Memorie van toelichting : Memorie van toelichting

InhoudsopgaveToegekende en beschikbare middelenA. Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingswetsvoorstelB. Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen1. Leeswijzer2. BeleidsagendaBeleidsprioriteitenBelangrijkste beleidsmatige mutatiesStategische Evaluatie Agenda3. Beleidsartikelen3.1 Beleidsartikel 1 KernenergieA. Algemene doelstellingB. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.2 Beleidsartikel 2 CO2-vrije gascentralesA. Algemene doelstellingB. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.3 Beleidsartikel 3 Energie-infrastructuurA. Algemene doelstelling B. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidwijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.4 Beleidsartikel 4 Vroege fase opschalingA. Algemene doelstelling B. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.5 Beleidsartikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkbA. Algemene doelstelling B. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.6 Beleidsartikel 6 Verduurzaming gebouwde omgevingA. Algemene doelstellingB. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties3.7 Beleidsartikel 7 OnverdeeldA. Algemene doelstelling B. Rol en verantwoordelijkheidC. BeleidswijzigingenD. Budgettaire gevolgen van beleidE. Toelichting op de financiële instrumentenF. VerdiepingstabelG. Toelichting op de begrotingsmutaties4. BijlagenBijlage 1: Totaaloverzicht Klimaat- en energiefondsBijlage 2: Rijksbrede Klimaat- en energiefonds bijlage

37 020 M Vaststelling van de begrotingsstaat van het Klimaat- en energiefonds (M) voor het jaar 2027

Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

Vergaderjaar 2026–2027

TOEGEKENDE EN BESCHIKBARE MIDDELEN

Normaliter start de Memorie van Toelichting van een (fonds)begroting met de «geraamde uitgaven en ontvangsten». Voor de begroting van het Klimaat- en energiefonds (KEF) is er bewust gekozen om de Memorie van Toelichting te starten met de «toegekende en beschikbare middelen». De reden hiervoor is dat een figuur met de «geraamde uitgaven en ontvangsten» geen informatie zou verschaffen, omdat met het KEF enkel middelen worden overgeheveld naar departementale begrotingen. Een nadere toelichting hierop is te lezen in de leeswijzer.

Figuur 1 geeft een overzicht van reeds met het Meerjarenprogramma Klimaat- en energiefonds 2027 (hierna MJP 2027) (en verder) toegekende-, gereserveerde en nog beschikbare middelen. Daarmee is het grootste deel van de middelen uit het Klimaat- en energiefonds bestemd, met uitzondering van het perceel Kernenergie. Op totaalniveau is nog € 13,2 mld vrij te besteden, waarvan € 13 mld op het perceel Kernenergie en € 0,2 mld op de overige percelen.

Figuur 1 Weergave reserveringen, toegekende- en nog beschikbare middelen Klimaat- en energiefonds (bedragen x € 1 mln)

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Krachtens artikel 4 lid 1 van de Tijdelijke wet Klimaat- en energiefonds wordt jaarlijks de begrotingsstaat van het Klimaat- en energiefonds vastgesteld.

Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.

Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).

De Minister van Klimaat en Groene Groei,S.van Veldhoven - van der Meer

B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN

De Minister van Klimaat en Groene Groei heeft twee begrotingen:

1. De beleidsbegroting (Hoofdstuk 23 van de Rijksbegroting) en;

2. de fondsbegroting van het KEF (Hoofdstuk M van de Rijksbegroting).

Voor u ligt de begroting van het KEF.

1. Leeswijzer

Deze leeswijzer gaat in op de volgende onderwerpen:1. Begrotingsstructuur;2. Groeiparagraaf;3. Ondergrenzen toelichtingen.

1. Begrotingsstructuur

Beleidsagenda

Dit onderdeel bevat onder «beleidsprioriteiten» het doel van het KEF en de belangrijkste ontwikkelingen ten opzichte van de Voorjaarsnota / 1e suppletoire begroting Klimaat- en energiefonds 2026. Vervolgens worden de belangrijkste beleidsmatige mutaties toegelicht die met de Ontwerpbegroting 2027 zijn verwerkt.

Begrotingsartikelen

In de begrotingsartikelen worden de zes deelprogramma’s van het KEF beschreven. Daarnaast is begrotingsartikel 7 Onverdeeld opgesteld om toevoegingen en onttrekkingen aan het fonds op te nemen.1. Kernenergie2. CO2-vrije gascentrales3. Energie-infrastructuur4. Vroege fase opschaling5. Verduurzaming industrie en innovatie mkb6. Verduurzaming gebouwde omgeving7. Onverdeeld

De opbouw per begrotingsartikel is respectievelijk de algemene doelstelling, de rol en de verantwoordelijkheid van de minister van Klimaat en Groene Groei, de beleidswijzigingen, de tabel met de budgettaire gevolgen van beleid (hierna: budgettaire tabel) met bijbehorende toelichtingen op de financiële instrumenten, een verdiepingstabel en een toelichting op de begrotingsmutaties.

Binnen de begrotingsartikelen zijn de KEF-middelen gecategoriseerd naar:

[1] - Toekenning zonder voorwaardeMaatregelen die zijn toegekend voldoen aan alle voorwaarden (indien die gesteld zijn) en worden direct overgeheveld naar de begroting van het betreffende ministerie.

[2] - Toekenning onder voorwaardeMaatregelen die zijn toegekend onder voorwaarden worden in principe toegekend, maar worden pas overgeheveld als aan alle voorwaarden is voldaan.

[3] - ReserveringenReserveringen zijn middelen die in principe zijn gereserveerd voor een maatregel, maar nog niet zijn toegekend. Voor reserveringen geldt altijd dat het voorstel nog verder moet worden uitgewerkt (en aan de eventueel aanvullend gestelde voorwaarden moet voldoen). Besluitvorming over reserveringen vindt plaats bij het eerstvolgende MJP 2028 en wordt dus altijd opnieuw gewogen.

[4] - Resterende middelen Middelen die nog beschikbaar zijn binnen een begrotingsartikel.

Zie het MJP 2027 voor meer informatie over de financiële spelregels.

Er is bewust voor gekozen om een verdiepingstabel binnen ieder beleids-artikel (artikel 1 t/m 7) te plaatsen. De verdiepingstabel biedt in het geval van het KEF meer informatie dan de budgettaire tabel, want in de verdiepingstabel zijn per artikel de overhevelingen voor het MJP 2027 te zien. Vanuit het KEF worden geen overhevelingen naar private partijen gedaan, maar alleen overhevelingen naar departementale begrotingen.

Bijlagen

Tot slot bevat dit begrotingshoofdstuk twee bijlagen. Bijlage 1 «totaal-overzicht Klimaat- en energiefonds» geeft alle toegekende budgetten, reserveringen, verhoudingen modaliteiten per maatregel en uitvoeringskosten weer.

Daarnaast wordt in bijlage 2 een totaaloverzicht opgenomen van de reeds toegekende budgetten op de verschillende departementale begrotingen.

2. Groeiparagraaf

Evaluatie Klimaat- en energiefonds

Conform artikel 8 van de tijdelijke wet Klimaat- en energiefonds (KEF) moet er binnen vier jaar na de inwerkingtreding van deze wet aan de Staten-Generaal een verslag verzonden worden over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk. In 2027 vindt een evaluatie plaats van het KEF, en worden deze resultaten voor de zomer met de Staten-Generaal gedeeld.

Naamswijziging Klimaat- en energiefonds

Op 1 januari 2026 is de naam van het Klimaatfonds gewijzigd naar het Klimaat- en energiefonds (KEF). Aansluitend hierop is de naam van het fonds formeel aangepast in de begrotingsstukken vanaf de ontwerpbegroting 2027.

3. Ondergrenzen toelichtingen

Voor de volledigheid worden in deze begroting alle mutaties toegelicht.

2. Beleidsagenda

Beleidsprioriteiten

Het KEF volgt uit artikel 2 lid 1 Tijdelijke wet Klimaat en energiefonds[Stb. 2024, 16]. Artikel 4 lid 1 van diezelfde wet bepaalt dat jaarlijks een formele Klimaat- en energiefondsbegroting wordt opgesteld, die als onderdeel van de Rijksbegroting op Prinsjesdag wordt aangeboden aan het parlement. Deze begroting geeft invulling aan dit artikel en bevat een integraal overzicht van de overgehevelde middelen uit het KEF naar departementale begrotingen. Daarnaast geeft deze begroting een inzicht in welke middelen nog beschikbaar zijn.

Het KEF heeft als doel het faciliteren van maatregelen die bijdragen aan het behalen van de broeikasgasreductie-doelen van tenminste 55% in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050 (artikel 2, eerste en tweede lid Klimaatwet). Daarnaast beoogt het KEF bij te dragen aan de transitie naar een klimaatneutrale energievoorziening, economie en samenleving en een rechtvaardige klimaattransitie. Dit gebeurt door middel van het beschikbaar stellen van financiële middelen voor drie specifieke bestedingsdoelen, zoals omschreven in artikel 2 lid 2 Tijdelijke wet Klimaat- en energiefonds:

A - een broeikasgasneutrale energievoorziening in 2050;B - het stimuleren van de implementatie van technieken voor energie-efficiëntie en het stimuleren van de toepassing van hernieuwbare energie en overige broeikasgas-reducerende en circulaire technieken en maatregelen in het bedrijfsleven;C - het stimuleren van de toepassing van technieken voor energie-efficiëntie, van hernieuwbare energie en van koolstofvastlegging in de gebouwde omgeving.

Om de bovenstaande doelstellingen te kunnen behalen, is het van belang de komende jaren consistent te investeren in klimaatmaatregelen die direct en indirect CO2-emissies reduceren. Het KEF maakt, naast andere instrumenten zoals de SDE++, deze investeringen mogelijk omdat zij de beschikbaarheid van middelen op de middellange termijn garandeert. Daarnaast helpt het fonds om zorgvuldige en integrale besluitvorming over de besteding van deze middelen te borgen. Overheidsuitgaven dragen ook bij aan het realiseren van de randvoorwaarden voor de klimaat- en energietransitie, zoals nieuwe energie-infrastructuur, en faciliteren de noodzakelijke verduurzaming van bepaalde sectoren, zoals industrie en gebouwde omgeving.

De doelen van het KEF zijn verder uitgewerkt tot algemene doelstellingen voor ieder van de zes percelen. De percelen worden in deze begroting aangeduid als «artikelen». Daarnaast is begrotingsartikel 7 Onverdeeld opgesteld om toevoegingen en onttrekkingen aan het fonds op te nemen. De algemene doelstellingen per artikel worden verderop in deze begroting nader toegelicht. De initiële verdeling van middelen was conform de indicatieve budgetverdeling in de Memorie van Toelichting van de Tijdelijke wet Klimaat- en energiefonds. De huidige verdeling (toekenningen onder voorwaarde, reserveringen en resterende middelen) van de middelen na verwerking van het MJP 2027 is als volgt:

– Kernenergie (€ 13,3 mld),

– CO2-vrije elektriciteitscentrales (€ 0),

– Energie-infrastructuur (€ 1,0 mld),

– Vroege fase opschaling (€ 2,7 mld),

– Verduurzaming industrie en innovatie mkb (€ 2,4 mld),

– Verduurzaming gebouwde omgeving (€ 25,4 mln),

– Onverdeeld (€ 0).

Als gevolg van toevoegingen en afromingen is de totale omvang van het KEF gewijzigd. In totaal staat er op dit moment € 19,4 mld op het KEF, waarvan een gedeelte voorwaardelijk is toegekend of gereserveerd voor het MJP 2028 (namelijk € 6,2 mld). In totaal is € 13,2 mld nog niet bestemd voor specifieke maatregelen. Deze middelen vallen vooral onder het perceel Kernenergie (€ 13,0 mld) en de overige percelen (€ 0,2 mld).

Tabel 1 Totale omvang Klimaat- en energiefonds (bedragen in € 1.000)

Totaaloverzicht Klimaat- en energiefonds

€ x 1.000

Budget bij aanvang

35.000.000

Toekenningen en overhevelingen urgente uitgaven 2022/2023

‒ 3.973.350

Onttrekking - Dekking generaal beeld voorjaar 2022

‒ 880.000

Toevoeging - Loon- en prijsbijstelling 2022

82.753

Stand ontwerpbegroting MJP 2024

30.229.403

Toekenningen en overhevelingen MJP 2024

‒ 11.006.796

Toevoeging - Ophoging voorjaarsbesluitvorming Klimaat

807.500

Onttrekking - Dekking generaal beeld voorjaar 2023

‒ 806.613

Toevoeging - Loon- en prijsbijstelling 2023

1.867.024

Stand ontwerpbegroting MJP 2025

21.090.518

Toekenningen en overhevelingen MJP 2025

‒ 4.669.552

Tussentijdse overhevelingen (NJN en ISB)

‒ 207.300

Terugvloei van departementale begrotingen (VJN)

80.201

Toevoeging - Loon- en prijsbijstelling 2024

737.093

Hoofdlijnenakkoord - Ophoging perceel Kernenergie

9.500.000

Hoofdlijnenakkoord - Verlaging waterstof en batterijen

‒ 971.000

Ophoging CO2-heffing voor industrie en afvalverbrandingsinstallaties

441.000

Ophoging noodfonds bedrijven

24.700

Stand ontwerpbegroting MJP 2026

26.025.660

Toekenningen en overhevelingen MJP 2026

‒ 5.036.525

Terugboeking van departementale begrotingen

902.477

Afboeken eindejaarsmarge Klimaat- en energiefonds

‒ 148.417

Onttrekking - Dekking generale beeld Voorjaarsnota 2025

‒ 600.000

Onttrekking wegens wijzigingen in normeren en beprijzend beleid

‒ 424.000

Toevoeging - Loon- en prijsbijstelling 2025

516.925

Stand ontwerpbegroting MJP 2027

21.236.120

Toekenningen en overhevelingen MJP 2027

‒ 2.401.239

Opboeken eindejaarsmarge en bijstellingen Klimaat- en energiefonds

252.572

Terugboeking van departementale begrotingen

2.595

Toevoeging - Loon en prijsbijstelling 2026

407.512

Onttrekking - Dekking mijnbouwschade Limburg en EET

‒ 50.205

Stand ontwerpbegroting MJP 2028

19.447.355

Waarvan voorwaardelijke toekenningen en reserveringen1

6.241.759

Waarvan nog niet gealloceerd voor een specifieke maatregel

13.205.596

X Noot

1

De maatregelen ‘Deelname EBN in CCS-infrastructuur (CO-transport en -opslag)’ en 'Aramis volloop' betreffen toekenningen en staat ook zo opgenomen in het MJP 2026. Aangezien er nog geen FID is genomen, staan de middelen nog in het fonds en zijn deze conform de begrotingssystematiek in de totaaltabel als toekenning onder voorwaarde in de begroting opgenomen.

Belangrijkste beleidsmatige mutaties

Totaaloverzicht belangrijkste beleidsmatige mutaties t.o.v. vorig jaar

Tabel 1 geeft een overzicht van de belangrijkste beleidsmatige mutaties ten opzichte van de Klimaatfondsbegroting 2026. Dit zijn de grootste en de politiek-relevante mutaties. Aangezien er vanuit het KEF geen directe uitgaven kunnen worden gedaan, zijn de middelen overgeboekt naar departementale begrotingen. Onder de mutaties bij de Ontwerpbegroting 2027 wordt ingegaan op de mutaties per perceel. De onderliggende maatregelen zijn toegelicht in het beleidsartikel.

Tabel 2 Belangrijkste beleidsmatige mutaties t.o.v. vorig jaar (bedragen x € 1.000) 

Art.

2026

2027

2028

2029

2030

2031

na 2031

cum

Stand ontwerpbegroting 2026 (inclusief NvW en amendementen)

 

478.163

1.683.243

2.187.456

2.579.700

2.080.959

2.006.940

10.154.159

21.170.620

Belangrijkste mutaties

         

Totaal mutaties eerste suppletoire begroting 2026

         

Kasschuiven

1,3,4,5,6&7

‒ 93.358

‒ 431.865

‒ 372.619

‒ 103.256

206.315

503.493

291.290

0

NEO

1

‒ 43.500

‒ 50.300

     

‒ 93.800

Nationale deelneming Warmte

3

‒ 26.000

‒ 47.000

‒ 5.000

‒ 5.000

‒ 4.000

  

‒ 87.000

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

4

 

‒ 22.550

‒ 74.700

‒ 30.000

‒ 7.650

‒ 15.100

 

‒ 150.000

Energiebesparing mkb: energiebesparingsfonds mkb

5

‒ 35.000

      

‒ 35.000

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

5

‒ 10.000

      

‒ 10.000

Maatwerk AER

5

‒ 5.000

‒ 15.000

‒ 20.000

‒ 10.000

   

‒ 50.000

SAH

6

‒ 15.000

‒ 23.500

  

‒ 38.500

  

‒ 77.000

Loon en prijsbijstelling

7

11.062

45.910

42.437

49.347

39.831

36.091

181.169

405.847

Overige mutaties

1-7

126.321

‒ 49.099

‒ 34.830

‒ 41.529

‒ 39.103

‒ 51.250

‒ 9.053

‒ 98.543

          

Mutaties Nota van Wijziging eerste suppletoire begroting 2026

         

Mutaties Energieschokmaatregelen pakket

1,3,4,5&6

‒ 70.000

‒ 32.000

‒ 65.200

‒ 92.200

‒ 3.000

‒ 48.000

 

‒ 310.400

Mutaties Waterstofopslag project Hystock

3

     

‒ 287.500

 

‒ 287.500

Mutaties Productie hernieuwbare waterstof: Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW: Productiesubsidies (OWE)

4

 

‒ 11.000

‒ 22.000

‒ 33.000

‒ 56.000

‒ 56.000

‒ 102.000

‒ 280.000

                    

Totaal mutaties ontwerpbegroting 2027

         

Kasschuiven

1,2,3,4,5, 6 & 7

‒ 290.815

‒ 65.632

296.298

2.932

51.124

7.212

‒ 1.119

0

Kernenergie

1

‒ 20.824

‒ 25.600

‒ 44.883

‒ 31.135

‒ 10.375

28.041

99.444

‒ 5.332

Energie- infrastructuur

3

1.385

6.378

10.735

3.029

‒ 2.127

‒ 1.995

14.352

31.757

Vroege Fase opschaling

4

1.957

‒ 146.252

‒ 89.548

‒ 11.389

‒ 5.502

‒ 8.018

‒ 14.050

‒ 272.802

Verduurzaming industrie en innovatie mkb

5

1.562

‒ 4.589

‒ 24.164

‒ 18.226

‒ 15.563

‒ 15.026

24.742

‒ 51.264

Verduurzaming gebouwde omgeving

6

109

379

409

474

311

1

1.731

3.414

Onverdeeld (verdeling loon- en prijsbijstelling)

7

‒ 11.062

‒ 39.346

‒ 42.437

‒ 49.347

‒ 32.281

 

‒ 181.169

‒ 355.642

          

Stand ontwerpbegroting 2027

 

0

772.177

1.741.954

2.210.400

2.164.439

2.098.889

10.459.496

19.447.355

Toelichting

1e suppletoire begroting 2026

Met de 1e suppletoire begroting zijn de toekenningen uit het Ontwerp MJP 2027 verwerkt plus technische mutaties zoals kasschuiven, herschikkingen en loon- en prijsbijstelling. De grootste toekenningen die zijn overgeheveld naar andere departementen zijn Projectorganisatie NEO NL (KGG), Nationale deelneming warmte (KGG), Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels) (IenW), Energiebesparing mkb (KGG) en SAH (VRO). Daarnaast zijn er kasschuiven doorgevoerd om de middelen in een aangepast kasritme te plaatsen. Tot slot is er loon-en prijsbijstelling toegevoegd aan het KEF.

