Stenogram : Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030
9 Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030
Vergaderjaar 2025-2026
Vergaderingnummer 80
Te raadplegen sinds
2026-08-25Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie
Toon alle stukken over dossier22112Toon alle items in vergaderingHandelingen TK 2025-2026, 80
Voorzitter: Krul
Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030
Aan de orde is het tweeminutendebat Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030 (22112, nr. 4300).
De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het tweeminutendebat Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030. Ik heet de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van harte welkom. Voordat we beginnen, geef ik het woord aan mevrouw Müller.
Mevrouw Müller (VVD):
Mijn fractie heeft toentertijd niet meegedaan aan het schriftelijk overleg, maar ik zou aan de collega's willen vragen of ik toch mag meedoen.
De voorzitter:
Daar is geen bezwaar tegen. Daarmee kunnen we beginnen. We beginnen met de heer Clemminck. Hij mag even als eerste, want hij heeft straks een andere verplichting.
De heer Clemminck (JA21):
Dank u wel, voorzitter. Er is straks inderdaad een ander debat waar ik bij moet zijn. Het is dus niet uit desinteresse dat ik dadelijk weg ben en ik zal zeker kennisnemen van het verdere debat hier.
Voorzitter, ik heb twee moties.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Europese lhbtiq+-strategie raakt aan onderwerpen als onderwijs, gezinsbeleid, sociale inclusie en nationale actieplannen;
overwegende dat gelijke behandeling en veiligheid moeten worden gewaarborgd, maar dat onderwijs, gezin en sociaal-cultureel beleid primair nationale bevoegdheden zijn;
overwegende dat Nederland zelf moet bepalen hoe deze onderwerpen binnen de eigen rechtsorde worden vormgegeven;
verzoekt de regering in Europees verband geen steun te geven aan bindende EU-verplichtingen, harmonisatie of monitoring op het terrein van onderwijs, gezinsbeleid, familierecht en nationale actieplannen die verder gaan dan de Europese verdragen toestaan,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Clemminck.
Zij krijgt nr. 4368 (22112).
De heer Clemminck (JA21):
En mijn laatste motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat uit onderzoek signalen naar voren komen van dalende acceptatie van lhbtiq+-personen, met name in grote steden;
overwegende dat effectief beleid begint met een eerlijke probleemanalyse, ook wanneer culturele of religieuze factoren daarbij een rol spelen;
overwegende dat wegkijken van ongemakkelijke oorzaken lhbtiq+-personen niet beschermt;
verzoekt de regering bij de Europese Commissie te bepleiten dat in de uitvoering en monitoring van de EU-lhbtiq+-strategie expliciet aandacht wordt besteed aan de oorzaken van dalende acceptatie en toenemend geweld door culturele en religieuze factoren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Clemminck.
Zij krijgt nr. 4369 (22112).
De heer Clemminck (JA21):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. De volgende spreker van de zijde van de Kamer is mevrouw Moorman namens de fractie van — já! — PRO. Ik denk wel dat zij de allereerste is. Nee? Nee, vanochtend sprak er ook al iemand. Dan is zij de tweede. Gaat uw gang.
Mevrouw Moorman (PRO):
Voorzitter, wat een mooi moment! Iedereen in dit land heeft het recht om te zijn wie je bent. Maar gelijke rechten en gelijke kansen voor iedereen ontstaan niet vanzelf. We moeten er elke dag voor blijven strijden, zeker wanneer we zien dat bijvoorbeeld de acceptatie van lhbtiq+'ers onder jongeren afneemt. Het aantal meldingen van discriminatie van transpersonen neemt toe.
Voorzitter. Soms zit vooruitgang in het doorgaan met waarmee we zijn begonnen. Daarom heb ik twee vragen aan de staatssecretaris. De eerste gaat over de Transgenderwet. Afgelopen december heeft de Kamer een motie aangenomen om de Transgenderwet verder te behandelen. Kan de staatssecretaris toezeggen dat zij de Transgenderwet voor Prinsjesdag naar de Kamer stuurt?
Hetzelfde geldt voor het wetsvoorstel om groepsbelediging voor meer groepen strafbaar te stellen, zoals de belediging van vrouwen of de belediging op basis van seksuele gerichtheid. Deze wet is ingediend, maar de Kamer wacht nog steeds op de antwoorden in de schriftelijke ronde. Kan de staatssecretaris toezeggen dat zij de nota naar aanleiding van het verslag voor het zomerreces naar de Kamer stuurt, zodat we deze wet plenair kunnen behandelen?
Voorzitter, dat was de bijdrage van PRO.
De voorzitter:
Het klinkt wel goed eigenlijk, hè.
