Amendement : Amendement van het lid Teunissen over groen gas uit mest niet inboeken in het GGE-register

Nr. 48
AMENDEMENT VAN HET LID TEUNISSEN

Ontvangen 5 oktober 2026

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

In artikel I, onderdeel B, wordt in artikel 9.9.4.1, onder vernummering van het tweede
en derde lid tot het derde en vierde lid, een lid ingevoegd, luidende:

2. Van het inboeken in het GGE-register is uitgesloten gas uit hernieuwbare bronnen
dat is geproduceerd met dierlijke mest als grondstof.

Toelichting

Dit amendement beoogt te voorkomen dat de bijmengverplichting groen gas leidt tot
een structurele lock-in van de intensieve veehouderij. Daarmee wordt uitvoering gegeven
aan de intentie van de (verworpen) motie-Van Oosterhout (Kamerstuk 36 947-34), waarvan de Minister heeft toegezegd de strekking alsnog te zullen uitvoeren. Omdat
een toezegging geen wettelijke borging is, is het noodzakelijk het uitgangspunt –
namelijk het afdwingen dat deze wet niet leidt tot lock-in van de intensieve veehouderij
– in de wet te verankeren op het moment dat de wet voorligt.

Het risico op lock-in van de intensieve veehouderij zit in de volgende dynamiek. Zolang
mest als «hernieuwbare energiebron» wordt aangemerkt binnen de bijmengverplichting,
ontstaat er een financiële prikkel bij het in stand houden van de intensieve veehouderij.
Om een mestvergister rendabel te maken of te houden, is een bepaalde schaalgrootte
nodig: een continue en voorspelbare aanvoer van voldoende mest. Dat geeft boeren een
prikkel tot schaalvergroting. Zo zeggen banken nu al tegen boeren met vierhonderd
koeien dat dat echt te weinig is om te investeren in een mestvergister, omdat het
pas vanaf vijfhonderd koeien goed gaat renderen.1 Een ander gevolg hiervan is dat koeien minder de wei in mogen, omdat de mest buiten
niet kan worden opgevangen voor de mestvergister. Weidegang neemt al jaren af en ongeveer
1 op de 3 koeien staat tegenwoordig permanent op stal. Om een mestvergister goed te
laten renderen, loont het om koeien nog vaker binnen te houden. Dit is volgens de
indiener een onwenselijke ontwikkeling. Niet voor niets spreken natuurinclusieve boeren
en boeren die kringlooplandbouw bedrijven, zoals de Caring Farmers, zich duidelijk
uit tegen het stimuleren van mestvergisting via dit wetsvoorstel.

De manier om een lock-in van de intensieve veehouderij te voorkomen, is om mest niet
langer te classificeren als «hernieuwbare energiebron» in de Bijmengverplichting groen
gas, zodat mest in de praktijk wordt uitgesloten als bron voor groen gas.

Teunissen