Nota van Wijziging (NvW) 1e suppletoire begroting

In de Kamerbrief «Acties Weerbaarheid Energieschok» (d.d. 20 april 2026) worden enkele maatregelen aangekondigd, waarvoor middelen uit het Klimaatfonds worden ingezet. Middels deze Nota van Wijziging zijn middelen vanuit het KEF overgeheveld naar verschillende ministeries ter uitvoering van deze maatregelen. De Nota van Wijziging bestaat uit het energieschokmaatregelenpakket, project Hystock en OWE3.

Ontwerpbegroting 2027

Kasschuiven

Op het Klimaat- en energiefonds worden kasschuiven gedaan om de middelen in het juiste kasritme te zetten. Hierbij worden ook middelen uit de periode t/m 2031 verschoven naar 2032 t/m 2035. Op deze manier worden de middelen in kasritmes gezet die zo goed mogelijk aansluiten bij de maatregelen waarvoor middelen in het fonds zijn gereserveerd.

Kernenergie

Binnen het perceel Kernenergie worden er in de Ontwerpbegroting 2027 middelen overgeheveled voor Bedrijfsduurverlenging (€ 13,6 mln, naar KGG), Nieuwbouw Kerncentrales (€ 55,5 mln, bovenop overheveling van € 9 mln bij 1e suppletoire begroting, naar KGG) en IPCEI (€ 200 mln, naar KGG). Daarnaast wordt de loon- en prijsbijstelling van perceel onverdeeld toegevoegd aan dit perceel (in totaal € 215,7 mln).

Energie- infrastructuur

Binnen het perceel Energie-infrastructuur worden er in de Ontwerpbegroting 2027 middelen overgeheveld voor Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL (€ 3,5 mln, naar IenW), Elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal (€ 16 mln, naar IenW) en waterstofcavernes 5 t/m 13 (€ 245 mln, naar KGG). Daarnaast is er een terugboeking en wordt de loon- en prijsbijstelling van perceel onverdeeld toegevoegd aan dit perceel (in totaal € 28,3 mln).

Vroege Fase opschaling

Binnen het perceel Vroege Fase opschaling worden er in de Ontwerpbegroting 2027 middelen overgeheveld voor Industriële Demand Side Response (35 mln, voor KGG), Publiekscampagne deelmobiliteit (€ 2 mln, voor IenW), Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel (€ 20 mln, voor LVVN), Continuering subsidie omschakeling plasticverwerkers (€ 3 mln) en de DEI+CE (€ 20 mln). Daarnaast wordt de loon- en prijsbijstelling van perceel onverdeeld toegevoegd aan dit perceel (in totaal € 61,1 mln).

Verduurzaming Industrie en innovatie mkb

Binnen het perceel Verduurzaming Industrie en innovatie mkb worden er in de Ontwerpbegroting 2027 middelen overgeheveld voor de Intensivering DEI+ (€ 100 mln, naar KGG). Daarnaast wordt de loon- en prijsbijstelling van perceel onverdeeld toegevoegd aan dit perceel (meerjarig € 48,8 mln).

Verduurzaming gebouwde omgeving

Binnen het perceel Verduurzaming gebouwde omgeving worden er in de Ontwerpbegroting 2027 geen aanvullende middelen overgeheveld. De loon- en prijsbijstelling van perceel onverdeeld wordt toegevoegd aan dit perceel (meerjarig € 3,4 mln).

Onverdeeld

Vanuit perceel onverdeeld wordt de loon- en prijsbijstelling verdeeld over alle percelen (meerjarig € 357,3 mln).

Stategische Evaluatie Agenda

De Strategische Evaluatie Agenda is bedoeld om inzicht te krijgen in effecten van beleidsmaatregelen. Op deze wijze kunnen leerervaringen benut worden om het beleid tussentijds bij te sturen, als dat nodig blijkt.

Tabel 3 Strategische Evaluatie Agenda

Thema

Type onderzoek

Afronding

Status

Toelichting onderzoek

Begrotingshoofdstuk

Begrotingsartikel(en)

Vindplaats

Klimaatfonds

ex-durante

2027

wordt uitgevoerd

Artikel 8 van de Tijdelijke Wet Klimaat- en energiefonds schrijft voor dat de Minister binnen vier jaar na de inwerkingtreding van deze wet een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van het KEF naar de Staten-Generaal stuurt.

M

  

3. Beleidsartikelen

3.1 Beleidsartikel 1 Kernenergie

A. Algemene doelstelling

Het eerste begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor Kernenergie. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Het onderzoeken van het veilig en doelmatig verlengen van de levensduur van de kerncentrale in Borssele.

– Het voorbereiden van de bouw van vier nieuwe kerncentrales. Hierbij gaat het onder andere om:

• Het bepalen van een (voorkeurs)locatie voor de eerste twee nieuwe kerncentrales en het bepalen van de techniek die gebruikt zal worden. Onderdeel hiervan is ook het opstellen van een milieueffectrapportage.

• Het uitwerken van een financieringsconstructie voor de bouw van de eerste twee nieuwe kerncentrales, in samenspraak met commerciële partijen.

• Het laten uitvoeren van de benodigde (haalbaarheids)studies voor de eerste twee nieuwe kerncentrales door relevante commerciële partijen en hier middelen voor beschikbaar stellen.

• Het uitwerken van een organisatiestructuur voor het uitvoeren van de overheidsrol bij de aanbesteding, bouw en exploitatie van de nieuwe kerncentrales.

• Het in kaart brengen van de benodigde extra te zetten stappen voor de realisatie van een derde en vierde kerncentrale.

– Het creëren van randvoorwaardelijk beleid voor de ontwikkeling van kernenergie in Nederland. Daarbij gaat het onder andere om:

• Het versterken van de nucleaire kennisinfrastructuur. Om als Nederland op een effectieve en veilige wijze nieuwe kerncentrales te bouwen, moet onze kennisinfrastructuur verbeterd worden.

• Het versterken van de Europese en internationale samenwerking en kennisuitwisseling.

• Het versterken van de Nederlandse en Europese waardeketen en brandstofcyclus.

– Het versnellen van de ontwikkeling van Small Modular Reactors (SMR’s) door te ondersteunen bij de overgangsfase van ontwerp naar realisatie.

• D.m.v. simulaties met stakeholders knelpunten en kansen rondom SMR’s inzichtelijk maken.

• In kaart brengen potentie en mogelijke inpassing SMR’s in het Nederlandse energiesysteem, evenals de randvoorwaarden.

• Daaruit voortvloeiende keuzes en doelen verder concretiseren in nationale visie op SMR’s.

– Zorgdragen voor voldoende uitvoeringscapaciteit bij het Rijk en decentrale overheden.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verant-woordelijk voor de begroting van het KEF. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF. Naast Fondsbeheerder is de Minister van Klimaat en Groene Groei beleidsinhoudelijk verantwoordelijk voor kernenergie.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van artikel 1 Kernenergie (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

        

Uitgaven

0

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

Kernenergie onverdeeld

0

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

Tabel 5 Meerjarenoverzicht Beleidsartikel 1 Kernenergie (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032 t/m 2035

Totaal

Verplichtingen Kernenergie

0

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

8.919.024

13.337.797

Uitgaven Kernenergie

0

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

8.919.024

13.337.797

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 6 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

0%

Reservering

2%

Vrije ruimte

98%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Kernenergie zijn middelen gereserveerd (€ 297,8 mln) en zijn middelen vrij beschikbaar (€ 13.040,0 mln).

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen het totale uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Kernenergie. Dat bevat vrije middelen, voorwaardelijke toekenningen en reserveringen. Voor een totaaloverzicht aan maatregelen wordt verwezen naar bijlage 1.

F. Verdiepingstabel

Tabel 7 Verdiepingstabel artikel 1 Kernenergie (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

0

160.849

658.870

1.083.551

1.247.010

1.540.145

2.042.395

2.192.395

2.292.395

2.292.395

Maatregelen

          

Projectorganisatie NEO NL

‒ 43.500

‒ 50.300

0

0

0

0

0

0

0

0

Ondersteuning gemeenten

‒ 2.500

‒ 7.000

0

0

0

0

0

0

0

0

Nieuwbouw Kernenergie

‒ 31.734

‒ 29.734

‒ 1.000

‒ 1.000

‒ 1.000

0

0

0

0

0

Voortzetting inzet 2031-2035

‒ 477

‒ 477

‒ 477

‒ 477

‒ 1.113

0

0

0

0

0

Bedrijfsduurverlenging

‒ 9.000

‒ 9.800

‒ 2.700

‒ 1.100

0

0

0

0

0

0

IPCEI

0

‒ 12.000

‒ 68.000

‒ 60.000

‒ 30.000

‒ 20.000

‒ 10.000

0

0

0

           

Technische verwerking

          

Kasschuiven

74.856

‒ 74.856

0

0

0

0

0

0

0

0

Verdeling loon- en prijsbijstelling

6.910

23.934

25.817

29.965

19.625

41

26.247

27.362

27.946

27.889

Terugboeking 2025 n.a.v. wegvallen 100% EJM

5.445

0

0

0

0

0

0

0

0

0

           

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

2.058.642

2.219.757

2.320.341

2.320.284

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Projectorganisatie NEO NL

Voor de bouw van de gewenste vier kernreactoren is een uitbreiding van de projectorganisatie NEO NL nodig. Deze projectorganisatie is nodig om de rol van opdrachtgever (KGG) en opdrachtnemer (de projectorganisatie NEO NL) te scheiden. De rol van opdrachtnemer dient los te staan van de politieke besluitvorming zodat de opdrachtnemer slagvaardig besluiten kan nemen en zich inhoudelijk kan richten op de voorbereiding van de aanbesteding van de nieuwe kerncentrales.

Ondersteuning gemeenten

Gemeentes en provincies worden financieel ondersteund tot aan de ontwerp-voorkeursbeslissing in 2026 over de bouw van de nieuwe kerncentrales. Voor deze maatregel zijn eerder middelen toegekend uit het KEF. Deze maatregel richt zich op burgerparticipatie als sociale randvoorwaarde voor de bouw van nieuwe kerncentrales.

Nieuwbouw Kernenergie

Voor de nieuwbouw van vier kerncentrales zijn adviesdiensten nodig om de bouw van nieuwe kerncentrales op snelheid te houden. Deze maatregel ziet hierop toe.

Voortzetting inzet 2031-2035

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vraagt middelen voor ambtelijke inzet die benodigd is voor de continuering en opschaling van kernenergie in Nederland. Naar aanleiding van politieke besluitvorming na de Voorjaarsnota is € 48 mln uit deze reservering ingezet voor het pakket Acties Weerbaarheid Energieschok, waarna dit bedrag vanaf de Algemene Post weer is toegevoegd aan deze reservering.

Bedrijfsduurverlenging

Via deze maatregel worden middelen gevraagd voor een benodigd onderzoek dat plaatsvindt rondom de bedrijfsduurverlenging van kerncentrale Borssele.

IPCEI nucleair

Via deze maatregel worden middelen toegekend waarmee Nederlandse projecten kunnen deelnemen aan een Important Project of Common European Interest (IPCEI) om kansrijke innovatie op gebied van kernenergie mogelijk te maken.

Technische verwerking

Dit betreft de verwerking van mutaties zoals kasschuiven, interne herschikkingen, de verdeling van loon- en prijsbijstelling en het opboeken van eindejaarsmarge.

3.2 Beleidsartikel 2 CO2-vrije gascentrales

A. Algemene doelstelling

Het tweede begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor CO2-vrije gascentrales. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Realisatie van voldoende omgebouwde gascentrales zodat bij passende beschikbaarheid van CO2-vrije energiedragers, zoals hernieuwbare waterstof, ten minste 0,5 tot 2 Mton CO2-reductie kan worden gerealiseerd.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verant-woordelijk voor de begroting van het KEF. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF. Naast Fondsbeheerder is de Minister van Klimaat en Groene Groei beleidsinhoudelijk verantwoordelijk voor het beleid t.a.v. gascentrales.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van artikel 2 CO2-vrije gascentrales (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

0

0

0

0

0

        

Uitgaven

0

0

0

0

0

0

0

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

CO2-gasvrije gascentrales onverdeeld

0

0

0

0

0

0

0

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 9 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

0%

Reservering

0%

Vrije ruimte

0%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel CO2-vrije gascentrales zijn geen middelen toegekend onder voorwaarde. Er zijn ook geen middelen vrij beschikbaar binnen het perceel. 

E. Toelichting op de financiële instrumenten

Er staan geen middelen meer in het perceel CO2-vrije gascentrales. De tabellen hierboven tonen daarom geen uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel CO2-vrije gascentrales.

F. Verdiepingstabel

Tabel 10 Verdiepingstabel artikel 2 CO2-vrije gascentrales (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

          

Maatregelen

                     

Technische verwerking

                     

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

          

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Op dit perceel zijn er dit jaar geen mutaties verwerkt.

3.3 Beleidsartikel 3 Energie-infrastructuur

A. Algemene doelstelling

Het derde begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor Energie-infrastructuur. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Uitrol van infrastructuur die noodzakelijk is voor de energietransitie, zoals infrastructuur voor waterstof, warmte en laadinfrastructuur. Er wordt ex ante geen selectie gemaakt voor bepaalde technologieën of sectoren.

– Ondersteuning vanuit het fonds voor het oplossen van knelpunten in de niet-gereguleerde infrastructuur en de gereguleerde infrastructuur op het gebied van netcongestie, die geen onderdeel zijn van de reguliere financiering van netbeheerders (waarmee investeringen in de fysieke infrastructuur zelf zijn uitgesloten).

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verantwoordelijk voor de begroting van het KEF. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF. Naast Fondsbeheerder is de Minister van Klimaat en Groene Groei beleidinhoudelijk verantwoordelijk voor energie-infrastructuur.

C. Beleidwijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van artikel 3 Energie-infrastructuur (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

        

Uitgaven

0

0

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

Energie- Infrastructuur onverdeeld

0

0

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

Tabel 12 Meerjarenoverzicht Beleidsartikel 3 Energie- Infrastructuur (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032 t/m 2035

Totaal

Verplichtingen Energie- Infrastructuur

0

0

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

52.162

1.031.527

Uitgaven Energie- Infrastructuur

0

0

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

52.162

1.031.527

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 13 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

80%

Reservering

15%

Vrije ruimte

5%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Energie-infrastructuur zijn middelen beleidsmatig voorwaardelijk toegekend (€ 827,8 mln), gereserveerd (€ 153,0 mln) en zijn middelen vrij beschikbaar (€ 50,7 mln).

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen het totale uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Energie-infrastructuur. Dat bevat vrije middelen, voorwaardelijke toekenningen en reserveringen. Voor een totaaloverzicht aan maatregelen wordt verwezen naar bijlage 1.

F. Verdiepingstabel

Tabel 14 Verdiepingstabel artikel 3 Energie-infrastructuur (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

37.900

334.367

330.567

487.066

220.500

19.100

13.700

5.000

5.000

5.000

Maatregelen

          

Taskforce projectaanpak middenspanning

0

‒ 878

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

‒ 1.761

Nationale deelneming Warmte

‒ 26.000

‒ 47.000

‒ 5.000

‒ 5.000

‒ 4.000

0

0

0

0

0

Aanvullende stimulering walstroom

0

0

‒ 12.000

‒ 20.000

‒ 8.000

0

0

0

0

0

Gebiedsinvesteringen hoogspanning op land

‒ 8.500

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Inzet ETS-2 SCF

0

‒ 7.000

‒ 3.000

0

0

0

0

0

0

0

Gebiedsinv. hoogspanning op land (voorheen projectaanpak netcongestie)

0

‒ 20.000

‒ 7.000

‒ 7.000

‒ 7.500

0

0

0

0

0

Nota van Wijzigingen Stopcontact op Land

‒ 1.900

‒ 9.300

‒ 8.500

‒ 12.500

‒ 10.500

‒ 14.100

‒ 8.700

0

0

0

Nota van Wijzigingen Hystock

0

0

0

0

0

‒ 287.500

0

0

0

0

Inrichting programma organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL

‒ 700

‒ 700

‒ 700

‒ 700

‒ 700

0

0

0

0

0

Coördinatie MIEK-projecten DRC

0

‒ 1.434

‒ 1.195

‒ 935

0

0

0

0

0

0

Elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal

0

0

‒ 2.000

‒ 8.000

‒ 4.000

‒ 2.000

0

0

0

0

Waterstofcavernes 5 t/m 13

0

‒ 97.000

‒ 86.000

‒ 7.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 24.000

           

Technische verwerking

          

Terugboeking 2025 n.a.v. wegvallen 100% EJM

22.695

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Kasschuiven

‒ 102.985

‒ 26.538

481

‒ 132.134

‒ 87.644

323.966

23.841

3.381

871

‒ 3.239

Verdeling Loon- en prijsbijstelling

906

3.138

3.385

3.929

2.573

5

3.442

3.588

3.665

3.657

Herschikkingen

77.405

99.750

96.050

14.800

7.000

6.000

6.000

6.000

6.000

24.000

Toekomstbestendigheid energienetwerken

1.179

1.190

0

0

0

0

0

0

0

0

           

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

228.595

303.327

310.765

99.968

37.710

30.522

10.208

7.775

3.657

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Taskforce projectaanpak middenspanning

Het voorstel betreft de oprichting van een Taskforce voor de projectenaanpak van middenspanningsprojecten om netcongestie aan te pakken. De Taskforce is bedoeld om de doorlooptijd van MS-projecten met 12 tot 18 maanden te verkorten en daarmee de uitbreiding van de elektriciteits-infrastructuur te bevorderen.

Nationale deelneming warmte

In het wetsvoorstel voor de Wet collectieve warmte (Wcw) is opgenomen dat een meerderheid van de aandelen van een warmtebedrijf in publieke handen moet zijn. De regie voor de warmtetransitie ligt bij de gemeenten, maar naar verwachting ontbreekt het veel gemeenten aan kapitaal, capaciteit en kennis om zelfstandig warmtebedrijven op te richten. Met de inzet van een nationale deelneming kunnen medeoverheden worden ondersteund.

Aanvullende stimulering walstroom

Deze maatregel omvat verlenging van de ‘Tijdelijke subsidieregeling walstroom zeeschepen klimaat 2024-2026’ voor aanleg van walstroomaansluitingen in zeehavens met 1 jaar (2027).

Gebiedsinvesteringen hoogspanning op land

Om netcongestie aan te pakken zet het kabinet in op sneller bouwen, naast beter benutten en slimmer inzicht. Op basis hiervan zet het Ministerie van EZK in op een generieke aanpak én een projectaanpak. Het kabinet wil voor in totaal 25 projecten met landelijke dekking meer regie én aanvullende gebiedscompensatie om tot een aanvullende versnelling (bovenop de generieke aanpak) te komen.