Mevrouw Moorman (PRO):
Dank u wel.
De voorzitter:
Zeker. De heer Hamstra is de volgende spreker van de zijde van de Kamer. Hij spreekt namens het CDA.
De heer Hamstra (CDA):
Voorzitter, dank u wel. Dank aan het kabinet voor de beantwoording van onze vragen. Ik zou graag nog een aantal vervolgvragen stellen. De strategie van de Europese Commissie over lhbti-gelijkheid is belangrijk, maar het voelt ook dubbel, omdat we tegelijkertijd zien dat in lidstaten als Slowakije en Hongarije de positie van lhbti'ers steeds verder onder druk komt te staan. Mijn vraag is: hoe staat het nu met de inbreukprocedure tegen Slowakije? Gaat deze wat het kabinet betreft snel genoeg? Ook ben ik benieuwd hoe het kabinet kijkt naar Hongarije na het aantreden van de nieuwe regering. Er zijn echt wel signalen van een koerswijziging, maar blijft het bij woorden of zien we ook echt daden?
Voorzitter. Mijn tweede vraag is als volgt. We hebben een aantal vragen gesteld over het Actieplan Veiligheid lhbti. Voor veel mensen blijft Nederland een veilige haven, maar we zien ook dat de acceptatie onder druk staat en er steeds meer haat is richting lhbti'ers. Een actieplan is dan mooi, maar het gaat uiteindelijk om de praktijk en om merkbare resultaten. Er zijn heel veel stakeholders die bij de totstandkoming van het actieplan betrokken zijn. Dat is mooi, maar hoe worden zij ook bij de uitvoering betrokken? Kan de staatssecretaris aangeven hoe dit de komende jaren meer vorm krijgt?
Voorzitter, dank.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Podt is de volgende spreker van de zijde van de Kamer. Zij spreekt namens de fractie van D66.
Mevrouw Podt (D66):
Dank, voorzitter. Ik heb één motie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat onlineplatforms op grond van de Digital Services Act verplicht zijn om bij inhoudsmoderatie zorgvuldig, objectief en evenredig te handelen, met gepaste aandacht voor de rechten, belangen en grondrechten van gebruikers;
constaterende dat platforms gebruikers duidelijk en specifiek moeten informeren wanneer content wordt verwijderd, beperkt of minder zichtbaar wordt gemaakt of wanneer accounts worden geschorst of beëindigd;
constaterende dat recente voorbeelden laten zien dat lhbtiq+-personen, organisaties en gemeenschappen online nog steeds te maken krijgen met discriminatie, haat en het blokkeren of beperken van accounts en content;
overwegende dat het zonder duidelijke motivering blokkeren of beperken van lhbtiq+-accounts en lhbtiq+-content de vrijheid van meningsuiting, zichtbaarheid, acceptatie en veiligheid van lhbtiq+-personen onder druk kan zetten;
overwegende dat de Europese Commissie bevoegd is om toezicht te houden op de naleving van de Digital Services Act door zeer grote onlineplatforms, waaronder Meta en Instagram;
verzoekt de regering om bij de Europese Commissie te bepleiten dat zij signalen van herhaalde, discriminerende of onvoldoende gemotiveerde beperkingen van lhbtiq+-accounts en lhbtiq+-content door zeer grote onlineplatforms nadrukkelijker betrekt bij haar toezicht op de naleving van de Digital Services Act, en waar sprake is van overtreding voortvarend handhavend optreedt,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Podt, El Boujdaini en Müller.
Zij krijgt nr. 4370 (22112).
Mevrouw Podt (D66):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. De laatste spreker van de zijde van de Kamer is mevrouw Müller, die namens de VVD spreekt.
Mevrouw Müller (VVD):
Voorzitter, dank u wel. Voor de VVD is de kern van vrijheid heel simpel: in Nederland en wat ons betreft in de hele wereld moet iedereen onvoorwaardelijk zichzelf kunnen zijn, wie je ook bent en van wie je ook houdt. Je individuele vrijheid is een recht dat nooit ter discussie mag staan. De VVD onderschrijft dan ook het belang van de lhbtiq+-strategie van de Europese Commissie.
Ik heb twee concrete punten voor de staatssecretaris. Ten eerste: conversietherapieën. Het zogenaamd genezen van iemands geaardheid of identiteit is een diepe inbreuk op menselijke waardigheid en wat ons betreft een middeleeuwse praktijk. In Nederland zetten we nu een historische stap. Volgende week stemt de Eerste Kamer over de wet die dit definitief strafbaar stelt. De Europese Commissie onderzoekt momenteel of dit ook op Europees niveau geregeld zou moeten worden. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of zij bereid is om de Nederlandse wetgeving, zodra deze is aangenomen, actief als best practice aan te dragen in Brussel, zodat we de toon kunnen zetten voor een Europa brede aanpak.
