Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Westerveld over de verwachte prijsstijging voor kinderopvang

Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
30 oktober 2018).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Kinderdagverblijven verwachten flinke prijsstijging
voor opvang»?1

Antwoord 1

Ja, ik heb het artikel gelezen.

Vraag 2

Herkent u de kritiek dat eerdere onderzoeken naar de gevolgen van de nieuwe beroepskracht-kindratio
(BKR) geen rekening hebben gehouden met praktische zaken als groepsindelingen, de
grootte van de ruimtes, de regel om vaste gezichten op een groep te hebben, het aantal
leidsters, et cetera?2 Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ik ken de discussie. Met de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) zijn en
worden verschillende maatregelen ingevoerd in de kinderopvang met als doel de kwaliteit
in de kinderopvang te verhogen. Eén van deze maatregelen is de aanscherping van de
beroepskracht-kindratio (BKR) voor baby’s van 1 beroepskracht op 4 baby’s naar 1 beroepskracht
op 3 baby’s. Door deze kwaliteitsmaatregel is er meer ruimte voor beroepskrachten
om baby’s de gewenste verzorging en (individuele) aandacht te geven. Dit is belangrijk
voor de ontwikkeling van baby’s.

Natuurlijk ben ik mij ervan bewust dat een verhoging van kwaliteit investeringen vergt.
Daarom wordt de maximum uurprijs voor de dagopvang in 2019 verhoogd. Ik heb er vertrouwen
in dat deze aanpassing van de maximum uurprijs voor dagopvang gemiddeld genomen voldoende
is om de kostenstijging als gevolg van de kwaliteitsmaatregelen te compenseren. Naast
verhoging van de maximum uurprijs als gevolg van kwaliteitsverhoging vindt ook indexatie
plaats, waardoor de totale maximum uurprijs voor de dagopvang wordt verhoogd met 7,65%
naar 8,02 euro.

Omdat ik de toegankelijkheid van kinderopvang belangrijk vind, zal ik de daadwerkelijke
prijsontwikkeling in 2019 en de ontwikkelingen in de praktijk aandachtig volgen en
monitoren.

Vraag 3

Klopt het dat voor elke kinderopvangorganisatie de gevolgen van de nieuwe BKR voor
de babygroepen anders kan uitpakken en dat het risico bestaat dat vooral kleinere
kinderopvangorganisaties hier last van hebben? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Zoals ik in mijn brief van maart dit jaar3heb aangegeven, kunnen de kosteneffecten als gevolg van de aangepaste BKR voor nul-jarigen
per organisatie verschillen. Kinderopvangorganisaties kunnen verschillende keuzes
maken om aan de gewijzigde BKR voor baby’s te voldoen. Zo kunnen zij er bijvoorbeeld
voor kiezen om meer personeel in te zetten, de groepsindeling aan te passen of met
kleinere groepen te werken. Sommige kleine organisaties zullen minder mogelijkheden
hebben om hun groepsindelingen op korte termijn aan te passen, waardoor vooral binnen
deze groep een brede spreiding is in de kosten als gevolg van de aangepaste BKR.

In mijn brief van september dit jaar4heeft u kunnen lezen dat het Waarborgfonds Kinderopvang heeft aangegeven ondernemers
in de sector te kunnen ondersteunen bij het schrijven van een ondernemingsplan en
het verkrijgen van een overbruggingskrediet.

Vraag 4

Op welke manier gaat u een vinger aan de pols houden en de kosten monitoren?

Antwoord 4

Het Ministerie van SZW monitort periodiek de ontwikkeling van de uurtarieven via data
over de kinderopvangtoeslag die beschikbaar worden gesteld door de Belastingdienst.
Hierover publiceert zij elk kwartaal cijfers over de kinderopvang op de website van
de rijksoverheid. Ook in 2019 zal de ontwikkeling van de uurtarieven gemonitord worden.
Halverwege 2019 kan een indicatief beeld worden gegeven van de uurtarieven die ouders
opgeven bij de Belastingdienst5. Uiteraard zal uw Kamer hierover geïnformeerd worden.

Vraag 5

Deelt u de mening dat als de uurprijzen meer stijgen dan waar rekening mee wordt gehouden,
dit onevenredig hard neerslaat bij gezinnen met een laag inkomen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Ouders ontvangen middels de kinderopvangtoeslag een tegemoetkoming in de kosten voor
kinderopvang tot de maximum uurprijs. De ouders in de laagste inkomensgroepen krijgen
vanaf 2019 96% van de kosten van kinderopvang tot de maximum uurprijs vergoed, dit
is nu nog 94%. Hierdoor betalen ouders met de laagste inkomens in 2019 nog maar € 0,32
per uur voor dagopvang, bij een uurtarief gelijk aan de maximum uurprijs van € 8,02.
Dit komt neer op ongeveer € 3,50 voor een volledige dag van elf uur opvang. In 2018
betaalden zij nog € 0,45 per uur tot de maximum uurprijs van € 7,45 (bijna € 5,00
per dag van elf uur opvang).

Wanneer de uurtarieven van de kinderopvang uitstijgen boven de maximum uurprijs van
€ 8,02, krijgen ouders over het deel boven de maximum uurprijs geen kinderopvangtoeslag.
Dit betekent dat zij deze kosten zelf betalen.

Vraag 6

Wat kunt u doen als blijkt dat de uurprijzen toch hoger liggen dan nu wordt aangenomen?
Heeft u verschillende scenario’s klaarliggen en bent u bereid in te grijpen als de
kosten veel harder stijgen dan verwacht? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Zoals ik heb aangegeven in reactie op vraag 4, zal ik de ontwikkeling van de uurtarieven
nauwgezet volgen en de Tweede Kamer daarover halverwege 2019 informeren.

Het ministerie verwacht dat de kosten als gevolg van de BKR-verhoging voor baby’s
in 2019 gemiddeld met 4,6% zullen stijgen. Bij verhoging van de maximum uurprijs in
de dagopvang is voor de BKR-aanscherping voor baby’s uitgegaan van een kostenstijging
met 4,9%. Naar verwachting is er hiermee gemiddeld genomen voldoende ruimte voor stijging
van tarieven als gevolg van de aangescherpte BKR voor baby’s. De totale maximum uurprijs
voor de dagopvang wordt verhoogd met 7,65% en bedraagt in 2019 8,02 euro.

Sommige organisaties zullen in 2019 een uurtarief boven de maximum uurprijs hanteren.
Dit komt echter nu ook al voor en is afhankelijk van bedrijfsvoering en loon- en prijsontwikkelingen
op de markt. Daarnaast kan het zijn dat de opvangorganisatie extra diensten aanbiedt,
waarvoor zij extra kosten maakt. Tevens hebben oudercommissies adviesrecht op tariefwijzigingen.