Schriftelijke vragen : De prijsvorming en toegankelijkheid van biologisch eten
Vragen van de leden Teunissen en Kostić (beiden PvdD) aan de Ministers van Economische Zaken en Klimaat en van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur over de prijsvorming en toegankelijkheid van biologisch eten (ingezonden 20 oktober 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met de uitzending van de Keuringsdienst van Waarde over de prijzen van
biologische producten, waaruit blijkt dat er in supermarkten enorme en onverklaarbare
prijsverschillen bestaan tussen niet-biologische en biologische producten (tot wel
350% duurder), en tussen biologische producten onderling, waaronder biologische bonen
met vergelijkbare productiekosten maar sterk uiteenlopende verkoopprijzen?
Vraag 2
Bent u het ermee eens dat het wenselijk is dat meer mensen biologisch eten, omdat
het beter is voor de bodemkwaliteit, biodiversiteit, waterkwaliteit en gezondheid
van mens en dier?
Vraag 3
Bent u het ermee eens dat biologische voeding niet alleen beschikbaar moet zijn voor
mensen met een hoger besteedbaar inkomen, maar ook toegankelijk moet zijn voor huishoudens
die minder te besteden hebben?
Vraag 4
Deelt u de zorg dat hoge prijsverschillen tussen biologische en niet-biologische producten
in de supermarkt de consumptie van biologische producten remt en dat daarmee ook de
realisatie van de doelstelling van 15% biologisch landbouwareaal in 2030 wordt afgeremd?
Vraag 5
Hoe verklaart u dat biologische boeren lagere contractprijzen ontvangen dan drie jaar
geleden, terwijl de consumentenprijzen van voedsel in de supermarkt zijn gestegen?
Kunt u aangeven welke onderdelen van de prijsvorming van biologische producten in
de supermarkt verantwoordelijk zijn voor de beschreven prijsverschillen?
Vraag 6
Bent u al met supermarkten in gesprek gegaan over het onderzoek van de Consumentenbond
over prijsverschillen tussen biologische en niet-biologische producten (zoals aangekondigd
in de brief aan de Kamer van 6 juli 2026?1 Hebben deze gesprekken al plaatsgevonden, of moeten ze nog plaatsvinden? Met welke
supermarkten bent u in gesprek, wat is er besproken of wat gaat er besproken worden
en wat zijn de (beoogde) uitkomsten? Hebben supermarkten uitgelegd hoe de prijsverschillen
ontstaan?
Vraag 7
Welke concrete maatregelen overweegt u om onevenredige marges en ondoorzichtige prijsvorming
tegen te gaan?
Vraag 8
Wat verstaat u onder «margemixen» in de voedselketen, en in hoeverre wordt dit gebruikt
bij de prijsbepaling van biologische en niet-biologische producten? Bent u bereid
om beleid te ontwikkelen om margemixen ten nadele van biologische producten tegen
te gaan?
Vraag 9
Welke maatregelen gaat u nemen om producenten te beschermen tegen onevenredige machtsposities?
Vraag 10
Bent u bereid om met supermarkten afspraken te maken over bindende prijsdoelen voor
biologische producten, zowel voor boeren als voor consumenten? Zo nee, waarom niet?
Vraag 11
Bent u bereid de Autoriteit Consument & Markt (ACM) of een andere instantie onderzoek
te laten doen naar de prijsvorming en marges van supermarkten voor biologische producten,
met bijzondere aandacht voor machtsposities in de voedselketen?
Vraag 12
Bent u bereid maatregelen te treffen of onderzoek te doen naar manieren om de werkelijke
milieuschade van producten – zoals uitstoot, bodemdegradatie, watervervuiling en verlies
van biodiversiteit – beter door te berekenen in de prijs van (voedsel)producten, bijvoorbeeld
door differentiatie van btw-tarieven, heffingen op milieubelasting, of een herziening
van subsidies en fiscale stimulansen? Zo nee, waarom niet, en welke alternatieve instrumenten
overweegt u om ervoor te zorgen dat vervuilers opdraaien voor de milieuschade die
wordt aangericht?
Vraag 13
Aangezien u zelf heeft aangegeven dat het doel van 15% biologisch in 2030 met het
huidige beleid «nog buiten bereik» is, wat is het verwachte aandeel biologische landbouw
in 2030 met het huidige beleid zoals beschreven in de brief van 6 juli 2026?2
Vraag 14
Hoe gaat u de 15%-doelstelling voor 2030 een concrete impuls geven, aangezien het
aandeel biologisch nu schommelt tussen de 5 en 6%?
Vraag 15
Wat zijn de uitkomsten van het gesprek dat u heeft gehad met stakeholders op 23 september 2026 over aanvullende maatregelen?
Vraag 16
Wanneer kan de Kamer de tussentijdse beleidsevaluatie verwachten van het actieplan
«Groei van biologische productie en consumptie»?
Vraag 17
Welke mogelijkheden ziet u om biologisch eten betaalbaarder en toegankelijker te maken?
Vraag 18
Hoe staat het met de uitvoering van de motie-Kostić over het verkennen van de vraag
hoe het aandeel biologische producten bij de inkoop verhoogd kan worden en dat zo
veel mogelijk wordt afgenomen van Nederlandse boeren?3
Vraag 19
Welke aanvullende maatregelen gaat u nemen om zowel het aanbod van biologische producten
als de vraag ernaar te versterken, bijvoorbeeld via publieke inkoop, steun voor omschakeling
voor boeren, prijsbeleid en afspraken met de sector?
Vraag 20
Kunt u deze vragen elk afzonderlijk en binnen de geldende termijn beantwoorden?
Indieners
-
Gericht aan
H.G. Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat -
Gericht aan
J. van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur -
Indiener
Christine Teunissen, Kamerlid -
Medeindiener
Ines Kostić, Kamerlid