Inzet ETS-2 SCF

€ 10 mln wordt uit de reservering «Onderwegpas» ingezet voor politieke dekking van het Europese SCF vanwege de benodigde cofinanciering voor de Nederlandse inzet.

Stopcontact op Land

Bij Stopcontact op land gaat het om het realiseren van een aansluiting op de verzorgingsplaatsen (tankstations langs de snelwegen) zodat uit de laadinfrastructuur ook stroom komt om voertuigen op te kunnen laden. Vanuit efficiencyoverwegingen en ten behoeve van het voorkomen van extra netverzwarende activiteiten dient daarbij de aanleg en het beheer van het stopcontact door het Rijk te gebeuren.

Hystock

Het Hystock-project beoogt de eerste ondergrondse waterstofopslag in Nederland te realiseren met vier cavernes in Zuidwending, uitgevoerd door Gasunie en het logen van de cavernes door Nobian. Deze middelen dekken risico's, namelijk vergunningen, kussengasprijzen, en volloop, met een terugvorderingsmechanisme voor eventuele overwinst. Het project is van belang voor een klimaatneutrale energievoorziening in 2050 en noodzakelijk om te zorgen dat andere waterstofprojecten kunnen slagen.

Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL

De maatregel ziet op de inrichting van een programmatische aanpak om de energietransitie op het spoor zo kosteneffectief mogelijk uit te voeren. Door het programmatisch te benaderen kan er nagedacht worden over innovatie en meekoppelkansen. De uitvoering doet namelijk een beroep om schaarse middelen en mensen die ook nodig zijn binnen de energietransitie. Daarnaast vindt de komende jaren in het reguliere hoofdnet een grootschalige vervanging van de bovenleidingportalen plaats, die ook een beroep doet op deze mensen. Een programma maakt een betere en efficiëntere planning mogelijk.

Coördinatie MIEK-projecten Delta Rijn Corridor (DRC)

Via het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) werken Rijk, medeoverheden, netwerkbedrijven, industrie en energieproducenten samen aan tijdige realisatie van de benodigde infrastructuur voor de verschillende sectoren om te kunnen verduurzamen. In dit geval gaat het om middelen voor de verkenning van de Delta Rhine Corridor.

Elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal

Voor dit traject zijn, gezamenlijk met de elektrificatie van de lijn Almelo-Mariënberg, middels het MJP 2025 middelen toegekend. De kosten van deze trajecten vallen hoger uit dan eerder voorzien als gevolg van nadere detaillering en inflatie. Het voorstel betreft specifiek de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal. Door deze spoorlijn van bovenleidingen en onderstations te voorzien kunnen daar elektrische treinen rijden, die de huidige (en toekomstige aanschaf van) dieseltreinen vervangen.

Waterstofcavernes 5 t/m 13

Naar aanleiding van politieke besluitvorming zijn er middelen overgeheveld van het KEF voor waterstofcavernes 5 t/m 13. De ontwikkeling van negen zoutcavernes voor de opslag van waterstof in Zuidwending Oost is onderdeel van de opschaling van de energie-infrastructuur. Het doel is om voldoende opslagcapaciteit voor waterstof te realiseren met het oog op een werkend waterstofsysteem tegen 2040. Met het voorstel beoogt het project bij te dragen aan de klimaatdoelen door het stimuleren van een broeikasgasneutrale energievoorziening. De planning voorziet een start van de voorbereidingen in 2026, met investeringen die doorlopen tot 2040. Een visie op het aantal ondergrondse opslaglocaties dat nodig is en waar deze locaties kunnen gaan komen is 4 juli 2025 aan de Kamer voorgelegd. De middelen worden vanuit het fonds overgeheveld naar de KGG-begroting en daar gereserveerd voor een maximum bedrag van € 245 mln. De bestedingsverplichting wordt pas definitief aangegaan op het moment dat er een besluit is genomen over het financieel kader van het waterstoftransportnet (amortisatie). Mocht uit deze besluitvorming volgen dat het nog niet zinvol is om te starten met het ontwikkelen van de opslagcavernes dan zullen de middelen terugvloeien naar het Klimaat- en Energiefonds.

Technische verwerking

Dit betreft de verwerking van mutaties, zoals kasschuiven, de verdeling van de loon- en prijsbijstelling, interne herschikkingen, het opboeken van eindejaarsmarge en de terugboeking van de maatregel toekomstbestendigheid energienetwerken.

3.4 Beleidsartikel 4 Vroege fase opschaling

A. Algemene doelstelling

Het vierde begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor Vroege fase opschaling van hernieuwbare energiedragers. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Het vergroten van de beschikbaarheid van innovatieve technologie met een schaalbare functie en belangrijke rol voor de Nederlandse klimaat-neutrale samenleving, zodat het daardoor mogelijk wordt om verdere uitrol te bewerkstelligen door generiek beleidsinstrumentarium.

– Dit gaat in eerste instantie om technieken voor hoogwaardige hernieuwbare energiedragers die pas kosteneffectieve CO2-reductie kunnen faciliteren bij substantiële opschaling. Gestart wordt daarbij met innovatieve en kansrijke technieken op de terreinen elektrolyse, vergassing en pyrolyse wat bijdraagt aan de beschikbaarheid van 3 tot 4 GW waterstof in 2030 en de opschaling van groen gas.

– Binnen het perceel zal - uitgaande van realisatie van de doelstel-lingen voor hoogwaardige energiedragers - daarnaast ook ruimte zijn voor andere toekomstige technologieën, mits deze voldoen aan de voorwaarden dat deze opschaalbaar zijn en bijdragen aan de klimaat-neutrale samenleving. Welke technieken hiervoor in aanmerking komen wordt de komende tijd nader uitgewerkt.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verant-woordelijk voor de begroting van het KEF. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF. Naast Fondsbeheerder is de Minister van Klimaat en Groene Groei beleidsinhoudelijk verantwoordelijk voor Vroege fase opschaling.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 15 Budgettaire gevolgen van artikel 4 Vroege fase opschaling (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

        

Uitgaven

0

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

Vroege fase opschaling onverdeeld

0

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

Tabel 16 Meerjarenoverzicht Beleidsartikel 4 Vroege fase opschaling (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032 t/m 2035

Totaal

Verplichtingen Vroege fase opschaling

0

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

988.756

2.687.553

Uitgaven Vroege fase opschaling

0

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

988.756

2.687.553

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 17 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

74%

Reservering

23%

Vrije ruimte

2%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Vroege fase opschaling zijn middelen beleidsmatig voorwaardelijk toegekend (€ 2,0 mld), gereserveerd (€ 624,5 mln) en zijn middelen vrij beschikbaar (€ 62,2 mln).

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen het totale uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Vroege fase opschaling. Dat bevat vrije middelen, voorwaardelijke toekenningen en reserveringen. Voor een totaaloverzicht aan maatregelen wordt verwezen naar bijlage 1.

F. Verdiepingstabel

Tabel 18 Verdiepingstabel artikel 4 Vroege fase opschaling (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

54.598

575.654

870.072

606.189

388.668

266.601

240.086

219.400

188.433

167.000

Maatregelen

          

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart

0

‒ 2.010

‒ 5.662

‒ 7.906

‒ 9.079

‒ 6.834

‒ 2.009

0

0

0

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

0

‒ 22.550

‒ 74.700

‒ 30.000

‒ 7.650

‒ 15.100

0

0

0

0

Normering en stimulering biobased bouwen

0

‒ 6.800

‒ 1.235

‒ 950

‒ 1.600

0

0

0

0

0

Elektrolyse onshore productiesubsidies

‒ 20.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

IPCEI golf 4

‒ 22.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Inruilregeling oude fossiele brandstofauto's

0

‒ 26.000

‒ 13.200

‒ 13.200

0

0

0

0

0

0

Maatregelenpakket Acties Weerbaarheid Energieschok

‒ 52.000

0

0

‒ 16.000

0

0

0

0

0

0

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW: Productiesubsidies

0

‒ 11.000

‒ 22.000

‒ 33.000

‒ 56.000

‒ 56.000

‒ 45.000

‒ 45.000

‒ 2.000

‒ 10.000

Publiekscampagne deelmobiliteit

0

‒ 2.000

0

0

0

0

0

0

0

0

Industrial Demand Side Response (iDSR)

0

‒ 31.500

‒ 3.500

0

0

0

0

0

0

0

Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel

0

‒ 16.750

‒ 3.250

0

0

0

0

0

0

0

Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer (OV-maatregelen)

‒ 2.000

0

‒ 11.000

‒ 13.000

0

0

0

0

0

0

Continuering subsidie omschakeling plasticverwerkers (SOPV)

0

‒ 3.000

0

0

0

0

0

0

0

0

DEI+CE

0

‒ 2.030

‒ 4.060

‒ 5.075

‒ 4.060

‒ 2.030

‒ 3.045

              

Technische verwerking

          

Verdeling loon- en prijsbijstelling

1.957

6.778

7.312

8.486

5.558

12

7.433

7.749

7.915

7.898

Kasschuiven

‒ 18.694

‒ 298.912

‒ 392.118

‒ 92.019

257.827

252.020

241.596

195.000

‒ 92.000

‒ 52.700

Herschikkingen

‒ 77.405

‒ 99.750

‒ 96.050

‒ 14.800

‒ 7.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 6.000

‒ 24.000

Terugboekingen naar het KEF

135.544

0

0

0

0

0

0

0

0

0

           

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

433.061

371.149

96.348

88.198

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart

Deze maatregel is er specifiek op gericht dat 18 binnenvaartschepen worden omgebouwd zodat ze op waterstof kunnen varen, zodat een begin wordt gemaakt met de opschaling naar emissieloos varen op langere afstanden in de binnenvaart.

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

De maatregel betreft een investeringssubsidie voor (pre-)commerciële fabrieken voor de productie van e-fuels voor de luchtvaart. Dit is een uitwerking van een voorstel uit het MJP 2024.

Normering en stimulering biobased bouwen

Deze maatregel is gericht op het stimuleren van het gebruik van biobased materialen in de bouwsector en grond- weg- en waterbouwsector door middel van een ketenbenadering. Er wordt tegelijkertijd ingezet op het stimuleren van de vraag naar biobased bouwmaterialen door middel van een subsidie voor het gebruik van deze materialen, het opzetten van een verwerkende industrie door middel van een investeringssubsidie, het stimuleren van het aanbod door het opzetten van een stelsel van koolstofcertificaten en het bijeenbrengen van vraag en aanbod.

Elektrolyse onshore productiesubsidies en Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW en IPCEI golf 4

Betreft maatregelen IPCEI golf 4 en elektrolyse onshore 500-1.100 die vanwege juridische verplichtingen opnieuw toegekend zijn.

Inruilregeling oude fossiele brandstofauto's

De maatregel betreft een vervangingspremie voor huishoudens die een oude auto (emissieklasse euro-1 t/m euro-4) laten slopen en die vervangen door een tweedehands elektrische auto, waardoor het aandeel aan (gebruikte) elektrische auto’s toeneemt in het Nederlands wagenpark en daarmee CO2-reductie oplevert.

Maatregelenpakket Acties Weerbaarheid Energieschok

Naar aanleiding van de politieke besluitvorming is een deel van de vrije ruimte uit dit perceel (€ 68 mln) ingezet ten behoeve van de dekking van de maatregelen opgenomen in het pakket Acties Weerbaarheid Energieschok.

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW: Productiesubsidies

Het kabinet wil opschaling van elektrolyse realiseren. Om die opschaling te realiseren is volgens het fiche gerichte ondersteuning van elektrolyseprojecten nodig; alleen met een directe subsidie hebben bedrijven voldoende zekerheid voor het doen van de benodigde investering. Opschaling moet zorgen voor kostprijsreductie en voldoende betaalbaar aanbod zodat normering en beprijzing effectief hun werk kunnen doen.

Publiekscampagne deelmobiliteit

Algemene reservering voor een gedragscampagne voor duurzame mobiliteit. Dit bedrag wordt gesplitst in een eerste tranche van € 2 mln voor een pilot en een tweede tranche van € 3 mln voor verdere uitvoering.

Industriële Demand Side Response (iDSR)

Het doel van het voorstel is om de totale capaciteit van industrial Demand Side Response (iDSR) te verhogen. iDSR houdt in dat industriële partijen worden gestimuleerd om flexibiliteit te creëren aan de vraagkant van het elektriciteitssysteem. De beoogde regeling is een combinatie van subsidies voor kennisontwikkeling en een CAPEX-subsidie. Er wordt subsidie verleend voor flexibiliteitsscans, ontwerp voor procesflexibiliteit en CAPEX-subsidie voor het realiseren van de flexibiliteit.

Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel

Dit betreft een subsidieregeling voor de verduurzaming van landbouwwerktuigen. Hierbij kunnen ondernemers een subsidie aanvraag doen voor aanschaf tot een duurzaam, toekomstbestendig landbouwwerktuig. De regeling richt zich op elektrificatie en indien mogelijk op termijn waterstof of andere duurzame energiedragers.

Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer (OV-maatregelen)

N.a.v. politieke besluitvorming is € 26 mln van de algemene reservering verduurzaming OV ingezet t.b.v. dekking van de maatregelen opgenomen in het pakket Acties Weerbaarheid Energieschok. Resterende reservering is opgenomen in het perceel Energie-infrastructuur.

Continuering subsidie omschakeling plasticverwerkers (SOPV)

De Subsidie Omschakeling Plasticverwerkers (SOPV) is een relatief eenvoudige regeling. De subsidie is voor plasticverwerkers en compounders. Ondernemers kunnen per jaar maximaal tweemaal een subsidie krijgen voor het uitvoeren van één of meer productietesten waarbij zij meer circulaire plastics verwerken in de producten.

DEI+ CE

De Demonstratie Energie en Klimaatinnovatie (DEI+) ondersteunt pilot- en demonstratieprojecten. Ondernemers worden door de DEI+CE met kapitaal ondersteund tijdens de opschalingsfase(s) van een innovatie. Deze financiële instrumenten dekken de (tijdelijke) onrendabele top af. Gevraagd wordt om de maatregel «continuering DEI+ CE» verder te financieren met middelen vanuit de bestaande reservering voor plastics.

Technische verwerking

Dit betreft de verwerking van mutaties, zoals kasschuiven, de verdeling loon- en prijsbijstelling, interne herschikkingen en het opboeken van eindejaarsmarge.

3.5 Beleidsartikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkb

A. Algemene doelstelling

Het vijfde begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor Verduurzaming van de industrie en innovatie in het mkb. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Ondersteuning vanuit het fonds voor het verwezenlijken van groene industriepolitiek. In het bijzonder via het maken van bindende maatwerk-afspraken met bedrijven, waarbij wederkerigheid het uitgangspunt is.

– Ondersteuning bij implementatie van innovatieve broeikasgasemissie reducerende technieken bij het mkb.

– Er is samenhang met de percelen Energie-infrastructuur en Vroege fase opschaling, aangezien hierin ook (randvoorwaardelijke) maatregelen zijn opgenomen die bijdragen aan de verduurzaming van de industrie en mkb.

– De maatwerkaanpak is, in samenhang met de andere instrumenten voor verduurzaming van de industrie, van belang om de reductieopgave voor de industrie in 2030 te realiseren.

– Naast bindende afspraken over de realisatie van extra CO2-reductie wil het kabinet afspraken maken over de lange termijn verduurzamings-plannen voor klimaatneutrale en circulaire productie en grootschalige technologische doorbraakprojecten.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verant-woordelijk voor de begroting van het KEF. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF. Naast Fondsbeheerder is de Minister van Klimaat en Groene Groei beleidsinhoudelijk verantwoordelijk voor verduurzaming industrie en innovatie in het mkb.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 19 Budgettaire gevolgen van artikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkb (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

        

Uitgaven

0

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

Verduurzaming industrie en innovatieve mkb onverdeeld

0

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

Tabel 20 Meerjarenoverzicht Beleidsartikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkb (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032 t/m 2035

Totaal

Verplichtingen Verduurzaming industrie

0

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

499.554

2.365.048

Uitgaven Verduurzaming industrie

0

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

499.554

2.365.048

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 21 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

69%

Reservering

29%

Vrije ruimte

2%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Verduurzaming Industrie en innovatie mkb zijn middelen beleidsmatig voorwaardelijk toegekend (€ 1,6 mld), gereserveerd (€ 689,4 mln) en zijn er nog middelen vrij beschikbaar (€ 49,2 mln).

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen het totale uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Verduurzaming industrie en innovatieve mkb. Dat bevat vrije middelen, voorwaardelijke toekenningen en reserveringen. Voor een totaaloverzicht aan maatregelen wordt verwezen naar bijlage 1.

F. Verdiepingstabel

Tabel 22 Verdiepingstabel artikel 5 Verduurzaming industrie en innovatie mkb (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

311.549

552.673

336.447

415.394

235.281

195.194

140.479

125.031

110.212

123.938

Maatregelen

          

Uitvoeringskosten maatwerk

0

‒ 1.500

‒ 1.500

‒ 1.500

‒ 1.500

0

0

0

0

0

Energiebesparingsfonds mkb

‒ 35.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Duurzaamheidsleningen mkb

‒ 1.000

‒ 4.000

‒ 4.000

‒ 3.000

‒ 3.000

0

0

0

0

0

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

‒ 25.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Maatwerk AER

‒ 5.000

‒ 15.000

‒ 20.000

‒ 10.000

0

0

0

0

0

0

Maatregelenpakket Acties Weerbaarheid Energieschok

0

0

0

‒ 28.000

0

0

0

0

0

0

Intensivering DEI+

0

‒ 10.000

‒ 30.000

‒ 25.000

‒ 20.000

‒ 15.035

0

0

0

0

           

Technische verwerking

          

Kasschuiven

‒ 276.225

‒ 44.748

285.295

83.303

49.067

‒ 71.844

‒ 27.250

‒ 12.657

‒ 2.111

17.170

Verdeling Loon- en prijsbijstelling

1.562

5.411

5.836

6.774

4.437

9

5.933

6.186

6.318

6.305

Terugboekingen naar het KEF

29.114

0

0

0

0

0

0

0

0

0

                      

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

119.162

118.560

114.419

147.413

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Uitvoeringskosten maatwerk

Dit betreft een toekenning van middelen voor de uitvoeringskosten die onlosmakelijk verbonden zijn met maatwerkfinanciering.

Energiebesparing mkb: energiebesparingsfonds mkb

Dit voorstel betreft het inrichten van een kredietfonds waar mkb’ers leningen kunnen krijgen voor maatregelen die onder de Energiebesparingsplicht vallen.

Energiebesparing mkb: Duurzaamheidsleningen mkb

Er worden middelen gevraagd voor leningen voor het mkb, waarbij met een rentekorting van 50% een lening kan worden aangevraagd voor verduurzamingsmaatregelen. De middelen uit het Klimaat- en energiefonds zijn bedoeld om de verlaagde rente mogelijk te maken. De overige middelen worden door Qredits opgehaald middels private financiering.

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

Dit voorstel is bedoeld om het mkb te ondersteunen bij het maken van een verduurzamingsplan, inclusief advies om dit plan uit te voeren. In 2024 is dit ontzorgingsprogramma al gestart voor micro- en kleinbedrijf, in het voorstel zoals nu ingediend wordt dit uitgebreid naar bedrijven met 50 tot 250 fte.

