Lijst van vragen : Verslag houdende een lijst van vragen inzake vaststelling van de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor het jaar 2027 (Kamerstuk 37020-K)

De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister
van Defensie over de Vaststelling van de begrotingsstaat van het Defensiematerieelbegrotingsfonds voor
het jaar 2027 (Kamerstuk 37 020 K).

De voorzitter van de commissie,

Paternotte

Adjunct-Griffier van de commissie,

Manten

Nr

Vraag

1

Kunt u per begrotingsartikel aangeven welk bedrag van de uitgaven voor 2027 al juridisch
vastligt, uitgesplitst naar verwerving en instandhouding?

2

Welk deel van het totale projectbudget van investeringsprojecten boven de € 50 miljoen
is inmiddels juridisch verplicht?

3

Welke materieelleveringen die voor 2027 zijn gepland liggen al contractueel vast,
en bij welke leveringen zijn de levermomenten nog niet definitief?

4

Voor welke belangrijke materieelleveringen in 2027 is een uiterste leverdatum contractueel
afgesproken, en voor welke niet?

5

Welk investeringsbudget dat eerder voor 2027 was geraamd, is sinds de begroting 2026
doorgeschoven naar latere jaren? Kan dit per project worden aangegeven?

6

Van welke investeringsprojecten is het projectbudget sinds de begroting 2026 verhoogd,
en met welk bedrag?

7

Bij welke investeringsprojecten is inmiddels gebruikgemaakt van de risicoreservering,
en hoeveel van deze reservering resteert per project?

8

Welke projecten zorgen in 2027 voor het grootste deel van de overprogrammering?

9

Bij welke investeringsprojecten bestaat op dit moment een concreet risico op vertraging
van de levering of uitvoering?

10

Hoeveel ruimte is binnen het DMF in 2027 beschikbaar om prijsstijgingen of andere
kostenoverschrijdingen bij lopende projecten op te vangen zonder andere projecten
uit te stellen of te verkleinen?

11

Welk deel van de extra investeringsmiddelen uit de Defensienota 2026 tot en met 2031
is inmiddels aan concrete projecten gekoppeld, en welk deel daarvan is al juridisch
verplicht?

12

Welk bedrag van de begrotingen voor het Defensiematerieelfonds van 2026, 2025, 2024,
2023 en 2022 heeft Defensie niet uitgegeven, aan welke posten, en waarom?

13

Welk bedrag geeft Defensie in 2027 uit aan wapens of dual-use goederen bedoeld voor
wapens?

14

Zou u inzicht kunnen geven voor welk bedrag Nederland wapens koopt in 2027, inclusief
de orders die al zijn gedaan, uit welk land, en van welke bedrijven?

15

Bij welke bedrijven bent u voornemens in 2027 nieuwe orders te plaatsen voor wapens
of dual-use goederen bedoeld voor wapens en voor welke verwachte bedragen? Welke voorbereidende
gesprekken tussen het Ministerie van Defensie en bedrijven vinden nu plaats? Uit welke
landen komen die bedrijven?

16

Welk percentage van het begrote bedrag bedoeld voor wapens of dual-use goederen bedoeld
voor wapens wordt gezamenlijk met EU-partners gekocht?

17

Hoe groot is de totale overprogrammering van het Defensiematerieelbegrotingsfonds
in 2027, zowel in euro’s als als percentage van het beschikbare budget, uitgesplitst
naar Defensiebreed, maritiem, land-, luchtmaterieel, infrastructuur en vastgoed en
IT?

18

Welk bedrag van de voor 2027 geprogrammeerde investeringsuitgaven verwacht Defensie
daadwerkelijk in 2027 te kunnen realiseren, en met welk bedrag aan onderrealisatie
houdt Defensie bij het opstellen van de begroting rekening?

19

Welke investeringsprojecten kennen volgens Defensie in 2027 een substantieel risico
op vertraging of onderrealisatie, en wat is per project de belangrijkste oorzaak van
dit risico?

20

Welke materieelprojecten zijn sinds de Ontwerpbegroting 2026 vertraagd, met hoeveel
maanden zijn deze projecten vertraagd en welke financiële gevolgen heeft deze vertraging?

21

Voor welke munitiesoorten voldoet de Nederlandse krijgsmacht naar verwachting eind
2027 nog niet volledig aan de vastgestelde voorraadnormen?

22

Kan voor iedere munitiesoort waarvoor eind 2027 nog niet volledig aan de vastgestelde
voorraadnorm wordt voldaan worden aangegeven welk percentage van de benodigde voorraad
naar verwachting aanwezig is?

23

Welk bedrag wordt in 2027 uitgegeven aan het verhogen van de Nederlandse munitievoorraden,
uitgesplitst naar Battle Decisive Munitions en overige munitie?

