Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Azmani over het bericht ‘Enorme toename van criminaliteit in Kampen door asielzoekers’

Antwoord van Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 13 november
2018).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Enorme toename van criminaliteit in Kampen door asielzoekers»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is u bekend hoeveel veroordeelde asielzoekers verblijven in het asielzoekerscentrum
in Dronten? Zo ja, hoeveel?

Antwoord 2

Dit aantal is niet zonder meer uit het geautomatiseerde systeem van de migratieketen
te genereren.

Vraag 3, 7

Waarom worden deze criminele asielzoekers niet per direct het land uitgezet?

Deelt u de mening dat niet gewacht moet worden met het uitzetten van criminele asielzoekers?

Antwoord 3, 7

Als asielzoekers overlast veroorzaken of criminele feiten begaan moeten er gepaste
maatregelen genomen worden. Daarbij moet scherp in de gaten gehouden worden wanneer
overlastgevend gedrag overgaat in crimineel gedrag. In die gevallen zal – net zoals
voor iedereen in ons land – de aanpak primair via het strafrecht moeten verlopen.
Het begaan van een ernstig misdrijf, waarvoor iemand wordt veroordeeld tot een gevangenis-
of vrijheidsstraf van minimaal 6 of 10 maanden, kan ertoe leiden dat – afhankelijk
van de bescherming die iemand nodig heeft – een asielvergunning wordt geweigerd of
ingetrokken.

Naar aanleiding van incidenten tijdens de hoge asielinstroom zijn er reeds vele maatregelen
genomen om overlastgevers aan te pakken. U bent hierover diverse malen geïnformeerd2. Het gaat onder meer om de invoering van snellere procedures voor evident kansarme
asielaanvragen, de opening van twee extra begeleiding- en toezichtlocaties (ebtl’s)
en het eerder in vreemdelingenbewaring stellen van overlastgevers. Ook heeft het COA
het maatregelenbeleid aangescherpt waardoor er nadrukkelijker aandacht is voor het
verbod op onaanvaardbaar gedrag, de sancties die hierop staan (zoals het inhouden
van leefgeld of het beperken van opvang) en het doen van aangifte in geval van incidenten.
Daarnaast is ingezet op de intensivering van lokaal casusoverleg tussen de migratieketen,
politie, het openbaar ministerie en gemeenten. Hierin worden individuele overlastgevers
en groepen besproken en kunnen gericht maatregelen worden genomen, zoals het uit elkaar
halen van groepen, het opleggen van gebiedsgeboden en een dagelijkse meldplicht.

Naar aanleiding van een toename van lokale signalen over overlast heb ik u 8 juni
jl. geïnformeerd over aanvullende maatregelen. Dit ging onder meer om de inzet om
overlastgevers sneller in de begeleiding- en toezichtlocatie (ebtl) te plaatsen en
in individuele gevallen ebtl-plaatsing mogelijk te maken voor alleenstaande minderjarigen
vanaf 16 jaar. Daarnaast doen ketenpartners nog intensiever aan dossieropbouw met
het oog op inbewaringstelling en wordt ingezet op om asielzaken van overlastgever
met voorrang te laten behandelen door rechtbanken zodat ze sneller kunnen worden afgewezen.

Vraag 4, 5

Waarom wordt in deze zaken niet met voorrang versneld beslist?

Waarom worden de desbetreffende asielzoekers niet meteen overgeplaatst naar één van
de extra begeleiding en toezichtlocaties (EBTL’s), ook wel «aso-azc» genoemd, waar
de beslissing op de aanvraag kan worden afgewacht wanneer er redenen zijn dat niet
versneld beslist kan worden?

Antwoord 4, 5

Voorop staat dat overlastgevend en crimineel gedrag, zoals wordt veroorzaakt door
een kleine groep bewoners van het AZC te Dronten als ook door bewoners van een aantal
andere asielzoekerscentra, volstrekt onacceptabel is en vraagt om een harde aanpak.
In onder meer mijn brief van 8 juni jl. ben ik ingegaan op de diverse maatregelen
die hiertoe beschikbaar zijn.3 De door u genoemde maatregelen maken hier onderdeel van uit en worden – afhankelijk
van de individuele situatie – ook ingezet.

Vraag 6

Hoe komt het volgens u dat er een verdubbeling in aantal diefstallen in Kampen heeft
plaatsgevonden?

Antwoord 6

In het artikel wordt gesproken over een toename in het totaal aantal winkeldiefstallen
in Kampen. Mensen in de asielprocedure kunnen betrokken zijn bij incidenten of overlast
veroorzaken op en rondom asielzoekerscentra maar ook daarbuiten. De mate waarin dit
speelt fluctueert, en de aard en achtergrond van overlast zijn vaak divers.

In antwoord op Kamervragen van de leden Wilders en Fritsma4 heb ik gemeld dat data van de monitorberichten handhaving en toezicht aan afkomstig
van het Nationaal Vreemdelingen Informatie Knooppunt (NVIK monitor asielinstroom/asielpopulatie,
zaaknr. 2018–2402) met uw Kamer wordt gedeeld. Hierin staan gegevens van vreemdelingen,
te analyseren en te koppelen aan gegevens uit bijvoorbeeld de Basis Voorziening Handhaving
(BVH) van de politie. Op die manier kunnen personen met de status «verdachte» in BHV
gekoppeld worden aan hun status in het vreemdelingenproces.

Deze data is recent verzameld en zal binnenkort openbaar worden gemaakt middels de
online kanalen van de politie. Naast gegevens van de politie worden ook gegevens van
ketenpartners gebruikt voor de monitor. De monitor geeft geen duiding aan fenomenen,
het is een louter cijfermatig overzicht.

Mijn ministerie treedt op korte termijn met de gemeente in overleg om in gezamenlijkheid
de problematiek en de daarbij horende aanpak te bespreken. Hierbij is er ruimte voor
lokaal maatwerk waarbij het voorkomen van overlast in Dronten en Kampen en het behoud
van draagvlak in de omgeving centraal staan. Het in gezamenlijkheid komen tot een
effectieve aanpak heeft wat mij betreft hoge prioriteit.

In de eerste helft van volgend jaar zal weer een incidentenoverzicht verschijnen.
Zoals eerder gemeld aan de Tweede Kamer ben ik de opzet van het incidentenoverzicht
aan het herzien. Met het oog op meer pro-activiteit wil ik ook nadruk gaan leggen
op hoe middels data-analyse te komen tot vroegsignalering van overlast en criminaliteit
door asielzoekers.