Maatwerk AER

Op 11 maart 2026 heeft het kabinet een JLoI getekend met Alco Energy Rotterdam (AER) in het kader van de maatwerkaanpak. Op basis van de JLoI is € 50 mln toegekend ten behoeve van het sluiten van de bindende maatwerkafspraak

Maatregelenpakket Acties Weerbaarheid Energieschok

Naar aanleiding van de politieke besluitvorming is een deel van de vrije ruimte uit dit perceel (€ 28 mln) ingezet ten behoeve van de dekking van de maatregelen opgenomen in het pakket Acties Weerbaarheid Energieschok.

Intensivering DEI+

Binnen de DEI+ kan de industrie subsidie aanvragen voor innovatieve klimaattechnologieën. Middels deze overheveling wordt de DEI+ geïntensiveerd, omdat er veel industriële projecten bekend zijn bij RVO die in aanmerking kunnen komen voor deze regeling.

Technische verwerkingDit betreft de verwerking van mutaties, zoals kasschuiven, verdeling loon- en prijsbijstelling en opboeken en terugboeken van de eindejaarsmarge.

3.6 Beleidsartikel 6 Verduurzaming gebouwde omgeving

A. Algemene doelstelling

Het zesde begrotingsartikel van het KEF is bedoeld voor maatregelen voor verduurzaming van de Gebouwde Omgeving. De doelstelling van dit begrotingsartikel is als volgt:

– Het terugdringen van de energiebehoefte en uitstoot van broeikas-gassen door isolatie en de toename van duurzame installaties, zoals warmtepompen, in de gebouwde omgeving. Dit betekent in ieder geval:

1. Overstappen op duurzamere installaties of een warmtenet, waaronder 1 miljoen geïnstalleerde hybride warmtepompen en 200.000 nieuwe aansluitingen op een warmtenet in de bestaande bouw in uiterlijk 2030.

2. Het isoleren van 2,5 mln woningen in uiterlijk 2030.

3. De uitfasering van gebouwen met de slechtste energieprestaties in de utiliteitsbouw, waaronder maatschappelijk vastgoed.

– Binnen het perceel zal – uitgaande van realisatie van bovengenoemde doelstellingen voor verduurzaming gebouwde omgeving – daarnaast ook ruimte zijn voor andere doelen die bijdragen aan het realiseren van de benodigde broeikasgasreductiereductie.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is als Fondsbeheerder verant-woordelijk voor de begroting van het KEF. De Minister van Volks-huisvesting en Ruimtelijke Ordening is beleidsinhoudelijk verantwoordelijk voor de maatregelen waar middelen voor worden overgeheveld naar de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gericht op het verduurzamen van de gebouwde omgeving.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 23 Budgettaire gevolgen van artikel 6 Verduurzaming gebouwde omgeving (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

0

3.430

22.000

0

0

        

Uitgaven

0

0

0

3.430

22.000

0

0

        

Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

       

Verduurzaming gebouwde omgeving onverdeeld

0

0

0

3.430

22.000

0

0

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 24 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

87%

Reservering

0%

Vrije ruimte

13%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Verduurzaming gebouwde omgeving zijn middelen beleidsmatig voorwaardelijk toegekend (€ 22,0 mln) en zijn er midden vrij beschikbaar (€ 3,4 mln) binnen het perceel.

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen het totale uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Verduurzaming gebouwde omgeving. Dat bevat vrije middelen, voorwaardelijke toekenningen en reserveringen. Voor een totaaloverzicht aan maatregelen wordt verwezen naar bijlage 1.

F. Verdiepingstabel

Tabel 25 Verdiepingstabel artikel 6 Verduurzaming gebouwde omgeving (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

76.016

69.000

0

0

0

0

0

0

0

0

Maatregelen

          

SAH

‒ 15.000

‒ 23.500

0

0

‒ 38.500

0

0

0

0

0

ISDE

0

0

‒ 27.000

‒ 19.000

0

0

0

0

0

0

           

Technische verwerking

          

Kasschuiven

‒ 61.125

‒ 45.879

30.021

40.526

38.189

‒ 1

‒ 415

‒ 433

‒ 442

‒ 441

Verdeling loon- en prijsbijstelling

109

379

409

474

311

1

415

433

442

441

           

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

0

3.430

22.000

0

0

0

0

0

0

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

Stimulering warmtepompen en verlagen inpandige kosten warmtenetten via SAH

Deze maatregel bevat een subsidie voor inpandige aansluitkosten voor warmtenetten via de stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH).

Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE)

Naar aanleiding van de politieke besluitvorming is van de toekenning onder voorwaarden voor de ISDE € 46 mln overgeboekt voor het pakket Acties Weerbaarheid Energieschok. Daarmee resteert nog een toekenning onder voorwaarden van € 22 mln.

Technische verwerking

Dit betreft de verwerking van mutaties, zoals kasschuiven en de verdeling loon- en prijsbijstelling.

3.7 Beleidsartikel 7 Onverdeeld

A. Algemene doelstelling

Begrotingsartikel 7 Onverdeeld is opgesteld voor de financiële verwerking van toevoegingen aan en onttrekkingen uit het KEF.

B. Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Klimaat en Groene Groei is verantwoordelijk voor de begroting van het KEF en treedt tevens op als Fondsbeheerder. Zij is daarmee primair verantwoordelijk voor het beheer en de uitvoering van het KEF.

C. Beleidswijzigingen

In dit artikel is geen sprake van beleidswijzigingen.

D. Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 26 Budgettaire gevolgen van artikel 7 Onverdeeld (bedragen x € 1.000) 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Verplichtingen

0

0

0

0

0

0

0

        

Uitgaven

0

0

0

0

0

0

0

        

Onverdeeld

       

Onverdeeld

0

0

0

0

0

0

0

Geschatte budgetflexibiliteit

Tabel 27 Geschatte budgetflexibiliteit 

2027

Toekenning onder voorwaarde

0%

Reservering

0%

Vrije ruimte

0%

Middelen in het KEF zijn niet juridisch verplicht of bestuurlijk gebonden. In het perceel Onverdeeld zijn geen middelen voorwaardelijk toegekend, gereserveerd of vrij beschikbaar wegens de technische aard van het perceel.

E. Toelichting op de financiële instrumenten

De tabellen hierboven tonen geen uitgaven- en verplichtingenbudget van het artikel Onverdeeld omdat er van dit perceel geen uitgaven gedaan worden. De verdeling van de loon- en prijsbijstelling is een herschikking op het fonds naar de andere percelen.

F. Verdiepingstabel

Tabel 28 Verdiepingstabel artikel 7 Onverdeeld (bedragen x € 1.000) 

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

Beschikbare middelen ontwerpbegroting 2026

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Technische verwerking

          

Kasschuif

0

‒ 6.564

0

0

0

6.564

0

0

0

0

Loon- en prijsbijstelling

11.444

46.204

42.759

49.628

40.054

36.159

43.470

45.318

46.286

46.190

Verdeling loon- en prijsbijstelling

‒ 11.444

‒ 39.640

‒ 42.759

‒ 49.628

‒ 32.504

‒ 68

‒ 43.470

‒ 45.318

‒ 46.286

‒ 46.190

Inzet loon- en prijsbijstelling ter dekking van mijnbouwschade Limburg en EET

0

0

0

0

‒ 7.550

‒ 42.655

0

0

0

0

           

Beschikbare middelen Ontwerpbegroting 2027

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

G. Toelichting op de begrotingsmutaties

In het MJP 2027 zijn er geen maatregelen toegekend vanuit dit artikel.

Technische verwerkingDit betreft de verwerking van mutaties, zoals kasschuiven, de verdeling loon- en prijsbijstelling en inzet van de loon en prijsbijstelling voor Mijnbouwschade Limburg en de Eemshaven energie terminal (EET) met het voorjaar.

Loon- en prijsbijstelling

Bij de 1e suppletoire begroting is € 405,8 mln loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan het KEF. Bij de augustusbesluitvorming is een extra tranche van € 1,7 mln toegevoegd.

Mijnbouwschade Limburg en Eemshaven Energy Terminal

Naar aanleiding van politieke besluitvorming tijdens de Voorjaarsbesluitvorming is besloten om € 50,2 mln van de voorziene loon- en prijsbijstelling van het KEF in te zetten ter dekking van mijnbouwschade Limburg en een garantieregeling voor de Eemshaven Energy Terminal (EET). Hierna resteerde er loon- en prijsbijstelling van cumulatief € 357,3 mln, welke naar rato is toegevoegd aan de vrije ruimte van de percelen in het fonds.

4. Bijlagen

Bijlage 1: Totaaloverzicht Klimaat- en energiefonds

Het totaaloverzicht Klimaat- en energiefonds bevat vier tabellen: de verhouding modaliteiten per maatregel, alle toekenningen binnen het KEF, alle actuele reserveringen uit het MJP 2027 en een overzicht van alle uitvoeringskosten.

Verhouding modaliteiten per maatregel

Onderstaande tabel geeft weer hoeveel KEF-middelen per maatregel definitief als voorwaardelijk zijn toegekend of gereserveerd.

Tabel 29 Modaliteiten per maatregel (bedragen x € 1.000)

Totaaloverzicht Klimaatfonds toekenningen en reserveringen

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Kernenergie

   

IenW

2026

IenW en Nucleaire veiligheid en stralingsbescherming en RIVM (uit Instrument uitvoeringslasten)

135.963

  

IenW

2027

ANVS Toezicht Meetnet

  

33.222

IenW

2027

RIVM Radionuclidenlaboratorium

  

20.155

IenW

2027

Voortzetting inzet 2031-2035

3.021

 

242.390

IenW

2027

Voorzetting inzet 2031-2035 (OV maatregelen)

48.000

  

KGG1

2023

Onderzoeken nieuwbouw kerncentrales

20.000

  

KGG

2024

Bedrijfsduur-verlenging Borssele

10.000

  

KGG

2024

Kennisinfra

25.502

  

KGG

2024

Ondersteuning ontwikkeling SMR's

3.100

  

KGG

2024

Onderzoeken nieuwbouw kerncentrales

117.000

  

KGG

2024

Uitvoeringslasten

62.000

  

KGG

2025

Nieuwbouw kerncentrales

21.550

  

KGG

2025

Ondersteuning ontwikkeling SMR's

61.900

  

KGG

2025

Uitvoeringslasten

17.609

  

KGG

2025

Versterking Nucleaire Kennisinfrastructuur

39.498

  

KGG

2026

Nieuwbouw kerncentrales

18.300

  

KGG

2026

Projectorganisatie NEO NL

22.100

  

KGG

2026

Verlenging financiering Nuclear Academy 2026-2030

3.000

  

KGG

2027

Bedrijfsduurverlenging

22.600

  

KGG

2027

NEO

93.800

  

KGG

2027

Nieuwbouw Kernenergie

64.468

  

KGG

2027

Ondersteuning gemeenten

9.500

  

KGG

2027

Verlenging financiering Nuclear Academy 2026-2030

  

2.000

KGG

2027

IPCEI nucleair

200.000

   

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

400.000

  

IenW

2026

Terugboeking: Borsele en onderzoek kerncentrales

‒ 3.500

  

FIN

2027

Terugboeking: Voorzetting inzet 2031-2035 (OV maatregelen)

‒ 48.000

          

Totaal

1.347.411

‒

297.767

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

CO2-vrije gascentrales

   

KGG

2026

Dekking diverse problematiek Wind op Zee

780.000

    

Totaal

780.000

‒

‒

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Energie-infrastructuur

   

IenW

2023

Slimme laadinfrastructuur

13.000

  

IenW

2024

Laadinfra bouw

120.000

  

IenW

2024

Laadinfra walstroom

40.000

  

IenW

2024

Laadinfrastructuur voor wegvervoer

403.800

  

IenW

2025

Laadinfrastructuur schoon en emissieloos bouwen

214.000

  

IenW

2025

Slimme laadinfrastructuur

39.000

  

IenW

2025

Verduurzaming dieselspoorlijnen Zutphen-Oldenzaal, Almelo-Mariënberg

98.000

  

IenW

2026

Elektrisch aangedreven Friese Waddenveren

50.000

  

IenW

2027

Stopcontact op Land

65.500

  

IenW

2027

Aanvullende stimulering walstroom

40.000

  

IenW

2027

Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer

  

4.600

IenW

2027

Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL

3.500

  

IenW

2027

Elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal

16.000

  

KGG

2023

Nationale subsidieregeling warmtenetten

200.000

  

KGG

2024

Coördinatie MIEK-projecten

7.000

  

KGG

2024

De-risken grootschalige waterstofopslag

125.000

  

KGG

2024

EBN: versnellen onderzoek CCS

45.000

  

KGG

2024

Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten

166.432

  

KGG

2024

Nationale subsidieregeling warmtenetten

400.000

  

KGG

2024

Randvoorwaarden technische arbeidsmarkt

30.000

  

KGG

2024

Realisatie van 3GW zon op zee in 2030

44.499

  

KGG

2024

Toekomstbestendigheid energienetwerken (netcapaciteit)

84.000

  

KGG

2024

Waterstofnetwerk op zee

50.000

  

KGG

2025

Invoering batterijverplichting voor zonneparken

100.000

  

KGG

2025

Nationale subsidieregeling warmtenetten

972.500

  

KGG

2025

Waterstofnetwerk op zee

100.000

  

KGG

2026

Expertpool energie-infrastructuur: vliegende brigade voor een snellere ruimtelijke inpassing.

22.500

  

KGG

2026

Gebiedsinvesteringen voor ruimtelijk inpassen hoogspanningsnet

197.000

  

KGG

2026

Normeren en stimuleren van slimme energie-intensieve apparaten

12.000

  

KGG

2026

Pakket noodmaatregelen netcongestie

13.000

  

KGG

2026

Projectaanpak netcongestie

36.000

  

KGG

2026

Wind op Zee inpassingskosten en Doordewind II (t/m 2030)

44.689

  

KGG

2026

WarmtelinQ+

195.000

  

KGG

2026

Garantieregeling warmtenetten

174.500

  

KGG

2027

Coördinatie MIEK-projecten DRC

3.564

  

KGG

2027

Deelname EBN in CCS-infrastructuur (CO2-transport en -opslag)2

 

639.200

 

KGG

2027

Gebiedsinvesteringen hoogspanning op land

8.500

  

KGG

2027

Gebiedsinvesteringen hoogspanning op land (voorheen: projectaanpak netcongestie)

41.500

  

KGG

2027

Hystock

287.500

  

KGG

2027

Nationale deelneming Warmte

87.000

137.000

 

KGG

2027

Taskforce projectaanpak middenspanning

14.966

  

KGG

2027

Waterstofcavernes 5 t/m 13

245.000

  

LVVN

2024

Distributienetten glastuinbouw

300.000

  

LVVN

2027

Kennisontwikkeling gebruik en beschikbaarheid CO2

 

8.780

 

LVVN

2027

Ophogen subsidie warmte-infrastructuur glastuinbouw

  

148.400

LVVN

2027

Subsidie exploratieboringen geothermie

 

32.400

 

LVVN

2027

Subsidie locatiegericht seismologisch onderzoek geothermie

 

4.000

 

LVVN

2027

Subsidieregeling hubmanagementsystemen

 

5.500

 

LVVN

2027

Versnellen programma gebiedsaanpak

 

920

 

VRO

2027

Inzet ETS-2 SCF

10.000

   

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

41.000

  

KGG

2026

Terugboeking: Nationale subsidieregeling warmtenetten

‒ 180.000

          

Totaal

4.980.950

827.800

153.000

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Vroege fase opschaling

   

BZK

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

19.300

  

BZK

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

18.985

  

FIN

2024

Onderzoek Nationaal Emissieplafond voor ESR sectoren

2.000

  

IenW

2023

Wind op Zee

580.100

  

IenW

2024

Bevorderen circulair doen en gedrag

33.700

  

IenW

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

3.000

  

IenW

2024

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

69.100

  

IenW

2024

Uitbreiden zero-emissiezones voor gemeenten

6.660

  

IenW

2025

Alcohol-to-jet (ATJ)

90.000

  

IenW

2025

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

60.000

  

IenW

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

6.615

  

IenW

2025

Opschalen duurzame infra-innovatietechnieken met launching customer programma

100.000

  

IenW

2025

Subsidie voor verduurzaming van de binnenvaart n.a.v. ETS-2 opt-in

163.530

  

IenW

2025

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart (binnenvaart)

30.500

  

IenW

2025

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart (wegvervoer)

210.000

  

IenW

2025

Verduurzaming zeevaartschepen

111.300

  

IenW

2026

Correctie overheveling Subsidie voor verduurzaming van de binnenvaart n.a.v. ETS-2 opt-in

70

  

IenW

2026

Opschaling nieuwe aandrijftechnologieën luchtvaart

20.000

  

IenW

2027

Algemene reservering uitvoeringskosten, IC12: Bijmenging plastic

  

19.744

IenW

2027

DEI+CE

 

6.376

 

IenW

2027

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

150.000

  

IenW

2027

Inruilregeling oude fossiele brandstofauto's

52.400

  

IenW

2027

Normering en stimulering biobased bouwen

10.585

  

IenW

2027

Publiekscampagne deelmobiliteit

2.000

 

3.000

IenW

2027

Reservering maatregelen circulaire economie (voorheen circulaire plastics)

  

76.456

IenW

2027

Stimulering en normering gescheiden inzameling bioafval bij huishoudens ten behoeve van groen gas

 

7.000

 

IenW

2027

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart

33.500

  

IenW

2027

Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer ingezet voor OV-maatregelen pakket NVW

38.000

  

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 2

785.000

  

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 3

600.000

  

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 4

199.000

  

KGG

2023

Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)

82.500

  

KGG

2023

Wind op Zee

259.900

  

KGG

2024

Continuering DEI+CE

55.192

  

KGG

2024

Correctieregeling duurzame warmte motie Grinwis – Erkens

60.000

  

KGG

2024

Elektrolyse, offshore: <=100 MW (CAPEX)

380.000

  

KGG

2024

Elektrolyse, onshore: 50 MW

249.900

  

KGG

2024

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW

1.000.000

  

KGG

2024

Elektrolyse: kennisplatform offshore en ketenbrede consortia

2.000

  

KGG

2024

Geothermie, hoge temperatuur

52.000

  

KGG

2024

Geothermie, lage temperatuur

100.000

  

KGG

2024

H2Global, import van groene waterstof

300.000

  

KGG

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

1.400

  

KGG

2024

Verbeterd toezicht en handhaving aangescherpte energiebesparingsplicht

6.650

  

KGG

2024

Vergassing: expertisecentrum, organisatie, haalbaarheidsstudies

25.000

  

KGG

2024

Vergassing: stimulering projecten vergassing 1e en 2e fase

100.000

  

KGG

2025

Biopyrolyse

90.000

  

KGG

2025

Flex (onderzoek voor bedrijven en industrie)

20.000

  

KGG

2025

Flex (opschaling innovatieve flex)

40.000

  

KGG

2025

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

500.000

  

KGG

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

14.700

  

KGG

2025

Normering en stimulering biobased bouwen (ISDE)

1.400

  

KGG

2025

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

60.000

  

KGG

2025

Vergassing: stimulering projecten vergassing 1e en 2e fase

500.000

  

KGG

2026

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW (productiesubsidies)

212.000

  

KGG

2026

Meetstandaard waterstof

12.498

  

KGG

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

22.300

  

KGG

2026

Onderzoeksprogramma waterstof op zee (onderdeel demo 2)

25.000

  

KGG

2026

Stimuleringsprogramma innovatie en vroege opschaling koolstofverwijdering

50.000

  

KGG

2026

Overbruggingskrediet voor plasticrecyclingbedrijven (circulaire plastics)

20.000

  

KGG

2027

Continuering subsidie omschakeling plasticverwerkers (SOPV)

3.000

  

KGG

2027

DEI+CE

20.300

  

KGG

2027

Elektrolyse onshore productiesubsidies

20.000

  

KGG

2027

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW (productiesubsidies)

 

1.278.300

 

KGG

2027

Elektrolyse, vraagsubsidies

 

662.198

 

KGG

2027

Handhaving aangescherpte energiebesparingsplicht

  

6.700

KGG

2027

iDSR

35.000

 

163.900

KGG

2027

IPCEI golf 4

22.000

  

KGG

2027

Normering en stimulering biobased bouwen

  

19.400

KGG

2027

ondersteuning plasticketen

  

75.000

KGG

2027

Opschaling innovatieve lange termijn elektriciteitsopslag (voorheen: flex)

  

158.400

KGG

2027

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW: Productiesubsidies deel 3 (OWE3)

280.000

  

LVVN

2023

Wind op Zee

345.300

  

LVVN

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

23.300

  

LVVN

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

8.000

  

LVVN

2026

Subsidieregeling schone en emissieloze landbouwvoertuigen

10.000

  

LVVN

2027

Normering en stimulering biobased bouwen

  

22.700

LVVN

2027

Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel

20.000

47.000

 

OCW

2025

Subsidieregeling praktijkleren

7.000

  

OCW

2025

Vrouwen in de techniek (gendergelijkheid)

1.800

  

OCW

2027

Subsidieregeling praktijkleren

  

15.000

VRO3

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

12.017

  

VRO

2027

Algemene reservering uitvoeringskosten, G1 uitfasering slechte huurwoningen

  

29.000

VRO

2027

Algemene reservering uitvoeringskosten, reservering voor G10 uitfasering slechte energielabels utiliteitsbouw

  

16.700

VRO

2027

Energieschok maatregelenpakket

68.000

  

VRO

2027

Normering en stimulering biobased bouwen

  

16.298

 

2027

Restant potje uitvoeringskosten 88 mln.