24

Welk deel van de in 2027 voor Nederland bestelde munitie wordt geproduceerd in Nederland,
welk deel elders in Europa en welk deel buiten Europa?

25

Voor welke belangrijke munitiesoorten is Nederland voor productie en levering volledig
afhankelijk van producenten buiten Nederland?

26

Welke munitiesoorten die Nederland in 2027 aanschaft hebben naar verwachting een levertijd
van langer dan twee jaar en wat is per munitiesoort de verwachte levertijd?

27

Welke concrete munitieproductiecapaciteit verwacht Defensie met project Ballista in
Nederland te realiseren, welke munitiesoorten moeten daar worden geproduceerd en hoeveel
productiecapaciteit per jaar wordt beoogd?

28

Welk bedrag wordt in 2027 besteed aan de instandhouding en het onderhoud van wapensystemen,
uitgesplitst naar maritiem materieel, landmaterieel, luchtmaterieel en Defensiebreed
materieel?

29

Voor welke wapensystemen is in 2027 sprake van achterstallig onderhoud en wat is per
wapensysteem de omvang van deze onderhoudsachterstand?

30

Welke wapensystemen kunnen in 2027 naar verwachting niet volledig volgens planning
worden onderhouden door een tekort aan technisch personeel, reservedelen, onderhoudscapaciteit
of capaciteit bij leveranciers?

31

Voor welke wapensystemen bestaan in 2027 tekorten aan reservedelen die gevolgen hebben
of kunnen hebben voor de operationele beschikbaarheid, en welke reservedelen betreft
dit?

32

Wat zijn in 2027 per krijgsmachtdeel de geraamde kosten voor de aanschaf en aanvulling
van reservedelen voor wapensystemen?

33

Welk deel van het onderhoud aan wapensystemen wordt in 2027 door Defensie zelf uitgevoerd
en welk deel door externe bedrijven, uitgedrukt in uitgaven?

34

Voor welke wapensystemen is Nederland voor onderhoud, reparatie of levering van essentiële
reservedelen afhankelijk van bedrijven buiten Nederland, en voor welke daarvan van
bedrijven buiten Europa?

35

Welk bedrag wordt in 2027 besteed aan inspectie, keuring, onderhoud, revisie en levensduurverlenging
van munitievoorraden?

36

Welke munitiesoorten kunnen in 2027 niet of niet volledig binnen de daarvoor geldende
termijnen worden geïnspecteerd, gekeurd, onderhouden of gereviseerd door onvoldoende
personele, technische of externe capaciteit?

37

Wat is de totale financiële waarde van munitie die in 2027 naar verwachting moet worden
afgekeurd, afgestoten of vernietigd wegens het bereiken van de technische levensduur
of omdat deze niet langer veilig of inzetbaar is?

38

Voor welke belangrijke munitiesoorten wordt in 2027 levensduurverlenging toegepast,
hoeveel munitie betreft dit en wat zijn daarvan de geraamde kosten?

39

Welke capaciteit heeft Defensie in Nederland voor inspectie, keuring, onderhoud en
revisie van munitie en voor welke munitiesoorten is Nederland hiervoor afhankelijk
van buitenlandse bedrijven of overheden?

40

Voor welke wapensystemen is de geraamde operationele beschikbaarheid in 2027 lager
dan de door Defensie vastgestelde norm en wat is per wapensysteem de belangrijkste
oorzaak daarvan?

41

Welk percentage van de totale waarde van de in 2027 door Defensie te sluiten materieelcontracten
komt naar verwachting rechtstreeks terecht bij in Nederland gevestigde bedrijven?

42

Welk percentage van de totale waarde van de in 2027 door Defensie te sluiten materieelcontracten
komt naar verwachting terecht bij ondernemingen buiten Europa?

43

Bij welke in 2027 voorziene grote materieelprojecten ontstaat door de voorgenomen
aanschaf een structurele afhankelijkheid van leveranciers buiten Europa voor onderhoud,
reservedelen, munitie, software of technische ondersteuning?

44

Welk bedrag betaalt Defensie in 2027 aan NSPA, OCCAR en het European Defence Agency
afzonderlijk voor contributies, beheerskosten en andere organisatiekosten, exclusief
de daadwerkelijke aanschaf van materieel?

45

Welke materieelprojecten worden in 2027 via NSPA, OCCAR of het European Defence Agency
uitgevoerd en welk bedrag is Nederland in 2027 per organisatie en per project verschuldigd?

46

Welke financiële besparing verwacht Defensie door in 2027 materieel gezamenlijk met
andere landen of via internationale materieelorganisaties aan te schaffen, en hoe
wordt vastgesteld dat daadwerkelijk sprake is van lagere kosten dan bij nationale
verwerving?

