Memorie van toelichting : Memorie van toelichting
36 915 J Wijziging van de begrotingsstaat van het Deltafonds voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
blz.
A.
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
2
B.
BEGROTINGSTOELICHTING
3
1
Leeswijzer
3
2
Beleid
6
2.1
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
6
3
Uitvoeringsartikelen
8
3.1
Artikel 1 Investeren in waterveiligheid
8
3.2
Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
13
3.3
Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
17
3.4
Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
21
3.5
Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
24
3.6
Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
29
4
Bijlagen
32
4.1
Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
32
4.2
Bijlage 2: Projectoverzichten
39
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van
artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld
en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar
2026 wijzigingen aan te brengen in:
1. de begrotingsstaat voor het Deltafonds (J).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van
deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Algemeen
Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken
II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Mobiliteitsfonds en Deltafonds groter
dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als
praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard
de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige
mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van
€ 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van
artikelonderdeel is als volgt:
Tabel 1 Ondergrenzen
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50
1
2
=> 50 en < 200
2
4
=> 200 < 1000
5
5
=> 1.000
5
5
Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie vraag- en behoefte
verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is als volgt opgebouwd.
– Allereerst is de begrotings(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar 2026 opgenomen.
Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-,
uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld.
– Daarna is eerst op hoofdlijnen (paragraaf 2.1) inzicht verstrekt in de belangrijkste
budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee kan snel
een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.
– Via de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) worden alle relevante mutaties op
het niveau van het artikelonderdeel zichtbaar gemaakt, en waar zinvol en relevant,
ook toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.
– Tenslotte zijn in de projectenoverzichten (paragraaf 4.2) van dit wetsvoorstel de
MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking
programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn
gemaakt. Deze (meerjarige) MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen
indien sprake is:
• Van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend
projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;
• Van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
Verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1)
In de Ontwerpbegroting 2026 is aangegeven dat op het Deltafonds de verdiepingsbijlage
voor het laatst werd gepresenteerd (conform de Rijksbegrotingsvoorschriften). Tijdens
het Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek (WGO) over de IenW begrotingen 2026 heeft
de vorige Minister toegezegd om dit voorjaar 2026 met de Minister van Financiën in
overleg te treden over de terugkeer van de verdiepingsbijlage. Conform de Toezegging
bij Begrotingsonderzoek Infrastructuur en Waterstaat | Tweede Kamer der
Staten-Generaalis met het Ministerie van Financiën afgesproken om de verdiepingsbijlage op artikelniveau
te presenteren voor de fondsen. Als onderdeel van de artikelsgewijze toelichting is
in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) door middel van een meerjarige mutatietabel
op artikelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en
de nu voorgestelde stand. Dit geldt voor de volledige looptijd van het fonds.
Realistisch ramen en overprogrammering
In de Voorjaarsnota 2025 is, in het kader van een pilot, de overprogrammering verhoogd
om te bezien of dit leidt tot betere uitputtingscijfers en daarmee tot een realistischer
begroting. Bij deze pilot is geen sprake geweest van het verschuiven van programmering
In 2025 was sprake vaneen nadelig saldo op het Deltafonds (DF), doordat de realisatie
hoger was dan het beschikbare kasbudget. (Uuw Kamer is hierover onder meer bij de
2e suppletoire begroting 2025 geïnformeerd). Conform de Comptabiliteitswet wordt een
tekort in jaar t ten laste gebracht van het kasbudget in jaar t+1, waardoor kasbudget
uit 2026 (t+1) nodig is om de overschrijding in 2025 (t) te dekken. Door het inhouden
van de prijsbijstelling, eerdere kasschuiven naar latere jaren (o.a. bij Voorjaarsnota
2025), tegenvallers in de uitvoering en door het nadelige saldo (overschrijding) van
over 2025 te financieren, stonden de kasbudgetten niet meer in de juiste verhouding
tot de programmering.
Om nieuwe overuitputting te voorkomen en de begroting in een realistischer en stabieler
ritme te plaatsen wordt daarom circa € 225 miljoen naar 2026 geschoven. Hiermee sluiten
budget en programmering beter op elkaar aan en wordt de overprogrammering afgebouwd
tot een beheersbaarniveau. Het benodigde kasbudget voor 2026 wordt gedekt door middelen
uit 2027. Er wordt niet geput uit de periode 2032 en verder, zodat het kaskader langjarig
stabieler blijft. Dit is in lijn met het coalitieakkoord en biedt langjarige stabiliteit
voor de uitvoeringsorganisatie van IenW: Rijkswaterstaat.