  

2.158

 

2026

MRB gewichtscorrectie

86.000

   

2026

Normering lease per 2027

85.000

   

2023

Dekking generale beeld

880.000

   

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

72.000

  

KGG

2026

Dekking diverse problematiek Wind op Zee

318.314

   

2025

Terugboeking: Uitvoeringskosten

‒ 11.351

   

2026

Terugboeking: Uitvoeringskosten

‒ 10.990

  

IenW

2026

Terugboeking: Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

‒ 70.230

  

KGG

2026

Terugboeking: Elektrolyse, offshore: <=100 MW (CAPEX)

‒ 273.968

  

KGG

2026

Terugboeking: Invoering batterijplicht zonneparken

‒ 62.524

  

FIN

2027

Terugboeking: Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer ingezet voor OV-maatregelen pakket NVW

‒ 12.000

          

Totaal

9.513.753

2.000.874

624.456

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Verduurzaming industrie en innovatie mkb

   

IenW

2027

Maatwerksubsidies AVI’s

  

146.369

KGG

2023

NIKI

22.000

  

KGG

2023

VEKI

28.000

  

KGG

2024

NIKI (2022)

228.000

  

KGG

2024

Ondersteuning cluster 6

2.960

  

KGG

2024

Topsector Energie Haalbaarheidsstudies

25.000

  

KGG

2024

Uitvoeringskosten maatwerkafspraken

66.000

  

KGG

2024

VEKI

525.000

  

KGG

2024

VEKI (2022)

112.000

  

KGG

2025

Intensivering DEI+ (titel voorheen DEI-XL)

87.975

  

KGG

2025

Maatwerkfinanciering Nobian

200.000

  

KGG

2025

Ondersteuning cluster 6

6.100

  

KGG

2025

Ondersteuning mkb bij aangescherpte Energiebesparingsplicht

10.000

  

KGG

2026

IKC ETS

496.600

  

KGG

2026

NIKI

212.500

  

KGG

2026

Ondersteuning cluster 6

17.550

  

KGG

2026

Social Climate Fund: fixteams voor bedrijven

9.000

  

KGG

2026

Cosun

75.000

  

KGG

2026

AnQore

46.000

  

KGG

2026

Steun Avantium

15.000

  

KGG

2027

Aramis (volloop)4

 

662.000

 

KGG

2027

Cosun

 

30.000

 

KGG

2027

Energiebesparing mkb: energiebesparingsfonds mkb

35.000

 

65.000

KGG

2027

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

25.000

  

KGG

2027

Intensivering DEI+ (oorspronkelijke DEI-XL)

100.035

  

KGG

2027

Maatwerk AER

50.000

  

KGG

2027

Maatwerkfinanciering (uit reservering eventuele maatwerksubsidies)

  

200.388

KGG

2027

NIKI

  

176.449

KGG

2027

Ondersteuning cluster 6

  

20.198

KGG

2027

Ophoging budget maatwerkfinanciering (uit reservering ophoging perceel)

  

80.961

KGG

2027

Maatwerksubsidie TSN

 

934.497

 

KGG

2027

Uitvoeringskosten maatwerk

6.000

  

LVVN

2024

EG-regeling (Energie-efficiëntie Glastuinbouw)

199.900

  

EZK

2027

Energiebesparing mkb: Duurzaamheidsleningen mkb

15.000

  

VRO

2027

Energieschokmaatregelen pakket

28.000

   

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

58.000

  

KGG

2026

Terugboeking: Maatwerkfinanciering Nobian

‒ 15.534

  

KGG

2026

Terugboeking: VEKI

‒ 134.960

  

KGG

2026

Terugboeking: Ondersteuning cluster 6

‒ 800

  

KGG

2027

Terugboeking: Steun Avantium

‒ 226

          

Totaal

2.550.100

1.626.497

689.365

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Verduurzaming gebouwde omgeving

   

BZK

2023

Energiebesparende maatregelen

160.000

  

BZK

2023

Nationaal Isolatieprogramma

100.000

  

BZK

2023

Versnelling lokale aanpak Nationaal Isolatieprogramma

62.500

  

BZK

2024

Aanpak kwetsbare wijken en dorpen versterken

425.000

  

BZK

2024

Doe-het-zelf-vouchers

50.000

  

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: Duurzaam Rijksoverheidsvastgoed

364.600

  

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

89.620

  

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: subsidie DUMAVA

1.916.000

  

BZK

2024

Nationaal Isolatie Programma

798.190

  

BZK

2024

Ontzorging en ondersteuning verenigingen van eigenaren

25.000

  

BZK

2024

Warmtefonds ophogen

88.000

  

BZK

2025

Maatschappelijk vastgoed: fonds

74.910

  

BZK

2025

MaVa: verzoek ophoging budget

42.000

  

BZK

2025

Nationaal Isolatie Programma extra

152.740

  

BZK

2025

Nationaal Isolatie Programma: veranderde inzet middelen en ophoging budget

97.460

  

BZK

2025

Programmatische aanpak maatschappelijk vastgoed

49.722

  

BZK

2025

Warmtefonds ophogen

211.800

  

KGG

2023

ISDE

100.000

  

KGG

2024

Aanvulling ISDE indien nodig i.c.m. normering Cv-ketels

100.000

  

KGG

2024

Nationaal Isolatie Programma

796.240

  

KGG

2024

Stimulering van hybride warmtepompen bestaande bouw

485.000

  

KGG

2025

Nationaal Isolatie Programma: veranderde inzet middelen en ophoging budget

216.700

  

KGG

2026

Nationaal Isolatie Programma

793.482

  

KGG

2026

Stimulering van hybride warmtepompen bestaande bouw

368.618

  

OCW

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

17.070

  

VRO

2026

Continuering Nationaal Warmtefonds

135.000

  

VRO

2026

Financiële instrumenten voor verduurzaming van MaVa

175.000

  

VRO

2026

Warmtefonds ophogen

200

  

VRO

2027

ISDE

46.000

22.000

 

VRO

2027

SAH

77.000

  

VWS

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

21.210

   

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

29.000

          

Totaal

8.068.062

22.000

‒

      

Dept.

Jaar

Maatregel

Toegekend

Toekenning onder voorwaarde

Reservering

  

Onverdeeld

   

KGG

2024

Burgerforum

6.186

  

KGG

2024

Wetenschappelijke klimaatraad

35.000

  

KGG

2027

Inzet voorziene LPB ter dekking van mijnbouwschade Limburg en EET op KGG

50.205

   

2024

Dekking generale beeld

806.613

          

Totaal

898.004

‒

‒

X Noot

1

sinds 2024 is KGG afgesplitst van EZK. De middelen van voor 2024 vallen in deze tabel onder KGG.

X Noot

2

De maatregel ‘Deelname EBN in CCS-infrastructuur (CO-transport en -opslag)’ betreft een toekenning en staat ook zo opgenomen in het MJP 2026. Aangezien er nog geen FID is genomen, staan de middelen nog op het fonds en zijn deze conform de begrotingssystematiek als toekenning onder voorwaarde in de begroting opgenomen.

X Noot

3

sinds 2024 is VRO afgesplitst van BZK. De uitgaven van voor 2024 vallen onder BZK.

X Noot

4

De maatregel 'Aramis volloop' betreft een toekenning en staat ook zo opgenomen in het MJP 2026. Aangezien er nog geen FID is genomen, staan de middelen nog op het fonds en zijn deze conform de begrotingssystematiek als toekenning onder voorwaarde in de begroting opgenomen.

Toekenningen (excl. uitvoeringskosten)

In onderstaande tabel staan, met uitzondering van de uitvoeringskosten, alle KEF-middelen die vanaf de proeve van begroting Klimaat- en energiefonds 2023 tot en met het MJP 2027 zijn toegekend met het beoordelingsproces vanaf het MJP 2024 tot en met het MJP 2027.

Tabel 30 Toekenningen (bedragen x € 1.000)

Toekenningen

 

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Kernenergie

           

IenW

2026

IenW en Nucleaire veiligheid en stralingsbescherming en RIVM (uit Instrument uitvoeringslasten)

135.963

    

10.274

14.659

24.275

42.770

43.985

 

IenW

2027

Voortzetting inzet 2031-2035

3.021

    

477

477

477

477

1.113

‒

IenW

2027

Voorzetting inzet 2031-2035 (OV maatregelen)

48.000

         

48.000

KGG

2023

Onderzoeken nieuwbouw kerncentrales

20.000

 

20.000

        

KGG

2024

Bedrijfsduur-verlenging Borssele

10.000

  

5.350

4.650

      

KGG

2024

Kennisinfra

25.502

  

11.000

3.585

2.400

3.717

1.800

1.500

1.500

 

KGG

2024

Ondersteuning ontwikkeling SMR's

3.100

 

400

2.700

       

KGG

2024

Onderzoeken nieuwbouw kerncentrales

117.000

 

22.800

13.200

14.800

13.200

13.300

13.200

13.300

13.200

 

KGG

2024

Uitvoeringslasten

62.000

 

2.300

8.200

10.700

10.100

9.000

7.500

7.400

6.800

 

KGG

2025

Nieuwbouw kerncentrales

21.550

   

2.500

2.500

9.050

2.500

2.500

2.500

 

KGG

2025

Ondersteuning ontwikkeling SMR's

61.900

  

7.300

4.100

14.600

14.100

9.600

7.100

5.100

 

KGG

2025

Uitvoeringslasten

17.609

  

569

1.799

1.799

8.899

1.799

1.799

945

 

KGG

2025

Versterking Nucleaire Kennisinfrastructuur

39.498

   

5.415

4.983

6.900

7.200

7.500

7.500

 

KGG

2026

Nieuwbouw kerncentrales

18.300

    

16.300

1.200

400

200

200

 

KGG

2026

Projectorganisatie NEO NL

22.100

   

4.800

17.300

     

KGG

2026

Verlenging financiering Nuclear Academy 2026-2030

3.000

    

1.000

1.000

1.000

   

KGG

2027

Bedrijfsduurverlenging

22.600

    

9.000

9.800

2.700

1.100

 

‒

KGG

2027

NEO

93.800

    

43.500

50.300

   

‒

KGG

2027

Nieuwbouw Kernenergie

64.468

    

31.734

29.734

1.000

1.000

1.000

‒

KGG

2027

Ondersteuning gemeenten

9.500

    

2.500

7.000

   

‒

KGG

2027

IPCEI nucleair

200.000

     

12.000

68.000

60.000

30.000

30.000

IenW

2026

Terugboeking: Borsele en onderzoek kerncentrales

‒ 3.500

   

‒ 3.500

      

FIN

2027

Terugboeking: Voorzetting inzet 2031-2035 (OV maatregelen)

‒ 48.000

         

‒ 48.000

 

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

400.000

     

200.000

200.000

                   

Totaal

1.347.411

‒

45.500

48.319

48.849

181.667

391.136

341.451

146.646

113.843

30.000

              

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

CO2-vrije gascentrales

           

KGG

2026

Dekking diverse problematiek Wind op Zee

780.000

        

83.000

697.000

  

Totaal

780.000

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

‒

83.000

697.000

              

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Energie-infrastructuur

           

IenW

2023

Slimme laadinfrastructuur

13.000

 

13.000

        

IenW

2024

Laadinfra bouw

120.000

  

4.000

16.000

28.000

28.000

22.000

12.000

10.000

 

IenW

2024

Laadinfra walstroom

40.000

  

10.000

18.000

10.000

2.000

    

IenW

2024

Laadinfrastructuur voor wegvervoer

403.800

  

29.160

63.180

63.180

63.180

63.180

63.180

58.740

 

IenW

2025

Laadinfrastructuur schoon en emissieloos bouwen

214.000

   

50.000

54.000

60.000

50.000

   

IenW

2025

Slimme laadinfrastructuur

39.000

  

20.000

12.500

6.500

     

IenW

2025

Verduurzaming dieselspoorlijnen Zutphen-Oldenzaal, Almelo-Mariënberg

98.000

  

2.000

9.000

20.000

34.000

26.000

7.000

  

IenW

2026

Elektrisch aangedreven Friese Waddenveren

50.000

    

4.000

4.000

8.000

9.000

10.000

15.000

IenW

2027

Aanvullende stimulering walstroom

40.000

      

12.000

20.000

8.000

‒

IenW

2027

Inrichting programma-organisatie elektrificatie resterend fossiel-treinverkeer NL

3.500

    

700

700

700

700

700

‒

IenW

2027

Stopcontact op Land

65.500

    

1.900

9.300

8.500

12.500

10.500

22.800

IenW

2027

Elektrificatie van de spoorlijn Zutphen-Hengelo-Oldenzaal

16.000

      

2.000

8.000

4.000

2.000

KGG

2023

Nieuwe subsidieregeling warmtenetten

200.000

 

130.000

70.000

       

KGG

2024

Coördinatie MIEK-projecten

7.000

  

3.500

2.000

1.500

     

KGG

2024

De-risken grootschalige waterstofopslag

125.000

  

125.000

       

KGG

2024

EBN: versnellen onderzoek CCS

45.000

 

11.250

11.250

11.250

11.250

     

KGG

2024

Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten

166.432

  

23.776

23.776

23.776

23.776

23.776

23.776

23.776

 

KGG

2024

Nationale subsidieregeling warmtenetten

400.000

  

40.000

60.000

80.000

80.000

40.000

40.000

60.000

 

KGG

2024

Randvoorwaarden technische arbeidsmarkt

30.000

  

10.000

10.000

10.000

     

KGG

2024

Realisatie van 3GW zon op zee in 2030

44.499

  

6.357

6.357

6.357

6.357

6.357

6.357

6.357

 

KGG

2024

Toekomstbestendigheid energienetwerken (netcapaciteit)

84.000

  

21.000

21.000

21.000

21.000

    

KGG

2024

Waterstofnetwerk op zee

50.000

   

10.000

20.000

20.000

    

KGG

2025

Waterstofnetwerk op zee

100.000

   

100.000

      

KGG

2025

Invoering batterijverplichting voor zonneparken

100.000

    

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

 

KGG

2025

Nationale subsidieregeling warmtenetten

972.500

   

166.700

166.700

166.700

166.700

166.700

139.000

 

KGG

2026

Expertpool energie-infrastructuur: vliegende brigade voor een snellere ruimtelijke inpassing.