47

Wat is de totale waarde van de voor 2027 geraamde betalingen binnen het Defensiematerieelbegrotingsfonds
die in Amerikaanse dollars of andere vreemde valuta moeten worden verricht?

48

Hoe groot is de reserve voor valutaschommelingen in 2027 en tegen welke wisselkoersen
voor de belangrijkste vreemde valuta is de begroting opgesteld?

49

Hoe groot kan de negatieve financiële impact van valutakoersschommelingen in 2027
zijn voordat de reserve voor valutaschommelingen ontoereikend is?

50

Wat is per 1 januari 2027 de totale geraamde omvang in euro’s van het achterstallig
onderhoud aan het vastgoed van Defensie?

51

Hoeveel gebouwen van Defensie voldoen per 1 januari 2027 niet aan het door Defensie
vastgestelde minimale onderhouds- of kwaliteitsniveau?

52

Hoeveel legeringsgebouwen voldoen per 1 januari 2027 niet aan het door Defensie vastgestelde
minimale onderhouds- of kwaliteitsniveau?

53

Welk bedrag wordt in 2027 besteed aan het wegwerken van bestaand achterstallig onderhoud
aan defensievastgoed en met welk bedrag neemt de totale onderhoudsachterstand daardoor
naar verwachting af?

54

Welke verhouding tussen planbaar en niet-planbaar onderhoud verwacht Defensie in 2027
te realiseren en in welk jaar verwacht Defensie de voor een gezonde vastgoedportefeuille
genoemde verhouding van 80% planbaar en 20% niet-planbaar onderhoud te bereiken?

55

Hoeveel van de wettelijke keuringen van installaties op defensielocaties zijn in 2025
en 2026 niet tijdig goedgekeurd en hoeveel verwacht Defensie dat dit er in 2027 zullen
zijn?

56

Wat bedragen de totale geraamde uitgaven aan het programma GrIT in 2027 en wat is
de actuele raming van de totale kosten van het programma tot en met voltooiing?

57

Hoe verhoudt de actuele totale kostenraming van GrIT zich tot de kostenraming bij
de start van het programma en tot de raming na de meest recente herijking?

58

Welke onderdelen van GrIT hadden volgens de oorspronkelijke planning vóór 1 januari
2027 operationeel moeten zijn maar zijn op die datum nog niet volledig opgeleverd?

59

Welke concrete GrIT-functionaliteiten worden in 2027 daadwerkelijk operationeel beschikbaar
voor uitgezonden of ontplooide militaire eenheden?

60

Kan het voor 2027 geraamde bedrag van € 136,128 miljoen voor kort-cyclische innovatie
worden uitgesplitst naar concrete projecten en programma’s, waarbij per project of
programma het geraamde bedrag en het beoogde militaire resultaat worden vermeld en
wordt aangegeven welke projecten betrekking hebben op kunstmatige intelligentie?

61

Welk bedrag draagt Nederland in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds bij
aan het NATO Innovation Fund en DIANA afzonderlijk, en welk concreet financieel of
operationeel voordeel ontvangt Nederland hiervoor?

62

Kan het voor 2027 geraamde bedrag van € 8,530 miljoen voor duurzaamheid, klimaat en
veiligheid worden uitgesplitst naar concrete projecten en activiteiten en kan per
project of activiteit worden aangegeven welk direct militair of operationeel doel
ermee wordt gediend?

63

Waarvoor is de op artikel 8 opgenomen post van € 182,494 miljoen aan «nader toe te
wijzen uitgaven» in 2027 bestemd, en waarom kan dit bedrag bij het indienen van de
begroting nog niet aan concrete beleidsartikelen worden toegedeeld?

64

Welk deel van de € 182,494 miljoen aan nader toe te wijzen uitgaven in 2027 is reeds
bestemd voor concrete projecten of uitgaven en welk deel is op dit moment nog daadwerkelijk
vrij?

65

Welk totaalbedrag wordt in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds besteed
aan de ontwikkeling, aanschaf, implementatie en toepassing van kunstmatige intelligentie
en AI-systemen?

66

Kan het in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds aan kunstmatige intelligentie
en AI-systemen bestede bedrag worden uitgesplitst naar projecten en programma’s, waarbij
per project of programma het geraamde bedrag, het doel en het beoogde operationele
gebruik worden vermeld?

67

Welk deel van de in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds gefinancierde
uitgaven aan kunstmatige intelligentie en AI-systemen wordt besteed aan toepassingen
die rechtstreeks bijdragen aan operationele inzet en gevechtskracht, en welk deel
aan bedrijfsvoering, ondersteuning en overige niet-operationele toepassingen?