Ten tweede: Hongarije. De VVD heeft zich altijd luid en duidelijk uitgesproken tegen de discriminerende anti-lhbtiq+-wetten in dat land. Nu er in Boedapest een nieuw kabinet is aangetreden — mijn collega refereerde er ook al aan — ontstaan er hopelijk nieuwe kansen voor de rechtsstaat en de rechten van minderheden. Europa moet de vinger scherp aan de pols houden. Mijn vraag aan de staatssecretaris is: hoe verlopen de huidige contacten tussen het Nederlandse kabinet en de nieuwe Hongaarse regering op dit specifieke dossier en op welke manier trekken Nederland en de Europese Commissie samen op om te zorgen dat er in Hongarije echt constructieve verbeteringen plaatsvinden en dat deze wetten definitief naar de prullenbak worden verwezen?
De voorzitter:
Dank u wel. Meer vragen dan moties; dat is een goed teken. We gaan vijf minuten schorsen en dan gaan we luisteren naar de appreciatie en de beantwoording van de staatssecretaris. Ik schors de vergadering voor vijf minuten.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Ik geef het woord aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor de appreciatie van de moties en de beantwoording van de vragen.
Staatssecretaris Tielen:
Dank u wel, voorzitter. Ik noem mijzelf altijd staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie. Dat zeg ik maar weer extra, omdat het hier gaat om de lhbtqi+-veiligheid, -vrijheid en -gezondheid in ons land, en daarbuiten. Er zijn meer vragen gesteld dan moties. Dat vind ik ook weleens leuk voor een tweeminutendebat, maar dat past misschien ook wel bij de aard van dit tweeminutendebat, dat gehouden wordt naar aanleiding van een schriftelijk overleg. Daarbij krijg je eigenlijk niet echt gelegenheid om met elkaar in debat te gaan.
Ik doe eerst de vragen en dan de moties. De vragen van mevrouw Moorman betroffen onder andere de Transgenderwet. Zij verwees naar een motie die is aangenomen in december van het afgelopen jaar. De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid is hoofdondertekenaar van deze wet. Namens haar kan ik zeggen dat we voor het commissiedebat Emancipatie, dat gepland staat voor 25 juni aanstaande, met een tijdpad komen waarin staat wanneer we alle stappen die nog te nemen zijn, voorzien. Ik kan die brief nu inhoudelijk nog niet toelichten.
De voorzitter:
Eén vraag, mevrouw Moorman.
Mevrouw Moorman (PRO):
Dat is mooi. Dat geeft meer helderheid en duidelijkheid. Ik had gevraagd of de wet voor Prinsjesdag opgestuurd kan worden. Staat dat dan in die brief?
Staatssecretaris Tielen:
Ik zei net al: ik kan die brief niet ontluiken hier. Die brief komt eraan en ik kan daar niet op vooruitlopen. Maar de vraag van mevrouw Moorman is gehoord …
De voorzitter:
De staatssecretaris vervolgt haar beantwoording.
Staatssecretaris Tielen:
… en genotuleerd in de Handelingen, dus voor eeuwig vastgelegd.
De voorzitter:
Zeker.
Staatssecretaris Tielen:
Mevrouw Moorman vroeg ook naar de wijzigingen als het gaat om groepsbelediging. In de beleidsbrief van Binnenlandse Zaken heeft u kunnen lezen dat de Kamer zo spoedig mogelijk de nota naar aanleiding van het verslag krijgt. Mevrouw Moorman vroeg: kan de staatssecretaris toezeggen dat dat voor het zomerreces is? Het antwoord is: ja. Dan is het vervolgens aan uw Kamer om in te plannen wanneer het debat verder wordt gevoerd.
Zowel de fractie van het CDA als fractie van de VVD vroeg naar Hongarije en in hoeverre wij contact hebben met de huidige regering op het gebied van lhbtiq+-beleid. Wij hebben nog geen directe contacten gehad met de regering, maar en marge van een Europese bijeenkomst, ongeveer een maand geleden, heb ik onder anderen gesproken met de burgemeester van Boedapest en met een aantal betrokken organisaties. Ik begrijp dat men hoopvol en optimistisch is over de bewegingen die ook door de heer Hamstra zijn genoemd. Zodra wij weer in een Europese setting bijeenkomen, ga ik graag ook en marge in gesprek met vertegenwoordigers van de huidige Hongaarse regering. Dat is niet helemaal een antwoord op uw vraag, maar ik was zelf wel blij dat er optimisme klonk vanuit die hoek.