22.500

    

2.500

3.500

5.500

5.500

5.500

 

KGG

2026

Gebiedsinvesteringen voor ruimtelijk inpassen hoogspanningsnet

197.000

    

25.100

10.100

15.900

54.400

56.500

35.000

KGG

2026

Normeren en stimuleren van slimme energie-intensieve apparaten

12.000

   

4.200

2.900

2.900

1.000

1.000

  

KGG

2026

Pakket noodmaatregelen netcongestie

13.000

   

2.087

4.161

3.893

2.859

   

KGG

2026

Projectaanpak netcongestie

36.000

   

1.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

10.000

KGG

2026

Wind op Zee inpassingskosten en Doordewind II (t/m 2030)

44.689

   

590

1.780

3.688

8.688

13.470

16.473

 

KGG

2026

WarmtelinQ+

195.000

    

16.400

39.600

100.000

39.000

  

KGG

2026

Garantieregeling warmtenetten

174.500

    

174.500

     

KGG

2027

Coördinatie MIEK-projecten DRC

3.564

     

1.434

1.195

935

 

‒

KGG

2027

gebiedsinvesteringen hoogspanning op land

8.500

    

8.500

    

‒

KGG

2027

gebiedsinvesteringen hoogspanning op land (voorheen: projectaanpak netcongestie)

41.500

     

20.000

7.000

7.000

7.500

‒

KGG

2027

Hystock

287.500

         

287.500

KGG

2027

Nationale deelneming Warmte

87.000

    

26.000

47.000

5.000

5.000

4.000

‒

KGG

2027

Taskforce projectaanpak middenspanning

14.966

     

878

1.761

1.761

1.761

8.805

KGG

2027

Waterstofcavernes 5 t/m 13

245.000

     

97.000

86.000

7.000

7.000

48.000

VRO

2027

Inzet ETS-2 SCF

10.000

     

7.000

3.000

  

‒

LVVN

2024

Distributienetten glastuinbouw

300.000

  

15.100

29.900

49.800

66.100

61.300

45.100

32.700

  

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

41.000

    

41.000

     

KGG

2026

Terugboeking: Nationale subsidieregeling warmtenetten

‒ 180.000

        

‒ 180.000

                 

Totaal

4.980.950

‒

154.250

391.143

617.540

906.504

847.106

753.416

574.379

307.507

429.105

                            

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Vroege fase opschaling

           

BZK

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

19.300

 

2.000

10.450

6.850

      

BZK

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

18.985

   

7.146

10.738

1.101

    

FIN

2024

Onderzoek Nationaal Emissieplafond voor ESR sectoren

2.000

 

120

500

500

500

380

    

I&W

2023

Wind op Zee

580.100

 

29.800

31.100

29.500

429.800

8.100

23.100

23.000

5.700

 

IenW

2024

Bevorderen circulair doen en gedrag

33.700

  

2.200

3.300

5.100

5.100

6.000

6.000

6.000

 

IenW

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

3.000

  

1.600

1.400

      

IenW

2024

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

69.100

  

11.900

23.800

16.650

6.250

3.000

3.000

4.500

 

IenW

2024

Uitbreiden zero-emissiezones voor gemeenten

6.660

  

1.332

1.332

1.332

1.332

1.332

   

IenW

2025

Alcohol-to-jet (ATJ)

90.000

   

4.500

11.000

20.000

20.000

18.500

16.000

 

IenW

2025

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

60.000

   

4.500

9.000

13.500

13.500

11.000

8.500

 

IenW

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

6.615

   

2.756

3.859

     

IenW

2025

Opschalen duurzame infra-innovatietechnieken met launching customer programma

100.000

   

10.000

20.000

20.000

20.000

20.000

10.000

 

IenW

2025

Subsidie voor verduurzaming van de binnenvaart n.a.v. ETS-2 opt-in

163.530

   

3.766

7.766

12.766

29.766

42.766

66.700

 

IenW

2025

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart (binnenvaart)

30.500

  

2.033

6.100

6.100

6.100

4.067

4.067

2.033

 

IenW

2025

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart (wegvervoer)

210.000

   

33.000

55.000

50.000

44.000

28.000

  

IenW

2025

Verduurzaming zeevaartschepen

111.300

   

989

9.789

16.029

24.429

37.869

22.195

 

IenW

2025

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

60.000

   

12.000

21.000

18.000

6.000

3.000

  

IenW

2026

Correctie overheveling Subsidie voor verduurzaming van de binnenvaart n.a.v. ETS-2 opt-in

70

        

70

 

IenW

2026

Opschaling nieuwe aandrijftechnologieën luchtvaart

20.000

     

5.000

10.000

5.000

  

IenW

2027

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

150.000

    

‒

22.550

74.700

30.000

7.650

15.100

IenW

2027

Inruilregeling oude fossiele brandstofauto's

52.400

     

26.000

13.200

13.200

 

‒

IenW

2027

Normering en stimulering biobased bouwen

10.585

    

‒

6.800

1.235

950

1.600

‒

IenW

2027

Publiekscampagne deelmobiliteit

2.000

    

2.000

    

‒

IenW

2027

Subsidie voor waterstof in wegvervoer en binnenvaart

33.500

     

2.010

5.662

7.906

9.079

8.843

IenW

2027

Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer openbaar vervoer ingezet voor OV-maatregelen pakket NVW

38.000

    

2.000

2.000

21.000

13.000

 

‒

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 2

785.000

 

95.000

230.000

275.000

185.000

     

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 3

600.000

 

50.000

60.000

234.000

150.000

106.000

    

KGG

2023

IPCEI Waterstof golf 4

199.000

   

116.000

60.000

14.000

3.000

3.000

3.000

 

KGG

2023

Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)

82.500

 

15.280

16.805

16.805

16.805

16.805

    

KGG

2023

Wind op Zee

259.900

 

64.700

67.800

67.400

16.400

15.500

12.700

7.700

7.700

 

KGG

2024

Continuering DEI+CE

55.192

  

2.000

7.992

14.500

15.500

10.100

4.100

1.000

 

KGG

2024

Correctieregeling duurzame warmte motie Grinwis – Erkens

60.000

 

60.000

        

KGG

2024

Elektrolyse, offshore: <=100 MW (CAPEX)

380.000

  

95.000

95.000

95.000

95.000

    

KGG

2024

Elektrolyse, onshore: 50 MW

249.900

  

13.000

13.000

13.000

20.000

17.000

17.000

156.900

 

KGG

2024

Elektrolyse,onshore: 500-1.000 MW

1.000.000

  

150.000

150.000

100.000

100.000

100.000

100.000

300.000

 

KGG

2024

Elektrolyse: kennisplatform offshore en ketenbrede consortia

2.000

 

1.000

1.000

       

KGG

2024

Geothermie, hoge temperatuur

52.000

  

1.000

1.000

50.000

     

KGG

2024

Geothermie, lage temperatuur

100.000

   

20.000

30.000

30.000

20.000

   

KGG

2024

H2Global, import van groene waterstof

300.000

  

50.000

50.000

40.000

40.000

40.000

40.000

40.000

 

KGG

2024

Normering en stimulering biobased bouwen

1.400

  

500

900

      

KGG

2024

Verbeterd toezicht en handhaving aangescherpte energiebesparingsplicht

6.650

  

2.650

3.000

1.000

     

KGG

2024

Vergassing: expertisecentrum, organisatie, haalbaarheidsstudies

25.000

  

10.000

5.000

5.000

5.000

    

KGG

2024

Vergassing: stimulering projecten vergassing 1e en 2e fase

100.000

  

11.100

33.330

27.770

16.700

11.100

   

KGG

2025

Biopyrolyse

90.000

   

3.000

12.000

19.500

21.000

15.000

19.500

 

KGG

2025

Flex (onderzoek voor bedrijven en industrie)

20.000

   

10.000

10.000

     

KGG

2025

Flex (opschaling innovatieve flex)

40.000

   

4.000

12.000

10.000

10.000

4.000

  

KGG

2025

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

500.000

  

50.000

100.000

50.000

75.000

75.000

75.000

75.000

 

KGG

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

14.700

   

14.700

      

KGG

2025

Normering en stimulering biobased bouwen (ISDE)

1.400

    

1.400

     

KGG

2025

Vergassing: stimulering projecten vergassing 1e en 2e fase

500.000

   

11.100

44.400

77.800

94.400

100.000

172.300

 

KGG

2026

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW (productiesubsidies)

212.000

     

4.240

74.200

63.600

42.400

27.560

KGG

2026

Meetstandaard waterstof

12.498

    

1.824

8.147

2.527

   

KGG

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

22.300

     

9.600

12.700

   

KGG

2026

Onderzoeksprogramma waterstof op zee (onderdeel demo 2)

25.000

    

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

 

KGG

2026

Stimuleringsprogramma innovatie en vroege opschaling koolstofverwijdering

50.000

   

150

3.500

5.200

8.500

9.400

8.250

15.000

KGG

2026

Overbruggingskrediet voor plasticrecyclingbedrijven (circulaire plastics)

20.000

    

6.500

7.000

6.500

   

KGG

2027

Continuering subsidie omschakeling plasticverwerkers (SOPV)

3.000

     

3.000

   

‒

KGG

2027

DEI+CE

20.300

     

2.030

4.060

5.075

4.060

5.075

KGG

2027

Elektrolyse onshore productiesubsidies

20.000

    

20.000

    

‒

KGG

2027

iDSR

35.000

     

31.500

3.500

  

‒

KGG

2027

IPCEI golf 4

22.000

    

22.000

    

‒

KGG

2027

Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW: Productiesubsidies deel 3 (OWE3)

280.000

     

11.000

22.000

33.000

56.000

158.000

LVVN

2023

Wind op Zee

345.300

 

35.100

40.100

43.100

46.600

44.600

49.600

45.600

40.600

 

LVVN

2025

Normering en stimulering biobased bouwen

23.300

  

1.300

10.000

12.000

     

LVVN

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

8.000

     

4.000

4.000

   

LVVN

2026

Subsidieregeling schone en emissieloze landbouwvoertuigen

10.000

   

500

9.500

     

LVVN

2027

Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel

20.000

     

16.750

3.250

  

‒

OCW

2025

Subsidieregeling praktijkleren

7.000

    

7.000

     

OCW

2025

Vrouwen in de techniek (gendergelijkheid)

1.800

   

100

400

400

400

400

100

 

VRO

2026

Normering en stimulering biobased bouwen

12.017

     

6.305

5.712

   

VRO

2027

Energieschok maatregelenpakket

68.000

    

52.000

  

16.000

 

‒

 

2026

MRB gewichtscorrectie

86.000

     

55.000

31.000

    

2026

Normering lease per 2027

85.000

     

45.000

40.000

    

2023

Dekking generale beeld

880.000

  

50.000

300.000

300.000

230.000

     

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

72.000

    

72.000

     

KGG

2026

Dekking diverse problematiek Wind op Zee

318.314

     

168.891

44.623

23.200

23.900

57.700

 

2025

Terugboeking: Uitvoeringskosten

‒ 11.351

  

‒ 2.400

‒ 1.654

‒ 2.013

‒ 1.905

‒ 1.839

‒ 770

‒ 770

  

2026

Terugboeking: Uitvoeringskosten

‒ 10.990

    

‒ 964

‒ 2.029

‒ 2.699

‒ 2.699

‒ 2.599

 

IenW

2026

Terugboeking: Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

‒ 70.230

   

‒ 15.877

‒ 28.720

‒ 20.104

‒ 3.355

‒ 1.355

‒ 819

 

KGG

2026

Terugboeking: Elektrolyse, offshore: <=100 MW (CAPEX)

‒ 273.968

   

‒ 54

 

‒ 146.237

‒ 43.364

‒ 25.674

‒ 58.639

 

KGG

2026

Terugboeking: Invoering batterijplicht zonneparken

‒ 62.524

    

‒ 11.381

‒ 11.381

‒ 11.381

‒ 11.381

‒ 17.000

 

FIN

2027

Terugboeking: Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer ingezet voor OV-maatregelen pakket NVW

‒ 12.000

     

‒ 2.000

‒ 10.000

  

‒

                

Totaal

9.513.753

‒

353.000

910.970

1.718.931

2.061.155

1.373.830

980.225

792.454

1.035.910

287.278

                            

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Verduurzaming industrie en innovatie mkb

           

KGG

2023

NIKI

22.000

 

22.000

        

KGG

2023

VEKI

28.000

 

28.000

        

KGG

2024

NIKI (2022)

228.000

  

10.115

84.733

72.629

36.314

24.209

   

KGG

2024

Ondersteuning cluster 6

2.960

  

1.120

920

920

     

KGG

2024

Topsector Energie Haalbaarheidsstudies

25.000

  

4.200

8.300

8.300

4.200

    

KGG

2024

Uitvoeringskosten maatwerkafspraken

66.000

  

15.800

15.200

15.000

5.000

5.000

5.000

5.000

 

KGG

2024

VEKI

525.000

  

56.800

92.900

102.600

107.200

94.700

53.100

17.700

 

KGG

2024

VEKI (2022)

112.000

  

49.000

42.000

14.000

7.000

    

KGG

2025

Ondersteuning cluster 6

6.100

   

1.017

1.017

1.017

1.017

1.017

1.015

 

KGG

2025

Ondersteuning mkb bij aangescherpte Energiebesparingsplicht

10.000

  

10.000

       

KGG

2025

Maatwerkfinanciering Nobian

200.000

   

24.000

65.000

20.000

63.000

8.000

20.000

 

KGG

2025

Intensivering DEI+ (titel voorheen DEI-XL)

87.975

   

14.025

30.600

26.350

8.500

4.250

4.250

 

KGG

2026

IKC ETS

496.600

   

167.400

129.200

200.000

    

KGG

2026

NIKI

212.500

     

10.000

10.125

27.125

30.125

135.125

KGG

2026

Ondersteuning cluster 6

17.550

   

2.875

4.225

3.550

4.550

2.050

300

 

KGG

2026

Social Climate Fund: fixteams voor bedrijven

9.000

    

4.500

4.500

    

KGG

2026

Cosun

75.000

    

45.000

20.000

10.000

   

KGG

2026

AnQore

46.000

    

13.000

25.000

8.000

   

KGG

2026

Steun Avantium

15.000

   

15.000

      

KGG

2027

Energiebesparing mkb: Energiebesparingsfonds mkb

35.000

    

35.000

    

‒

KGG

2027

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

25.000

    

25.000

    

‒

KGG

2027

Intensivering DEI+ (oorspronkelijke DEI-XL)

100.035

     

10.000

30.000

25.000

20.000

15.035

KGG

2027

Maatwerk AER

50.000

    

5.000

15.000

20.000

10.000

 

‒

KGG

2027

Uitvoeringskosten maatwerk

6.000

     

1.500

1.500

1.500

1.500

‒

LVVN

2024

EG-regeling (Energie-efficiëntie Glastuinbouw)

199.900

  

17.600

26.400

27.000

28.200

26.800

25.900

48.000

 

EZK

2027

Energiebesparing mkb: Duurzaamheidsleningen mkb

15.000

    

1.000

4.000

4.000

3.000

3.000

‒

VRO

2027

Energieschokmaatregelen pakket

28.000

       

28.000

 

‒

 

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

58.000

    

58.000

     

KGG

2026

Terugboeking: Maatwerkfinanciering Nobian

‒ 15.534

      

‒ 15.534

   

KGG

2026

Terugboeking: VEKI

‒ 134.960

    

‒ 58.000

‒ 76.960

    

KGG

2026

Terugboeking: Ondersteuning cluster 6

‒ 800

   

‒ 800

      

KGG

2027

Terugboeking: Steun Avantium

‒ 226

    

‒ 226

                     

Totaal

2.550.100

‒

50.000

164.635

493.970

598.765

451.871

295.867

193.942

150.890

150.160

                            

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Verduurzaming gebouwde omgeving

           

BZK

2023

Nationaal Isolatieprogramma

100.000

   

100.000

      

BZK

2023

Versnelling lokale aanpak Nationaal Isolatieprogramma

62.500

 

62.500

        

BZK

2024

Aanpak kwetsbare wijken en dorpen versterken

425.000

 

119.000

160.000

146.000

      

BZK

2024

Doe-het-zelf-vouchers

50.000

  

25.000

25.000

      

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: Duurzaam Rijksoverheidsvastgoed

364.600

   

147.800

98.600

47.300

23.700

23.600

23.600

 

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

89.620

  

17.300

8.090

23.340

5.040

15.450

4.950

15.450

 

BZK

2024

Maatschappelijk vastgoed: subsidie DUMAVA

1.916.000

  

287.400

325.600

325.600

275.600

275.600

275.600

150.600

 

BZK

2024

Nationaal Isolatie Programma

798.190

 

8.080

435.660

354.450

      

BZK

2024

Ontzorging en ondersteuning verenigingen van eigenaren

25.000

  

5.500

7.000

7.000

5.500

    

BZK

2024

Warmtefonds ophogen

88.000

 

88.000

        

BZK

2025

Maatschappelijk vastgoed: fonds

74.910

   

74.910

      

BZK

2025

MaVa: verzoek ophoging budget

42.000

   

42.000

      

BZK

2025

Nationaal Isolatie Programma extra

152.740

     

32.160

36.860

41.860

41.860

 

BZK

2025

Nationaal Isolatie Programma: verzoek om toekenning reservering, veranderde inzet middelen en ophoging budget

97.460

  

90.600

 

6.860

     

BZK

2025

Programmatische aanpak maatschappelijk vastgoed

49.722

   

2.568

7.385

7.385

10.828

10.778

10.778

 

BZK

2025

Warmtefonds ophogen

211.800

   

35.300

35.300

35.300

35.300

35.300

35.300

 

KGG

2023

Energiebesparende maatregelen

160.000

155.000

5.000

        

KGG

2023

ISDE

100.000

 

100.000

        

KGG

2024

Aanvulling ISDE indien nodig i.c.m. normering Cv-ketels

100.000

   

100.000

      

KGG

2024

Nationaal Isolatie Programma

796.240

 

140.000

262.290

393.950

      

KGG

2024

Stimulering van hybride warmtepompen bestaande bouw

485.000

 

23.000

74.500

212.300

175.200

     

KGG

2025

Nationaal Isolatie Programma: verzoek om toekenning reservering, veranderde inzet middelen en ophoging budget

216.700

    

216.700

     

KGG

2026

Nationaal Isolatie Programma

793.482

     

199.000

198.000

197.982

198.500

 

KGG

2026

Stimulering van hybride warmtepompen bestaande bouw

368.618

     

150.000

139.500

77.118

2.000

 

OCW

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

17.070

   

470

3.320

3.320

3.320

3.320

3.320

 

VRO

2026

Continuering Nationaal Warmtefonds

135.000

      

108.000

27.000

  

VRO

2026

Financiële instrumenten voor verduurzaming van MaVa

175.000

    

30.000

55.000

30.000

30.000

30.000

 

VRO

2026

Warmtefonds ophogen

200

   

200

      

VRO

2027

ISDE

46.000

      

27.000

19.000

 

‒

VRO

2027

SAH

77.000

    

15.000

23.500

  

38.500

‒

VWS

2024

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

21.210

   

4.040

4.040

4.040

3.030

3.030

3.030

  

2026

Dekking generaal beeld voorjaar 2025

29.000

    

29.000

                     

Totaal

8.068.062

155.000

545.580

1.358.250

1.979.678

977.345

843.145

906.588

749.538

552.938

‒

                            

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Onverdeeld

           

KGG

2024

Burgerforum

6.186

 

3.491

2.695

       

KGG

2024

Wetenschappelijke klimaatraad

35.000

  

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

  

2024

Dekking generale beeld

806.613

 

5.743

50.580

81.074

161.990

193.624

104.534

104.534

104.534

 

KGG

2027

Inzet voorziene LPB ter dekking van mijnbouwschade Limburg en EET op KGG

50.205

        

7.550

42.655

  

Totaal

898.004

‒

9.234

58.275

86.074

166.990

198.624

109.534

109.534

117.084

42.655

Toekenningen onder voorwaarden en reserveringen

Onderstaande tabel geeft de actuele toekenningen onder voorwaarden en reserveringen weer zoals opgenomen in het MJP 2027.