68

Welk bedrag wordt in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds besteed aan
externe bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties voor de ontwikkeling
of levering van kunstmatige intelligentie en AI-systemen, en welke organisaties ontvangen
hiervoor naar verwachting middelen?

69

Voor welke militaire toepassingen wordt in 2027 kunstmatige intelligentie ontwikkeld
of aangeschaft die zelfstandig of gedeeltelijk zelfstandig informatie analyseert,
doelen detecteert of identificeert, beslissingen ondersteunt of militaire systemen
aanstuurt?

70

Welk bedrag wordt in 2027 vanuit het Defensiematerieelbegrotingsfonds besteed aan
de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie en AI-systemen door Nederlandse bedrijven
en Nederlandse kennisinstellingen?

71

Bij welke in 2027 gefinancierde AI-projecten is sprake van ontwikkeling van eigen
technologie door Defensie, Nederlandse bedrijven of Nederlandse kennisinstellingen,
en bij welke projecten wordt bestaande technologie van buitenlandse leveranciers aangeschaft
of verder ontwikkeld?

72

Voor welke militaire AI-toepassingen is Nederland in 2027 afhankelijk van buitenlandse
leveranciers voor software, modellen, rekenkracht, cloudinfrastructuur, data of technische
ondersteuning, en uit welke landen zijn deze leveranciers afkomstig?

73

Welke concrete maatregelen neemt Defensie in 2027 om Nederlandse kennis, intellectueel
eigendom en productiecapaciteit op het gebied van militaire kunstmatige intelligentie
op te bouwen of te behouden?

74

Bij welke in 2027 gefinancierde AI-projecten liggen de intellectuele-eigendomsrechten
geheel of gedeeltelijk bij Defensie of bij Nederlandse bedrijven of kennisinstellingen?

75

Ontvangt Nederland van Oekraïne data die afkomstig zijn uit operationele inzet van
drones, wapensystemen, sensoren of andere militaire systemen en die kunnen worden
gebruikt voor het ontwikkelen, trainen, testen of verbeteren van kunstmatige intelligentie
en AI-systemen?

76

Is Nederland geheel of gedeeltelijk eigenaar van de door Oekraïne aan Nederland verstrekte
data die kunnen worden gebruikt voor het ontwikkelen, trainen, testen of verbeteren
van kunstmatige intelligentie en AI-systemen, en zo nee, over welke gebruiks-, bewerkings-
en verdere ontwikkelingsrechten beschikt Nederland ten aanzien van deze data?

77

Mag Defensie de uit Oekraïne verkregen operationele data zelfstandig gebruiken voor
het trainen en verbeteren van Nederlandse AI-modellen en militaire AI-toepassingen,
en gelden daarbij beperkingen ten aanzien van opslag, hergebruik, delen met Nederlandse
bedrijven of kennisinstellingen en toepassing in Nederlandse wapensystemen?

78

Welke afspraken zijn met Oekraïne gemaakt over het intellectueel eigendom van AI-modellen,
algoritmen en andere technologie die mede wordt ontwikkeld of verbeterd met operationele
data uit Oekraïne, en welk deel van deze intellectuele-eigendomsrechten berust bij
Nederland, Nederlandse bedrijven of Nederlandse kennisinstellingen?

79

Welk percentage van de NAVO-genormeerde inzetvoorraden munitie is naar verwachting
eind 2027 gevuld?

80

In welk jaar verwacht Defensie de NAVO-genormeerde inzetvoorraden munitie volledig
op het gewenste niveau te hebben?

81

Hoeveel projectvoorstellen zijn sinds het laatste goedgekeurde CODEMO-project in 2022
ingediend?

82

Wat verklaart dat sinds 2022 geen nieuw CODEMO-project is goedgekeurd?

83

Welk deel van het beschikbare innovatiebudget in 2027 is specifiek toegankelijk voor
Nederlandse mkb-bedrijven?

84

Welke definitie wordt gehanteerd om de Nederlandse industriële betrokkenheid bij materieelprojecten
te meten?

85

Hoeveel euro van de in 2027 geraamde materieeluitgaven komt naar verwachting terecht
bij bedrijven die daadwerkelijk in Nederland produceren?

86

Wanneer verwacht u de Kamer te informeren over het exacte aantal extra F-35-toestellen
dat wordt aangeschaft?

87

Welk bedrag wordt in deze begroting geraamd voor de voorbereidingen op de aanschaf
van extra F-35-toestellen?

88

Hoeveel extra F-35-toestellen liggen ten grondslag aan de geraamde voorbereidingsuitgaven
in deze begroting?