De heer Hamstra vroeg ook naar de contacten met Slowakije, met name als het gaat om de inbreukprocedure. Nederland is formeel geen onderdeel van die procedure, maar steunt wel de Europese Commissie in de stappen die zij zet. Wij blijven dit nauwgezet en kritisch volgen om te bezien of wij daar nog andere dingen in moeten doen.
De VVD-fractie vroeg, vooruitlopend op de waarschijnlijke aanname van de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen door de Eerste Kamer, of ik kan toezeggen dit ook Europees onder de aandacht te brengen, mede omdat daar Europees behoefte aan lijkt te zijn. In het najaar van dit kalenderjaar staat een expertbijeenkomst over dit soort onderwerpen gepland. Als uw Kamer mij dat vraagt, neem ik dit graag mee en zet ik het daar op de agenda.
Vervolgens was er nog een vraag over het betrekken van stakeholders. Ik denk dat die van de heer Hamstra was, maar dat weet ik niet meer helemaal zeker. Bij de totstandkoming van de veiligheidsaanpak zijn stakeholders betrokken geweest en dat zullen wij blijven doen. Als u vraagt naar de precieze stappen, de acties en het tijdpad daarbij, moet ik enigszins vaag blijven, omdat die deels afhankelijk zijn van de goedkeuring van de suppletoire begroting voor 2026, die nog door de Eerste Kamer moet worden behandeld.
Dan kom ik bij de moties. De motie op stuk nr. 4368, van de fractie van JA21, gaat over onderwijs en gezin. Ik hecht eraan te zeggen dat Europese wetgeving nooit verder gaat dan de verdragen die we in de Europese Unie kennen. De vraag die in de motie wordt gesteld over gezinsbeleid valt daar niet onder. De Europese Unie heeft op dat terrein geen bevoegdheden. Daarmee is de vraag die in de motie wordt gesteld overbodig. Mijn appreciatie is daarom dat ik de motie ontraad. Ik denk wel dat het goed is om te zeggen dat het in sommige gevallen juist handig is om bepaalde zaken Europees te regelen. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan echtscheidingen die in Nederland zijn uitgesproken en die ook in andere Europese landen worden erkend, of aan voogdijkwesties waarbij gezinnen in verschillende lidstaten wonen en werken. Volgens mij was dat niet de strekking van de motie. Maar de motie op stuk nr. 4368 is ontraden.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 4368 wordt ontraden. Dan de motie op stuk nr. 4369.
Staatssecretaris Tielen:
De motie op stuk nr. 4369 gaat over signalen met betrekking tot de lhbtiq+-strategie en de dalende acceptatie. Ik hecht eraan te zeggen dat — een aantal leden heeft die zorg uitgesproken en die zorg begrijp ik — uit de onderzoeken die zijn gedaan en gepresenteerd, blijkt dat de opvattingen over lhbtiq+-personen de afgelopen jaren redelijk stabiel zijn gebleven. Er zijn geen significante verschuivingen zichtbaar. Dat laat niet onverlet dat wij hier alert op blijven. Ik begrijp heel goed waarom leden dit benoemen, maar ik vind het ook goed om de wetenschappelijke werkelijkheid te benadrukken. Het betreft complexe data die daaronder ligt. Dus de motie op stuk nr. 4369 ontraad ik vanwege de strekking van de vraag.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 4369 wordt ontraden.
Staatssecretaris Tielen:
Ik hoor u versnellen.
De motie op stuk nr. 4370 gaat over de Digital Services Act. De Europese Commissie is onafhankelijk in haar toezichthoudende rol. Het is niet aan ons om te zeggen wat de Europese Commissie wel of niet moet doen als het gaat over die toezichthoudende rol, maar we kunnen uiteraard wel signalen bespreken. Zo lees ik deze motie en zo staat het er ook in: dat we hierover met de Europese Commissie spreken en kijken of het nodig is om daar iets aan te doen. De motie krijgt oordeel Kamer.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 4370: oordeel Kamer.
Staatssecretaris Tielen:
Daarmee ben ik aan het einde gekomen van de beantwoording van de vragen en de appreciatie van de moties.
De voorzitter:
Daarmee is de staatssecretaris aan het einde gekomen van de appreciatie van de moties en het beantwoorden van de vragen. En daarmee is er ook een einde gekomen aan het tweeminutendebat Strategie voor Gelijkheid van lhbtiq'ers 2026-2030.
De beraadslaging wordt gesloten.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.