen waarborgen hebben wij wettelijk vastgelegd waar ons onderwijs
aan moet voldoen en hoe hier op moet worden toegezien. Ik acht het daarom van groot
belang om vast te houden aan deze kwaliteitswaarborg. Dit ontslaat ons uiteraard niet
van de plicht om constant te evalueren of het huidig wettelijk kader afdoende ruimte
biedt om het maatwerk te kunnen leveren dat kinderen nodig hebben.

Vraag 5

Bent u bereid om met het samenwerkingsverband in gesprek te gaan over de stop op de
financiering van het onderwijs en de effecten hiervan op de leerlingen die daardoor
geen onderwijs meer kunnen volgen op leer-/zorgboerderij de Grote Brander in Deventer?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Mijn ambtenaren en de Inspectie van het Onderwijs hebben reeds gesproken met het samenwerkingsverband,
de gemeente, de desbetreffende scholen en de zorgboerderij. Deze partijen nemen hun
verantwoordelijkheid om de kinderen die op de zorgboerderij zitten te helpen bij hun
verdere ontwikkeling. De gemeente Deventer zoekt voor alle kinderen een individuele
oplossing en monitort de situatie. Voor de leerplichtige kinderen zijn primair de
onderwijsinstellingen aan zet en voor de kinderen die zijn vrijgesteld van onderwijs
(artikel 5 onder a Leerplichtwet) de gemeente. Het doet mij deugd dat alle betrokken
partijen in gezamenlijkheid aan een oplossing werken. Dit is een mooi voorbeeld van
hoe onderwijs- en zorgpartijen op lokaal en regionaal niveau werken aan een oplossing
voor kinderen die een specifieke onderwijs en/of zorgbehoefte hebben.

Vraag 6

Bent u conform de aangenomen motie Siderius2 bereid om alsnog scenario’s uit te werken over welke mogelijkheden er zijn om bovenregionale
voorzieningen die zowel zorg als onderwijs aanbieden te financieren en in die scenario’s
rekening te houden met dit soort situaties, zoals eerder bijvoorbeeld ook al bij de
leer-/zorgboerderij Lyts Tolsum in Tzum? Zo ja, wanneer kan de Kamer deze scenario’s
ontvangen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

De motie Siderius is reeds uitgevoerd en de scenario’s zijn aan uw Kamer geschetst
op 6 december 2016 (Kamerstuk 31 497, nr. 221).

De huidige wetgeving biedt ruimte voor bovenregionale instellingen om zorg en onderwijs
aan te bieden. Echter zullen zij wel moeten voldoen aan de gestelde eisen voor onderwijs
en zorg. Ik werk samen met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan een
betere aansluiting tussen onderwijs en zorg. Binnenkort zullen wij uw Kamer verder
informeren over onze plannen op dit terrein middels een Kamerbrief.