Tabel 31 Reserveringen (bedragen x € 1.000)

Reserveringen

 

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Kernenergie

        

IenW

2027

Reservering - ANVS Toezicht Meetnet

33.222

      

33.222

IenW

2027

Reservering - RIVM Radionuclidenlaboratorium

20.155

  

273

273

731

731

18.147

IenW

2027

Reservering - Voortzetting inzet 2031-2035

242.390

      

242.390

KGG

2027

Reservering - Verlenging financiering Nuclear Academy 2026-2030

2.000

    

1.000

1.000

‒

              

297.767

‒

‒

273

273

1.731

1.731

293.759

                      

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Energie-infrastructuur

        

IenW

2027

Reservering - Algemene reservering verduurzaming openbaar vervoer

4.600

   

2.600

2.000

 

‒

LVVN

2027

Reservering - Ophogen subsidie warmte-infrastructuur glastuinbouw

148.400

 

‒

4.420

20.610

29.440

33.580

60.350

KGG

2027

Voorwaardelijke toekenning - Deelname EBN in CCS-infrastructuur (CO2-transport en -opslag)1

639.200

 

‒

213.067

213.067

213.066

‒

‒

KGG

2027

Voorwaardelijke toekenning - Nationale deelneming Warmte

137.000

   

45.000

44.000

48.000

‒

LVVN

2027

Voorwaardelijke toekenning - Kennisontwikkeling gebruik en beschikbaarheid CO2

8.780

  

2.000

2.500

2.500

1.780

‒

LVVN

2027

Voorwaardelijke toekenning - Subsidie exploratieboringen geothermie

32.400

   

2.900

5.800

8.600

15.100

LVVN

2027

Voorwaardelijke toekenning - Subsidie locatiegericht seismologisch onderzoek geothermie

4.000

  

800

1.000

1.000

1.200

‒

LVVN

2027

Voorwaardelijke toekenning - Subsidieregeling hubmanagementsystemen

5.500

  

1.000

2.500

2.000

 

‒

LVVN

2027

Voorwaardelijke toekenning - Versnellen programma gebiedsaanpak

920

  

230

230

230

230

‒

              

980.800

‒

‒

221.517

290.407

300.036

93.390

75.450

                      

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Vroege fase opschaling

        

IenW

2027

Reservering - Algemene reservering uitvoeringskosten, IC12: Bijmenging plastic

19.744

  

4.013

6.465

4.683

4.583

‒

IenW

2027

Reservering - Publiekscampagne deelmobiliteit

3.000

  

3.000

   

‒

IenW

2027

Reservering - Reservering maatregelen circulaire economie (voorheen circulaire plastics)

76.456

  

10.000

27.746

22.160

15.450

1.100

KGG

2027

Reservering - Handhaving aangescherpte energiebesparingsplicht

6.700

 

‒

6.700

‒

‒

‒

‒

KGG

2027

Reservering - iDSR

163.900

 

‒

 

40.500

54.000

63.000

6.400

KGG

2027

Reservering - Normering en stimulering biobased bouwen

19.400

 

‒

‒

‒

3.500

11.900

4.000

KGG

2027

Reservering - Ondersteuning plasticketen

75.000

 

‒

5.000

30.834

22.833

16.333

‒

KGG

2027

Reservering - Opschaling innovatieve lange termijn elektriciteitsopslag (voorheen: flex)

158.400

  

17.600

33.000

35.200

35.200

37.400

LVVN

2027

Reservering - Normering en stimulering biobased bouwen

22.700

 

‒

‒

‒

5.000

6.700

11.000

OCW

2027

Reservering - Subsidieregeling praktijkleren

15.000

 

‒

8.000

7.000

‒

‒

‒

VRO

2027

Reservering - Algemene reservering uitvoeringskosten, G1 uitfasering slechte huurwoningen

29.000

 

‒

1.000

3.000

21.000

4.000

‒

VRO

2027

Reservering - Algemene reservering uitvoeringskosten, reservering voor G10 uitfasering slechte energielabels utiliteitsbouw

16.700

 

‒

500

500

500

5.100

10.100

VRO

2027

Reservering - Normering en stimulering biobased bouwen

16.298

 

‒

‒

‒

4.520

4.648

7.130

(leeg)

2027

Reservering - Restant potje uitvoeringskosten 88 mln.

2.158

  

804

1.354

‒

‒

‒

IenW

2027

voorwaardelijk - DEI+CE

6.376

  

763

5.088

525

 

‒

IenW

2027

voorwaardelijk - Stimulering en normering gescheiden inzameling bioafval bij huishoudens ten behoeve van groen gas

7.000

   

4.000

3.000

 

‒

KGG

2027

voorwaardelijk - Elektrolyse, onshore: 500-1.000 MW (productiesubsidies)

1.278.300

 

‒

 

34.000

106.000

293.000

845.300

KGG

2027

voorwaardelijk - Elektrolyse, vraagsubsidies

662.198

 

‒

‒

30.000

66.765

90.000

475.433

LVVN

2027

voorwaardelijk - Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel

47.000

 

‒

 

13.500

16.750

16.750

‒

              

2.625.330

‒

‒

57.380

236.987

366.436

566.664

1.397.863

                      

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Verduurzaming industrie en innovatie mkb

        

IenW

2027

Reservering - Maatwerksubsidies AVI’s

146.369

  

44.033

67.976

34.360

‒

‒

KGG

2027

Reservering - Energiebesparing mkb: energiebesparingsfonds mkb

65.000

   

65.000

  

‒

KGG

2027

Reservering - Maatwerkfinanciering (uit reservering eventuele maatwerksubsidies)

200.388

  

55.220

66.662

75.529

2.977

‒

KGG

2027

Reservering - NIKI

176.449

  

17.645

17.645

17.645

10.587

112.927

KGG

2027

Reservering - Ondersteuning cluster 6

20.198

  

6.375

10.375

2.000

1.448

‒

KGG

2027

Reservering - Ophoging budget maatwerkfinanciering (uit reservering ophoging perceel)

80.961

  

28.971

36.447

15.543

‒

‒

KGG

2027

Voorwaardelijke toekenning - Aramis (volloop)

662.000

 

‒

165.500

165.500

165.500

165.500

‒

KGG

2027

Voorwaardelijke toekenning - Cosun

30.000

 

‒

10.000

15.000

5.000

‒

‒

KGG

2027

Voorwaardelijke toekenning - TSN-reservering

934.497

 

‒

149.681

119.849

115.465

79.336

470.166

              

2.315.862

‒

‒

477.425

564.454

431.042

259.848

583.093

                      

Dept.

Jaar

Maatregel

Totaal

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Na 2030

  

Verduurzaming gebouwde omgeving

        

VRO

2027

Voorwaardelijke toekenning - ISDE

22.000

    

22.000

                

22.000

‒

‒

‒

‒

22.000

‒

‒

X Noot

1

De maatregel ‘Deelname EBN in CCS-infrastructuur (CO-transport en -opslag)’ betreft een toekenning en staat ook zo opgenomen in het MJP 2026. Aangezien er nog geen FID is genomen, staan de middelen nog op het fonds en zijn deze conform de begrotingssystematiek als toekenning onder voorwaarde in de begroting opgenomen.

Uitvoeringskosten Klimaat- en energiefonds

Vooruitlopend op de instellingswet heeft het kabinet met de voorjaarsbesluitvorming 2022 besloten dat uitvoeringskosten die verband houden met het Klimaat- en energiefonds in beginsel uit fondsmiddelen worden gefinancierd. Onderstaande reeks aan uitvoeringskosten is overgeboekt naar de verantwoordelijke departementen.

Tabel 32 Uitvoeringskosten Klimaat- en energiefonds (bedragen x € 1.000)

Uitvoeringskosten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

na 2030

cum

Capaciteit Rijk

9.725

20.870

30.545

35.084

52.212

54.240

52.620

50.836

49.337

2.250

357.719

KGG

8.818

17.472

23.472

27.522

46.122

46.872

46.122

44.372

42.972

2.250

305.994

BZK

382

1.528

1.528

2.528

2.528

1.528

1.528

1.528

1.528

 

14.606

FIN

  

3.400

770

770

770

770

770

770

 

8.020

I&W

525

1.870

2.145

4.264

2.792

5.070

4.200

4.166

4.067

 

29.099

Apparaatskosten uitvoerings- organisaties en kennisinstellingen

19.000

40.700

40.700

40.700

34.000

34.000

33.650

33.650

33.650

0

310.050

Onderzoek

1.000

2.000

2.000

2.000

0

0

0

0

0

 

7.000

Projecten Rijkscoördinatieregeling (RCR)

1.800

2.100

700

200

0

0

0

0

0

 

4.800

Projecten Klimaatakkoord

1.000

5.700

5.700

5.700

0

0

0

0

0

 

18.100

ILT

1.000

1.000

1.000

1.000

2.050

2.000

1.650

1.650

1.650

 

13.000

TNO

2.900

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

 

26.900

VIVET

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

 

9.000

RVO

5.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

 

85.000

NEa

1.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

 

41.000

KNMI

115

115

115

115

115

115

115

115

115

 

1.035

RWS

500

500

500

500

500

500

500

500

500

 

4.500

RIVM

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

 

9.000

ACM

2.028

4.340

3.641

3.007

3.111

3.111

3.111

3.111

3.111

 

28.571

SodM

312

467

467

467

467

467

467

467

467

 

4.048

Overige personele uitgaven

345

4.478

6.577

7.711

7.757

7.807

7.807

7.807

7.807

 

58.096

Totaal

28.725

61.570

71.245

75.784

86.212

88.240

86.270

84.486

82.987

2.250

667.769

Met het MJP 2027 was totaal € 661,8 mln aan uitvoeringskosten overgeheveld aan diverse departementen. Met het MJP 2027 zijn geen aanvullende uitvoerkingskosten toegekend.

Zie het MJP 2027 voor meer informatie.

Bijlage 2: Rijksbrede Klimaat- en energiefonds bijlage

Deze bijlage geeft inzicht in de rijksbrede KEF-middelen die via MJP's zijn toegekend aan de verschillende departementale begrotingen. Dit overzicht toont voor de jaren 2025 en 2026 de kasrealisatie en voor de jaren 2027 en verder de actuele raming van de toegekende middelen van alle middelen uit het KEF.

Tabel 33 Totaaloverzicht Klimaat- en energiefonds bijlage (bedragen x € 1.000)

Rijksbreed Klimaat- en energiefonds middelen

 

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

  

2.242.685

1.984.385

4.560.883

5.833.805

4.794.222

5.339.095

3.596.599

Begroting van Klimaat en Groene Groei

 

1.027.409

1.413.861

2.481.875

2.762.961

1.522.449

2.274.130

1.067.634

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

 

19.798

253

11.688

14.688

4.188

4.188

7.995

Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

 

935.678

355.287

713.119

632.810

487.104

381.690

226.625

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

 

102.712

97.894

338.783

433.871

355.451

318.398

98.402

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat - Mobiliteitsfonds

 

17.823

24.700

47.392

74.178

54.182

47.858

17.950

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

 

5.723

14.645

7.110

7.276

8.774

8.848

0

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

 

3.977

3.739

3.761

3.177

3.177

3.177

0

Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

 

79.536

73.556

149.006

162.890

148.497

136.367

79.104

Ministerie van Justitie en Veiligheid

 

0

0

24.121

0

0

0

0

Ministerie van Asiel en Migratie

 

0

0

11.401

0

0

0

0

Ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid

 

360

450

450

0

0

0

0

Ministerie van Defensie (Defensiematerieelbegrotingsfonds)

 

42.361

0

0

0

0

0

0

Ministerie van Financien

 

7.308

0

0

0

0

0

0

         

Klimaat- en energiefonds (KEF)

 

0

0

772.177

1.741.954

2.210.400

2.164.439

2.098.889

                  

Tabel Klimaatfondsmiddelen op de begroting van Klimaat en Groene Groei (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven

 

1.027.409

1.413.861

2.481.875

2.762.961

1.522.449

2.274.130

1.067.634

         

Artikel

Klimaatfondsmaatregel

       

Subsidies

 

833.907

903.054

2.100.939

2.559.366

1.307.596

2.123.343

986.583

Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)

Kennisinfra

0

673

3.323

2.694

2.693

2.499

718

Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+)

Biopyrolyse

0

0

23.025

9.654

9.913

19.421

2.000

 

Flex (onderzoek voor bedrijven en industrie) en Flex (opschaling innovatieve flex)

0

840

18.038

8.045

3.734

1.020

0

 

Vergassing: stimulering projecten vergassing 1e en 2e fase

0

3.583

66.812

101.554

121.753

239.902

19.800

 

Continuering DEI+CE

3.864

12.709

48.268

37.793

27.670

15.597

13.124

 

Intensivering DEI+

0

0

10.000

30.000

25.000

20.000

15.035

Projecten Klimaat en Energieakkoord

Burgerforum

20

130

0

0

0

0

0

 

Klimaatcommunicatie

827

120

0

0

0

0

0

 

Wetenschappelijke klimaatraad

0

93

450

450

450

94

0

ISDE-regeling

Nationaal Isolatieprogramma, ISDE, Energiebesparende maatregelen, Aanvulling ISDE indien nodig i.c.m. normering Cv-ketels en Stimulering van hybride warmtepompen bestaande bouw

473.058

444.388

424.404

418.308

356.966

283.778

0

Overige Subsidies

EBN: versnellen onderzoek CCS

9.440

4.941

1.084

5.347

1.295

0

0

 

Randvoorwaarden technische arbeidsmarkt

0

70

0

0

0

0

0

 

VIVET

713

784

892

892

893

894

0

 

Vergassing: expertisecentrum, organisatie, haalbaarheidsstudies

0

604

10.604

5.576

0

0

0

 

Verbetering toezicht F-gassen

0

7

7

4

4

4

0

Opschalingsinstrument waterstof

De-risken grootschalige waterstofopslag

129

100

97.000

86.000

15.006

7.000

6.000

 

Elektrolyse, offshore: <=100 MW (CAPEX)

0

0

0

0

0

0

0

 

Elektrolyse, onshore: 50 MW

2.533

4.219

23.946

40.487

23.087

14.987

115.687

 

Elektrolyse,onshore: 500-1.000 MW

12.000

24.400

216.468

205.281

224.688

268.677

449.924

 

Elektrolyse: kennisplatform offshore en ketenbrede consortia

0

633

633

124

125

0

0

 

H2Global, import van groene waterstof

0

0

1

116

116

947

306.676

 

IPCEI Waterstof golf 3

0

0

27.870

335.022

35.609

247

0

 

Waterstofnetwerk op zee

0

67.635

53.810

0

0

0

0

 

Meetstandaard waterstof

0

1.824

8.147

2.527

0

0

0

IPCEI waterstof

IPCEI Waterstof golf 2

34.683

86.318

105.299

178.011

54.388

183.983

0

 

IPCEI Waterstof golf 3

0

0

0

0

0

0

0

 

IPCEI Waterstof golf 4

0

0

90.139

41.055

17.474

0

0

MIEK

Coördinatie MIEK-projecten

228

323

1.434

1.195

935

0

0

Warmtenetten investeringssubsidie (WIS)

Nationale subsidieregeling warmtenetten

1.998

17.064

86.150

154.917

151.541

952.556

0

Geothermie (Klimaatfonds)

Geothermie, hoge temperatuur

0

77

51.410

0

0

0

0

 

Geothermie, lage temperatuur

249

500

62.084

25.852

51

0

0

Subsidieregeling flexibiliteit

Flex (onderzoek voor bedrijven en industrie) en Flex (opschaling innovatieve flex)

5.070

8.859

32.470

3.500

0

0

0

Batterijverplichting voor zonneparken

Invoering batterijverplichting voor zonneparken

0

0

0

0

0

0

0

Correctieregeling duurzame warmte

Correctieregeling duurzame warmte motie Grinwis – Erkens

426

0

0

0

0

0

0

Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten

Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten

3.171

2.079

37.664

28.892

22.022

19.685

0

Realisatie Zon op Zee

Realisatie van 3 GW zon op zee in 2030

0

1.340

1.307

542

0

0

0

 

Realisatie Zon op Zee

60

303

9.931

6.403

17

0

0

Maatwerkaanpak industrie

Uitvoeringskosten maatwerkafspraken

9.723

37.527

150.811

134.869

24.854

19.963

0

Studies voor duurzame industrie (STUDI)

Topsector Energie Haalbaarheidsstudies

4.360

10.435

6.436

3.091

750

0

0

VEKI

VEKI

56.750

112.285

121.353

60.034

19.118

3.885

0

NIKI

NIKI

0

4.490

34.032

64.520

30.253

14.100

28.099

Verduurzaming industrie

Ondersteuning cluster 6

2.041

1.646

6.430

5.824

3.636

1.292

0

 

Uitvoeringskosten maatwerkafspraken

15.000

0

0

0

0

0

0

Indirecte kostencompensatie ETS

IKC ETS

159.805

0

126.239

349.088

0

0

0

Stimuleringsprogramma koolstofverwijdering (klimaatfonds)

Stimuleringsprogramma innovatie en vroege opschaling koolstofverwijdering

0

3.262

5.200

8.500

9.400

8.250

7.950

Social Climate Fund

Social Climate Fund – fixteams kwetsbare micro-mkb’ers

0

0

9.000

0

0

0

0

Flankerend beleid WOZ

Wind op Zee

37.759

27.121

21.735

14.544

9.400

8.838

0

 

Wind op Zee inpassingskosten en Doordewind II (t/m 2030)

0

272

127

0

656

0

0

Subsidies WarmtelinQ

WarmtelinQ+

0

16.400

39.600

100.000

39.000

0

0

Subsidie Nationale Deelneming Warmte

Nationale deelneming Warmte

0

5.000

7.000

5.000

5.000

4.000

0

Energiebesparing MKB

Energiebesparing mkb: Uitbreiding ontzorgingsprogramma

0

0

25.000

0

0

0

0

 

Energiebesparing mkb: energiebesparingsfonds mkb

0

0

15.834

10.965

5.835

420

1.570

Diverse subsidies kernenergie

IPCEI Kernenergie

0

0

12.000

68.000

60.000

30.000

20.000

Plastics normering

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

0

0

4.358

306

0

0

0

Circulair doen en gedrag

Bevorderen circulair doen en gedrag

0

0

3.114

4.064

4.264

1.304

0

Biobased Bouwen

Normering en stimulering biobased bouwen

0

0

0

320

0

0

0

                  

Leningen

 

0

78.100

74.946

28.013

0

0

0

Verduurzaming industrie

Normering en stimulering biobased bouwen

0

7.500

9.546

17.013

0

0

0

 

Overbruggingskrediet voor plasticrecyclingbedrijven (circulaire plastics)

0

2.000

7.000

11.000

0

0

0

Lening NEO NL

NEO

0

68.600

58.400

0

0

0

0

         

Opdrachten

 

35.891

78.728

117.214

59.275

41.884

38.115

8.886

Onderzoek & opdrachten

RCR-projecten

727

1.054

1.402

634

200

0

0

 

Onderzoek K&E

294

107

0

0

0

0

0

 

Projectaanpak, wetgeving en beleid netcongestie

0

1.585

3.109

3.699

6.785

6.785

6.761

 

Normeren en stimuleren van slimme energie-intensieve apparaten

1.502

2.875

2.878

980

984

0

0

Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)

Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)

17.830

16.396

20.368

3.093

796

0

0

Projecten Kernenergie

Bedrijfsduur-verlenging Borssele

1.872

10.400

14.700

2.800

1.200

200

0

 

Kennisinfra

3.538

5.538

18.907

12.387

6.220

5.029

2.125

 

Ondersteuning ontwikkeling SMR's

1.210

2.158

12.357

25.435

5.395

5.040

0

 

Onderzoeken nieuwbouw kerncentrales

6.721

37.445

34.187

3.777

16.562

16.669

0

 

Neo NL

2.197

1.170

0

0

0

0

0

Circulair doen en gedrag

Bevorderen circulair doen en gedrag

0

0

2.506

2.742

2.792

2.792

0

Biobased Bouwen

Normering en stimulering biobased bouwen

0

0

6.800

3.728

950

1.600

0

         

Vermogensverschaffing/-onttrekking

 

0

66.000

40.000

0

0

0

0

Kapitaalstorting Nationale Deelneming Warmte

Nationale deelneming Warmte

0

21.000

40.000

0

0

0

0

Kapitaalstorting NEO NL

NEO

0

45.000

0

0

0

0

0

                  

Bijdragen Baten-lastendiensten

 

35.957

48.638

20.688

19.504

19.504

19.504

0

RVO

Bijdrage RVO

28.180

38.864

12.696

12.230

12.230

12.230

0

Nea

Bijdrage Nea

6.926

7.909

6.648

5.502

5.502

5.502

0

KNMI

Bijdrage KNMI

0

202

137

125

125

125

0

RIVM

Bijdrage RIVM

0

0

1.203

1.097

1.097

1.097

0

RWS

Bijdrage RWS

851

1.663

4

550

550

550

0

         