Bij Ontwerpbegroting 2027 en Voorjaarsnota 2027 worden de beschikbare budgetten voor
2028 en verder in de juiste verhouding tot de programmering gezet op basis van onder
andere de laatste informatie van de uitvoeringsorganisaties.
Overzicht geschatte Budgetflexibiliteit
Gezien het specifieke karakter en samenhang van de begrote uitgaven op het Mobiliteitsfonds
wordt de budgetflexibiliteit op de volgende manier berekend. Als juridisch verplichte
uitgaven worden beschouwd: realisatieprojecten en programma’s, DBFM-contracten, apparaatsuitgaven
en Exploitatie, Onderhoud en Vernieuwing (Instandhouding). De projecten en programma’s
die in de planuitwerkings- en verkenningsfase zitten, worden gezien als bestuurlijk
gebonden. (Risico)reserveringen zijn beleidsmatig gereserveerd. De generieke investeringsruimte
wordt aangemerkt als vrij te besteden/niet juridisch verplicht.
Coalitieakkoord Jetten-I
Op 30 januari 2026 is het coalitieakkoord Jetten I gepresenteerd. In deze voorliggende
suppletoire begroting zijn de budgettaire gevolgen van dit akkoord verwerkt. In paragraaf 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesis een nadere toelichting hierover opgenomen. Dit betreft met name de verwerking van
de taakstellingen uit het coalitieakkoord. Het vollledige budgettaire beeld voor het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor wat betreft de verwerking van de
taakstellingen is een overzicht opgenomen op de beleidsbegroting HXII.
2 Beleid
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Art.
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032 t/m 2039
Vastgestelde begroting 2026
1.924,1
Belangrijkste suppletoire mutaties:
Kader relevante mutaties:
1
Saldo 2025 Uitgavenartikelen
– 150,6
2.
Overboekingen ministeries
div.
1,7
– 1,7
– 0,7
– 0,4
– 0,3
– 0,3
– 2,1
3.
Overboeking hoofdstuk XII
div.
– 4,9
– 3,2
– 2,3
– 2,3
– 0,7
– 0,4
– 1,2
4.
Desalderingen
div.
16,2
25,7
– 16,6
– 3,0
– 19,5
– 38,4
– 193,3
5.
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming
div.
225,0
– 225,0
0,0
6.
CA Efficiency taakstelling
art 5
– 1,8
– 3,6
– 5,4
– 7,0
– 7,0
– 56,1
CA Taakstelling Vernieuwing Rijksdienst
art 5
– 6,4
– 15,8
– 15,8
– 126,5
7.
Prijsbijstelling 2026
art 5
41,3
50,3
29,3
25,3
26,1
26,0
199,4
Loonbijstelling 2026
art 5
1,6
1,5
1,5
1,5
1,5
1,5
11,4
Niet kader relavante mutaties:
8.
KRW-reservering naar KRW uitvoering
art 7
art 5
41,0
– 41,0
21,0
– 21,0
20,0
– 20,0
9.
Instandhouding excessieve prijsstijgingen/tegenvallers
art 3
art 5
104,8
– 104,8
Stand 1e suppletoire begroting 2026
2.054,4
– 154,1
7,6
9,2
– 15,7
– 34,4
– 168,3
Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Art.
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032 t/m 2039
Vastgestelde begroting 2026
166,6
Belangrijkste suppletoire mutaties:
Kader relevante mutaties
1.
Saldo 2025
5.10
– 159,6
0,0
1.
Saldo 2025ontvangstenartikelen
div.
9,0
0,0
2.
Overboekingen ministeries
div.
0,0
3.
Overboeking hoofdstuk XII
div.
0,0
4.
Desalderingen
div.
16,2
25,7
– 16,6
– 3,0
– 19,5
– 38,4
– 193,3
5
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming
div.
