Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Hijink over het bericht dat ziekenhuispersoneel inschrijft op obligaties van het Bernhoven ziekenhuis

Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 30 oktober 2018).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat artsen en verpleegkundigen van het Bernhoven ziekenhuis
in hun eigen ziekenhuis investeren middels de uitgifte van obligaties?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2 en 4

Ziet u de uitgifte van obligaties door het Bernhoven ziekenhuis ook als een poging
van ziekenhuizen om goedkope leningen te vinden?

Is het volgens u de rol van het personeel van een ziekenhuis om via obligaties ziekenhuizen
te financieren, of zou de overheid dit moeten doen op grond van een regionaal bepaalde
zorgbehoefte op basis van aantal inwoners en hun te verwachten ziektelast zonder tussenkomst
van zorgverzekeraars en banken?

Antwoord 2 en 4

Ik vind het niet de rol van de overheid om zorginstellingen te financieren. Zorginstellingen
hebben diverse mogelijkheden om financiering aan te trekken, waaronder bijvoorbeeld
het aangaan van een lening bij een bank of de uitgifte van obligaties. In dit geval
heeft het Bernhovenziekenhuis ervoor gekozen om medewerkers de mogelijkheid te geven
om via obligaties te participeren in hun ziekenhuis. Hiermee wil het ziekenhuis de
betrokkenheid van medewerkers vergroten. Zolang medewerkers vrij zijn in hun keuze
om wel of geen obligaties te kopen heb ik hier geen bezwaar tegen. In algemene zin
vind ik het goed als de betrokkenheid van medewerkers wordt vergroot, dit versterkt
de gelijkgerichtheid binnen een organisatie.

Vraag 3

Vindt u dat de uitgifte van obligaties om een ziekenhuis te financieren zorgt voor
rust in de sector zorg?2

Antwoord 3

Naar mijn indruk leidt de uitgifte van obligaties niet tot onrust in de zorgsector.

Vraag 5

Wat vindt u ervan dat het ziekenhuis via een obligatie goedkoper geld kan lenen dan
via een bank, waar er 5 tot 6 procent rente betaald moet worden?

Antwoord 5

Het Bernhovenziekenhuis is als uitgever van de obligaties vrij om de hoogte van de
rentevergoeding te bepalen. Zolang medewerkers vrij zijn in hun keuze om wel of geen
obligaties te kopen heb ik hier geen oordeel over.

Vraag 6

Is u bekend of er meer zorginstellingen zijn waar obligaties worden uitgegeven?

Antwoord 6

Het gebeurt vaker dat zorginstellingen obligaties uitgeven. Een voorbeeld is het Prinses
Máxima Centrum dat in 2015 obligaties uitgaf, maar ook kleinere instellingen maken
gebruik van deze mogelijkheid.

Vraag 7

Zijn er volgens u risico’s verbonden aan de uitgifte van obligaties door een ziekenhuis?
Kunt u dit toelichten? In hoeverre lopen artsen en verpleegkundigen het risico geld
te verliezen in het geval van wanbeleid?

Antwoord 7

Het kopen van een obligatie brengt altijd enig risico met zich mee. Zo is er het risico
dat de obligatie minder waard wordt als de marktrente stijgt (renterisico). Daarnaast
is er risico dat de instelling niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen (kredietrisico).
In het uiterste geval raakt de koper van de obligatie dan zijn inleg kwijt.

Vraag 8

Wat vindt u ervan dat via de obligatie elk jaar 4% rente wordt uitgekeerd en hiermee
geld voor de zorg uit de zorg vloeit? Kunt u dit toelichten?

Antwoord 8

Om investeringen te kunnen doen moeten zorginstellingen geld aantrekken, bijvoorbeeld
in de vorm van een bancaire lening of in dit geval een obligatie. Het is gebruikelijk
dat degene die deze middelen beschikbaar stelt hier een vergoeding voor ontvangt.

Vraag 9

Hoeveel geld wordt er opgeteld aan rente en rendement in totaal aan de zorg onttrokken,
nu de overheid niet langer garant staat voor de financiering van ziekenhuizen en de
zorginstellingen moeten voldoen aan hoge solvabiliteitseisen?

Antwoord 9

Ik beschik niet over de precieze cijfers waarnaar gevraagd wordt. Volgens het Centraal
Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroegen de financiële lasten (de rentelasten, het
verlies op deelnemingen, de kosten van leningen en het verlies op beleggingen) van
middelgrote en grote zorginstellingen in 2016 in totaal € 940 miljoen.3

Vraag 10

Bent u voornemens het verbod op winstuitkering voor zorginstellingen af te schaffen?
Denkt u dat er draagvlak in ons land is voor het maken van winst op zorg voor mensen
die ziek zijn?

Antwoord 10

Zoals de Minister van VWS, de staatsecretaris van VWS en ik in onze brief van 13 juli
jl. hebben toegelicht, wordt op dit moment nader onderzoek verricht naar de praktijk
rondom winstuitkering in de zorg en de gevolgen daarvan voor de betaalbaarheid, kwaliteit
en toegankelijkheid van zorg (Kamerstuk 34 775, nr. 150). Wij streven ernaar uw Kamer begin 2019 over de uitkomsten en onze conclusies te
informeren.

Vraag 11

Wat vindt u ervan dat de obligaties van het Bernhoven ziekenhuis worden omgezet naar
aandelen wanneer het verbod op winstuitkering voor zorginstellingen wordt afgeschaft?

Antwoord 11

Ik verwacht van alle zorginstellingen dat zij zich houden aan geldende wet- en regelgeving.
Zie verder het antwoord op vraag 10.