Bijdragen aan ZBO/RWT

 

4.505

3.419

3.382

3.382

3.382

3.382

‒

TNO kerndepartement

Bijdrage TNO bodembeheer

4.505

3.419

3.382

3.382

3.382

3.382

0

      

0

0

0

         

Bijdragen aan mede-overheden

 

117.149

61.422

124.706

93.421

150.083

89.786

72.165

Regeling toezicht energiebesparingsplicht

Verbeterd toezicht en handhaving aangescherpte energiebesparingsplicht

0

954

2.667

2.668

0

0

0

Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden

Toekomstbestendigheid energienetwerken (netcapaciteit)

0

0

0

0

0

0

0

 

Uitvoeringslasten

0

4.831

15.209

7.745

5.759

3.214

2.250

Gebiedsinvestering

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

0

0

0

0

0

0

0

 

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

117.149

54.219

65.291

65.856

65.990

51.190

0

 

Gebiedsinvesteringen voor ruimtelijk inpassen hoogspanningsnet

0

0

32.400

11.600

72.770

29.800

69.880

 

Gebiedsinvesteringen hoogspanning op land

0

1.400

5.606

0

0

0

0

Realisatie energie investering

Projecten en aanpak netcongestie

0

0

70

70

70

70

35

 

Expertpool energie-infrastructuur: vliegende brigade

0

18

3.463

5.482

5.494

5.512

0

         

Storting begrotingsreserve

  

174.500

     

Storting in begrotingsreserve Garantieregeling Warmtenetten

Garantieregeling warmtenetten

0

174.500

0

0

0

0

0

                           

Tabel Klimaatfondsmiddelen op de begroting van het Ministerie van Economische Zakeni (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven

 

19.798

253

11.688

14.688

4.188

4.188

7.995

         

Artikel/ Instrument

Klimaatfondsmaatregel

       

02 Bedrijvenbeleid: innovatief en duurzaam ondernemen

 

19.798

253

11.688

14.688

4.188

4.188

7.995

Subsidies

 

8.932

253

11.688

14.688

4.188

4.188

7.995

Actieplan Groene en Digitale Banen

Randvoorwaarden technische arbeidsmarkt

4.932

253

4.188

4.188

4.188

4.188

7.995

Qredits duurzaamheid

Ondersteuning mkb bij aangescherpte Energiebesparingsplicht

4.000

0

7.500

10.500

0

0

0

         

Bijdragen aanZBO/RWT

 

10.568

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Bijdrage aan TNO

 

10.568

0

0

0

0

0

0

         

Bijdragen aan (internationale) organisaties

 

298

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Bijdrage aan Delatares

 

100

      

Toegepast onderzoek organisaties TO2 (excl.TNO)

 

198

                        

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het (22) Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven

 

935.678

355.287

713.119

632.810

487.104

381.690

226.625

         

Artikel/ Instrument

Klimaat- en Energiefonds maatregel

       

2 Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit

 

935.678

355.287

713.119

632.810

487.104

381.690

226.625

1 Energietransitie en duurzaamheid

 

922.860

344.322

707.213

627.836

487.104

381.690

226.625

1 Subsidies (regelingen)

 

435.683

311.839

540.325

528.804

403.358

292.958

197.011

11 Energiebesparing Koopsector

Nationaal isolatieprogramma

25.250

20.000

46.350

26.300

20.731

24.184

0

12 Energietransitie en duurzaamheid

Energiebesparende maatregelen

2.571

1.340

1.059

0

0

0

0

14 Maatschappelijk vastgoed fonds

Maatschappelijk vastgoedfonds: dotaties

49.900

30.000

55.000

30.000

30.000

30.000

0

16 Nationaal Isolatie Programma

Doe-het-zelvers en vouchers

0

0

980

980

980

980

0

17 Ontzorgen Vereniging van Eigenaren

Ontzorging en ondersteuning verenigingen van eigenaren

6.257

4.365

4.777

5.303

5.072

4.919

0

19 SAH

Warmtenetten investeringssubsidie

12.249

0

0

0

0

0

0

21 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Maatschappelijk vastgoed: subsidies

216.666

88.674

373.359

430.371

311.275

159.075

197.011

22 Warmtefonds

Warmtefonds ophogen

122.790

152.460

35.300

35.850

35.300

35.300

0

31 SAH warmteprojecten

Overboeking Klimaatfonds

0

15.000

23.500

0

0

38.500

0

3 Opdrachten

 

56

2.315

0

0

0

0

0

30 Energietransitie en duurzaamheid

Energiebesparende maatregelen

56

2.315

0

0

0

0

0

14 Bijdrage aan medeoverheden

 

476.849

1.998

119.913

33.995

24.137

34.137

467

41 Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

Gebouwde omgeving

8.464

0

0

0

0

0

0

42 NIP (Lokale aanpak woningisolatie)

Nationaal isolatieprogramma

466.638

0

0

0

0

0

0

43 NIP (Soortenmanagement)

Nationaal isolatieprogramma

77

0

0

0

0

0

0

44 Ondersteuning aanpak energiearmoede

Gebouwde omgeving

0

0

40.000

0

0

0

0

47 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

0

172

13.496

9.349

0

10.000

0

52 Verduurzaming Groningen en Noord-Drenthe isolatie en ventilatie

Gebouwde omgeving

1.670

1.670

23.670

23.670

23.670

23.670

0

55 Energiehuis SCF (Klimaatfonds)

Gebouwde omgeving

0

156

42.747

976

467

467

467

17 Bijdrage aan agentschappen

 

10.272

8.380

2.991

2.336

1.694

1.629

0

70 Dienst Publiek en Communicatie

Nationaal isolatieprogramma

1.802

442

1.750

1.740

1.694

1.629

0

76 RVO (Energietransitie en duurzaamheid)

Energiebesparende maatregelen

0

7.630

1.057

0

0

0

0

77 RVO (Uitvoering Energieakkoord)

Uitvoering energieakkoord

421

308

184

596

0

0

0

79 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Duurzaam rijksvastgoed

8.049

0

0

0

0

0

0

20 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken

 

0

19.790

43.984

62.701

57.915

52.966

29.147

20 EGO (innovatie)

Nationaal isolatieprogramma

0

4.080

1.750

1.750

1.050

1.110

0

24 Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

Duurzaam rijksvastgoed

0

15.710

42.234

60.951

56.865

51.856

29.147

2 Bouwregelgeving en bouwkwaliteit

 

12.818

10.965

5.906

4.974

0

0

0

1 Subsidies (regelingen)

 

12.818

10.965

5.906

4.974

0

0

0

10 Biobased bouwen

Normering en stimulering biobased bouwen

12.818

10.965

5.906

4.974

0

0

0

                  

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het (12) Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Totaal uitgaven

 

102.712

97.894

338.783

433.871

355.451

318.398

98.402

         

Artikel/ Instrument

Klimaat- en Energiefonds maatregel

                

HXII artikel 14 - Wegen en Verkeersveiligheid

 

83.663

72.269

266.684

220.538

139.019

169.217

1.185

Opdrachten

 

392

1.832

70.988

58.232

56.094

43.953

0

Laadinfra wegvervoer

Laadinfra wegvervoer (incl. slimme laadinfra)

258

0

9.652

545

1.557

28.869

 

Laadinfra bouw

Laadinfrastructuur bouw

0

0

58.754

56.023

54.205

15.084

 

Zero-emissie zones

Laadinfra wegvervoer (incl. slimme laadinfra)

134

1.832

2.582

1.664

332

           

Subsidies

 

63.501

64.964

189.238

155.632

79.358

121.758

0

Laadinfra wegvervoer

Laadinfra wegvervoer (incl. slimme laadinfra)

41.649

50.948

103.823

79.703

38.136

49.736

0

Laadinfra bouw

Laadinfrastructuur bouw

7.190

7.500

31.500

25.000

2.500

12.500

 

SWIM

Subsidie Waterstof in Mobiliteit (SWIM)

14.662

6.516

23.722

28.722

38.722

59.522

0

Inruilregeling brandstofauto's

Inruilregeling brandstofauto's

 

0

30.193

22.207

0

           

Bijdrage aan agentschappen

 

4.277

5.473

3.958

4.174

3.567

3.506

1.185

Laadinfra

 

3.438

2.112

1.900

1.861

1.575

2.000

 

SWIM

 

507

484

400

392

394

400

1.185

SPUK laad

  

1.211

     

RVK KF

 

332

1.666

1.658

1.921

1.598

1.106

0

         

Bijdrage aan medeoverheden

 

15.493

0

2.500

2.500

0

0

0

Laadinfra

Laadinfra wegvervoer (incl. slimme laadinfra)

15.493

0

2.500

2.500

            

HXII artikel 17 - Luchtvaart

 

704

1.299

36.118

123.534

89.057

30.250

30.943

Opdrachten

 

704

1.299

393

393

393

434

293

Luchtvaartverkeer energie

Luchtvaartverkeer Energie op Zee

704

1.240

193

193

193

193

193

Alcohol-to-jet en Duurzame brandstoffen

Alcohol-to-jet en Duurzame brandstoffen

0

59

200

200

200

241

100

         

Subsidies

 

0

0

35.725

123.141

88.664

29.816

30.650

Alcohol-to-jet

Alcohol-to-jet

0

0

0

12.228

42.626

16.853

12.887

Duurzame luchtvaartbrandstoffen

Duurzame luchtvaartbrandstoffen (E-fuels)

0

0

30.725

102.913

41.038

12.963

17.763

Aandrijftechnologieën

Aandrijftechnologieën

  

5.000

8.000

5.000

           

HXII artikel 18

 

10.814

12.769

32.322

79.784

101.104

92.525

65.774

Opdrachten

 

169

259

605

677

663

694

1.007

Verduurzaming Zeevaart

Verduurzaming Zeevaart

101

115

20

115

115

94

20

Verduurzaming Binnenvaart

Verduurzaming Binnenvaart

68

144

585

562

548

600

987

         

Subsidies

 

10.645

12.510

31.717

79.107

100.441

91.831

64.767

Walstroom

Walstroom Zeehavens

10.471

10.000

8.938

18.466

23.963

8.006

0

Verduurzaming Binnenvaart

Verduurzaming Binnenvaart

174

2.510

14.079

34.541

48.538

55.580

52.907

Verduurzaming Zeevaart

Verduurzaming Zeevaart

0

0

8.700

26.100

27.940

28.245

11.860

         

HXII artikel 21

 

6.493

10.265

0

0

0

0

0

Opdrachten

 

827

419

0

0

0

0

0

Circulair doen en gedrag

Bevorderen circulair doen en gedrag

392

219

0

0

0

0

0

Plastics norm

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

139

0

0

0

0

0

0

Biobased bouwen

Normering en stimulering biobased bouwen

296

200

0

0

0

0

0

         

Subsidies

 

5.666

9.846

0

0

0

0

0

DEI+CE

Continuering DEI+CE

1.270

4.372

     

Circulair doen en gedrag

Bevorderen circulair doen en gedrag

4.118

2.283

     

Plastics norm

Ondersteuning van o.a. ketenvorming en recyclingtechnieken circulaire plastics

224

2.610

     

Biobased bouwen

Normering en stimulering biobased bouwen

54

581

                

0

0

0

0

0

0

0

                  

HXII artikel 22

 

663

148

1.849

8.942

25.197

24.696

0

Opdrachten

 

663

148

1.849

8.942

25.197

24.696

0

NVS

Nucleaire veiligheid en stralingsbescherming

663

148

1.849

8.942

25.197

24.696

          

HXII artikel 97

 

375

1.144

1.810

1.073

1.074

1.710

500

Opdrachten

 

375

1.144

1.810

1.073

1.074

1.710

500

Overige opdrachten

Nucleaire initiatieven

375

1.144

1.810

1.073

1.074

1.710

500

         

Mobiliteitsfonds

Klimaat- en Energiefonds maatregel

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven MF fonds

 

17.823

24.700

47.392

74.178

54.182

47.858

17.950

MF artikel 11

 

0

4.000

4.000

26.597

25.712

26.712

15.950

Overige reserveringen

Elektrificatie Friese Waddenveren

0

4.000

4.000

8.000

9.000

10.000

15.950

 

Opschalen duurzame infra-innovatietechnieken met launching customer programma

0

0

0

18.597

16.712

16.712

          

MF artikel 12

 

0

0

0

0

0

0

 

Onderhoud

Geleiderail Zonnepark

0

0

0

0

0

0

          

MF artikel 13

 

9.000

20.700

34.700

28.700

15.700

4.700

2.000

Planning en studies personenvervoer

Verduurzaming dieselspoorlijnen Zutphen-Oldenzaal, Almelo-Mariënberg

9.000

20.700

34.700

28.700

15.700

4.700

2.000

         

MF artikel 15

 

8.823

0

8.692

18.881

12.770

16.446

0

Planning en studies

Wind op Zee

8.823

0

8.692

18.881

12.770

16.446

0

                           

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het (08) Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Totaal uitgaven

 

5.723

14.645

7.110

7.276

8.774

8.848

          

Artikel/ Instrument

Klimaat- en Energiefonds maatregel

                

1 Primair onderwijs

 

1.596

745

600

0

0

0

 

Subsidies

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

850

600

600

    

Bijdragen aan mede overheden

Technical school SABA

746

145

              

3 Voortgezet onderwijs

 

145

100

0

0

0

0

 

Subsidies

Techkwadraat

145

100

              

4 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie

 

200

7.100

100

0

0

0

 

Bekostiging

Praktijkleren

 

7.000

     

Subsidies

Subsidieregeling praktijkleren

0

0

0

     

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

200

100

100

             

14 Cultuur

 

1.164

4.575

4.285

3.481

3.479

3.479

 

Bekostiging

Duurzame monumentenlening

484

3.539

3.539

3.481

3.479

3.479

 

Subsidies

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

160

466

466

0

0

0

 

Opdrachten

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

520

570

280

0

0

0

          

16 Onderzoek en wetenschapsbeleid

 

2.000

1.500

1.500

3.500

5.000

5.000

 

Bekostiging

Horizon Europe Partnerschap Driving Urban Transition II

0

       

NWA-call Visserij

        

NWA-call Biodiversiteit Brazilië

        

Kernenergie

2.000

1.500

1.500

3.500

5.000

5.000

          

25 Emancipatie

 

288

295

295

295

295

369

 

Opdrachten

Vrouwen in de techniek (gendergelijkheid)

288

295

295

295

295

369

          

95 Apparaat Kerndepartement

 

330

330

330

0

0

0

 

Eigen personeel

Maatschappelijk vastgoed: Ondersteuning maatschappelijk vastgoed

330

330

330

                      

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het (16) Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven

 

3.977

3.739

3.761

3.177

3.177

3.177

0

         

Artikel/ Instrument

Klimaat- en Energiefonds maatregel

                

4 Zorgbreed beleid

 

2.687

2.903

600

0

0

0

0

Subsidies

Duurzame Zorg

850

904

600

0

0

0

0

Bekostiging

Projectaanvragen Caribisch Nederland

1.209

1.942

0

0

0

0

0

Bijdrage aan medeoverheden

Projectaanvragen Caribisch Nederland

628

57

0

0

0

0

0

6 Subsidie

 

1.290

836

3.161

3.177

3.177

3.177

0

Subsidies

KIP MV

 

600

600

0

0

0

0

Opdrachten

BOSA

1.290

236

2.561

3.177

3.177

3.177

0

                  

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het (14) Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Totaal uitgaven

 

79.536

73.556

149.006

162.890

148.497

136.367

79.104

         

Artikel/instrument

Klimaat- en Energiefonds maatregel

                

21 Land- en tuinbouw

 

28.619

53.262

98.166

97.650

98.361

93.537

79.104

Subsidies

Subsidieregeling schone en emissieloze landbouwvoertuigen

0

7.740

17.942

3.250

    

EG-regeling(Energie- efficiëntieGlastuinbouw)

22.834

23.529

27.834

27.705

40.030

33.238

  

Distributienetten Glastuinbouw

3.952

12.362

45.335

59.423

55.409

58.464

79.104

 

Normering en stimulering biobased bouwen

261

0

     

Leningen

Normering en stimulering biobased bouwen

1.200

8.112

7.055

7.272

2.922

1.835

 

Opdrachten

Normering en stimulering biobased bouwen

372

1.500

0

     

Caribisch Nederland

 

19

              

22 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken

 

44.494

15.401

50.285

65.122

50.036

42.830

 

Subsidies

Wind op zee

6.978

0

      

Ecologisch impulspakket Wadden

3.494

0

     

Opdrachten

Wind op zee, Natuur en biodiversiteit

4.633

5.914

27.414

39.102

21.221

13.221

  

Wind op zee, Duurzame visserij

772

9.487

22.871

26.020

28.815

29.609

  

Ecologisch impulspakket Wadden

58

0

     

Bijdrage aan medeoverheden

Wind op zee

28.559

0

              

23 Kennis en innovatie

 

3.960

2.379

538

118

100

‒

 

Subsidies

 

2.941

1.282

517

118

100

  

Opdrachten

 

58

83

21

    

Bijdrage aan baten-lastendiensten

 

961

1.014

              

24 Uitvoering en toezicht

 

2.463

2.514

17

0

0

0

 

Bijdrage aan baten-lastendiensten

 

2.463

2.514

17

                      

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen overige departementen (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

Uitgaven overige departementen

 

50.029

360

35.882

180

‒

‒

‒

         

Ministerie van Justitie en Veiligheid

 

‒

‒

24.121

‒

‒

‒

‒

Bekostiging politie

Maatschappelijk vastgoed

  

24.121

             

Ministerie van Asiel en Migratie

 

‒

‒

11.401

‒

‒

‒

‒

Bijdrage aan ZBO's/RWT's

Maatschappelijk vastgoed

  

11.401

             

Ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid

 

360

360

360

180

‒

‒

‒

Subsidies

Maatschappelijk vastgoed

360

360

360

180

            

Ministerie van Defensie (Defensiematerieelbegrotingsfonds)

 

42.361

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Opdrachten

Maatschappelijk vastgoed

42.361

               

Ministerie van Financien

 

7.308

‒

‒

‒

‒

‒

‒

Bijdrage aan medeoverheden

Nationaal Isolatie Programma

7.308

               

Tabel Klimaat- en energiefondsmiddelen op de begroting van het Klimaat- en energiefonds (bedragen x € 1.000)

  

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

         

Klimaat- en energiefonds (KEF)

 

‒

‒

772.177

1.741.954

2.210.400

2.164.439

2.098.889

01 Kernenergie

 

‒

‒

616

612.510

1.050.939

1.234.522

1.520.186

02 CO2 vrije gascentrales

  

‒

‒

‒

‒

‒

‒

03 Energie-infrastructuur

 

‒

‒

228.595

303.327

310.765

98.968

37.710

04 Vroege fase opschaling

 

‒

‒

60.130

250.609

388.725

566.664

432.669

05 Verduurzaming industrie

 

‒

‒

482.836

572.078

437.971

264.285

108.324

06 Verduurzaming gebouwde omgeving

 

‒

‒

‒

3.430

22.000,0

‒

‒