0,0
Stand 1e suppletoire begroting 2026
32,2
25,7
– 16,6
– 3,0
– 19,5
– 38,4
– 193,3
Toelichting
1. Saldo 2025
De begroting van het Deltafonds vertoont over het jaar 2025 een nadelig saldo van
€ –159,6 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar gerealiseerde
uitgaven en ontvangsten. Het nadelig saldo wordt in 2026 als verlaging van de ontvangsten
geboekt op het artikelonderdeel 5.10 Saldo van de afgesloten rekeningen.
In dit wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverlaging ook het volledig nadelig saldo
op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten) begrotingstechnisch verwerkt,
uitgavenartikelen verlaagd met € 150,6 miljoen en de ontvangstenartikelen verhoogd
met € 9,0 miljoen.
2. Overboekingen ministeries
Dit betreft diverse overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken binnen
de Rijksbegroting.
3. Overboekingen hoofdstuk XII
Dit betreft diverse overboekingen van en naar hoofdstuk XII.
4. Desalderingen
In 2026 wordt aan verschillende projecten binnen het Deltafonds bijdragen van derden
toegevoegd. De belangsrijkste desaldering betreft de aanpassing van de bijdrage waterschappen
aan het HWBP.
5. Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming
De overprogrammering van het Deltafonds, na verwerking van doorwerking saldo 2025
en de geactualiseerde programmering bedroeg € 491 miljoen. Via het generale beeld
wordt € 225 miljoen vanuit 2027 overgeboekt. Daarmee komt de overprogrammering in
2026 uit op € 266 miljoen.
6. CA Efficiency taakstelling
CA taakstelling vernieuwing Rijksdienst
Het doel van het Kabinet Jetten-I is om de apparaatsuitgaven structureel te verminderen
en de Rijksdienst te vernieuwen naar een kleinere, efficiëntere en minder complexe
overheid. Voor het Deltafonds betekent dit een opgaven van € –1,8 miljoen in 2027,
oplopend tot structureel € 22,8 miljoen vanaf 2030. Zie voor nadere detaillering 1e
suppletoire begroting 26 hoofdstuk XII paragraaf 2.3 Overzicht taakstellingen Jetten-1.
7. Prijsbijstelling 2026
Loonbijstelling 2026
Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026.
In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling tranche 2026 vanaf 2028
wordt ingehouden. De loon- en prijsbijstelling wordt in de eerste suppletoire begroting
2026 op artikel 5 Investeringsruimte geparkeerd. Bij de Ontwerpbegroting 2027 worden
deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten en programma’s welke geïndexeerd
moeten worden.
8. Vanuit de investeringsruimte (artikel 5) wordt € 82 miljoen, waarvan € 41 miljoen
in 2026, aan de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd.
9. In 2027 wordt aan artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing vanuit de investeringsruimte
€ 71,4 miljoen toegevoegd voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene
tegenvallers op onderhoud. De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade
stuw Borgharen als gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen.
De overlaatdam Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen
is voor 0,5 meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen.
Voor de aanpassing wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd.
3 Uitvoeringsartikelen
3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 1 Investeren in waterveiligheid
(bedragen x € 1.000)
1
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB
(2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Art.
Verplichtingen
926.718
0
926.718
319.655
1.246.373
– 298.234
68.312
261.937
357.008
74.422
Uitgaven
613.490
0
613.490
24.756
638.246
259.684
– 53.949
– 62.104
– 61.924
– 70.240
1.01
Grote projecten waterveiligheid
15.849
0
15.849
20.532
36.381
995
– 24.174
5
– 7.492
8.121
1.01.01
Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten
8.300
0
8.300
13.264
21.564
10.592
– 13.251
0
0
0
1.01.02
Programma HWBP-2 Rijksprojecten
287
0
287
1.114
1.401
– 9.836
0
0
0
1.01.03
Ruimte voor de rivier
3.984
0
3.984
– 1.967
2.017
– 1.090
– 1.097
– 1
0
0
1.01.04
Maaswerken
3.278
0
3.278
8.121
11.399
– 8.507
10
6
– 7.492
8.121
1.02
Ontwikkeling waterveiligheid
559.535
0
559.535
– 348
559.187
– 260.573
– 33.127
– 62.081
– 54.506
– 78.111
1.02.01
Planning waterveilgheid
123.961
0
123.961
24.086
148.047
– 16.327
6.467
7.554
4.004
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
1.419
0
1.419
0
1.419
0
0
0
0
0
1.02.02
Aanleg waterveiligheid
435.574
0
435.574
– 24.434
411.140
– 244.246
– 39.594
– 69.635
– 58.510
– 78.111
1.03
Studiekosten
38.106
0
38.106
4.572
42.678
– 106
3.352
– 28
74
– 250
1.03.01
Studie en onderzoekskosten
38.106
0
38.106
4.572
42.678
– 106
3.352
– 28
74
– 250
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
0
0
0
8.267
8.267
0
0
0
0
0
1.03.02
Overige studiekosten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.09
Ontvangsten investeren in waterveiligheid
166.339
0
166.339
24.305
190.644
22.081
– 17.863
– 3.046
– 19.458
– 38.409
1.09.03
Ontvangsten waterschappen HWBP
165.833
165.833
23.149
188.982
21.932
– 16.247
– 3.046
– 19.458
– 38.409
1.09.04
Overige ontvangsten HWBP
10
10
0
10
0
0
0
0
0
1.09.05
Overige aanleg ontvangsten
496
496
1.156
1.652
149
– 1.616
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De hogere verplichtingen bij Voorjaarsnota van € 319,7 miljoen worden met name veroorzaakt
door de technische verwerking van het saldo 2025 (€ 643,0 miljoen), verschuiving van
verplichtingenruimte naar latere jaren (€ –209,0 miljoen) en overboekingen binnen
het DF (€ –126.6 miljoen).
Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties die per saldo leiden tot een verhoging
van de verplichtingen van € 12,3 miljoen.
Saldo 2025
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –643,0 miljoen is
het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Verplichtingenverschuivingen
De verschuiving naar latere jaren van € –209 miljoen betreft met name de herziene
planningen van de keringbeheerders bij het HWBP en HWBP-2 en Rijksprojecten € –72,1 miljoen,
het in latere jaren aangaan van verplichtingen voor het HWBP Rijksprojecten € –128,8 miljoen
en een correctie van onterecht opgevoerd verplichtingenbudget voor HWBP overige projectkosten
€ 4,1 miljoen. Bij het project Ruimte voor de rivier 2.02 wordt verplichtingenbudget
naar latere jaren verschoven (€ –11,5 miljoen) omdat voor de projecten Lob van Gennep
en Zuidelijk Maasdal het projectbesluit in 2027 wordt genomen in plaats van 2026.
Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties die leiden tot een verlaging van € –0,7 miljoen.
Overboekingen binnen het Deltafonds
De belangrijkste mutatie betreft het project Bestaande Spui Middelen waar € –152,8 miljoen,
waarvan € –125,7 miljoen in 2026, teruggeboekt wordt naar de investeringsruimte in
afwachting van verdere besluitvorming over de spuiopgave. Enkele kleinere boekingen
van per saldo € –0,9 miljoen.
Uitgaven
Artikel 1.01 Grote projecten waterveiligheid
De verhoging bij Voorjaarsnota met € 20,5 miljoen wordt met name veroorzaakt door
de technische verwerking van het saldo 2025 (verlaging met € –2,7 miljoen), desalderingen
€ 5,6 miljoen, een kasschuiven vanuit latere jaren € 15,7 miljoen en enkele kleinere
boekingen van per saldo € 1,9 miljoen.
Saldo 2025
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –2,7 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Desalderingen
De ontvangsten zijn € 5,6 miljoen hoger onder andere door de afwikkeling juridische
schikking bij project Eemdijk en in verband met project Zuidelijke Randmeren voor
de afwikkeling herstelkosten thermisch gereinigde grond.
Kasschuiven
Uit latere jaren wordt een bedrag van € 15,7 miljoen naar 2026 verschoven.
Deze verschuiving is onder andere nodig voor de financiering van een onherroepelijk
arbitraal vonnis waardoor de kosten van bestortingswerkzaamheden aan Consortium Grensmaas
moeten worden betaald, compensatie voor de afschaffing van de accijnsvrijstelling
op rode diesel en het project Lekdijk in verband met de finale afrekening, meerkosten
monitoring en schadeafwikkeling.
Artikel 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid
De verlaging van dit artikelonderdeel met € –,2 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd
uit de volgende mutaties, een verlaging ad € – 239,5 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2025, kasschuiven vanuit latere jaren van € 242,8 miljoen en desalderingen
€ 10,1 miljoen. Daarnaast zijn er diverse kleinere boekingen die leiden tot een verlaging
van € –13,6 miljoen.
Saldo 2025
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 239,5 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Kasschuiven
Om binnen het Deltafonds de beschikbare bedragen in overeenstemming te brengen met
de geactualiseerde programmering zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse
jaren noodzakelijk, een verhoging van € 17,8 miljoen. De overprogrammering van het
Deltafonds, na verwerking van doorwerking saldo 2025 en de geactualiseerde programmering
bedroeg € 491 miljoen. Via het generale beeld wordt € 225 miljoen vanuit 2027 overgeboekt.
Daarmee komt de overprogrammering in 2026 uit op € 266 miljoen.
Desalderingen
Dit betreft een verhoging van € 10,1 miljoen als gevolgd van aanpassing van de uitvoeringsplanning
HWBP (€ 8,5 miljoen), hogere ontvangsten project Dijkversterking en herstel steenbekleding
(€ 0,7 miljoen) en een terugvordering van provincie Flevoland voor het project N307/Roggebotsluis
€ 0,9 miljoen.
Artikel 1.03 Studiekosten
De verhoging van het beschikbare bedrag met € 4,6 miljoen is kleiner dan de gehanteerde
norm en wordt daarom niet nader toegelicht (zie de leeswijzer).
Ontvangsten
De ontvangsten worden verhoogd met € 24,3 miljoen in 2026. Dit betreft ontvangsten
HWBP die over de jaren heen budgettair neutraal verschuiven als gevolg van de aanpassing
van de uitvoeringsplanning HWBP (€ 7,5 miljoen). Daarnaast wordt het saldo 2025 verwerkt
hetgeen een verhoging in 2026 betekent van € 8,4 miljoen en enkele kleinere mutaties
van per saldo een verhoging van € 8,4 miljoen.
Budgetflexibiliteit
Tabel 5 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
70%
bestuurlijk gebonden
30%
beleidsmatig gereserveerd
0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
(bedragen x € 1.000)
1
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB
(2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Art.
Verplichtingen
38.429
0
38.429
23.755
62.184
7.415
– 9.082
9.475
3.236
0
Uitgaven
58.406
0
58.406
9.035
67.441
– 6.271
6.123
10.472
3.704
0
2.02
Ontwikkeling zoetwatervoorziening
56.083
0
56.083
8.155
64.238
– 6.455
6.123
10.472
3.704
0
2.02.01
Planning zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.02.02
Aanleg zoetwatervoorziening
56.083
0
56.083
8.155
64.238
– 6.455
6.123
10.472
3.704
0
2.03
Studiekosten
2.323
0
2.323
880
3.203
184
0
0
0
0
2.03.01
Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma
2.323
0
2.323
880
3.203
184
0
0
0
0
waarvan bijdrage aan agentschap RWS
0
0
0
450
450
0
0
0
0
0
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.09
Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
2.09.01
Ontvangsten zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingenverhoging met € 23,8 miljoen betreft de verwerking van het saldo
2025 € 39,6 miljoen, een verplichtingenschuif naar latere jaren ten behoeve van het
Deltaprogramma zoetwater € –9,0 miljoenen en een budgetoverheveling van bevaarbaarheid
jachthavens naar de investeringsruimte (artikel 5.03) ad € –5,0 miljoen omdat de subsidieregeling
van bevaarbaarheid jachthavens wordt niet verlengd. Diverse kleinere mutaties van
per saldo € –1,8 miljoen.
Uitgaven
Artikel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening
De verhoging bij Voorjaarsnota met € 8,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
technische verwerking van het saldo 2025 (verhoging met € 15,3 miljoen), overboekingen
binnen DF van € 6,5 miljoen, een kasschuif naar latere jaren € –13,8 miljoen en enkele
kleinere boekingen van per saldo € –0,1 miljoen.
Saldo 2025
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 15,3 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Overboeking binnen DF
Een budgetoverheveling van de subsidieregeling bevaarbaarheid jachthavens (artikel 2.03)
naar deltaprogramma zoetwater ad € 3,9 miljoen Deze overboeking is mogelijk omdat
de subsidie van bevaarbaarheid jachthavens niet wordt verlengd.
Abusievelijk werden in de Najaarsnota 2025 middelen vanuit het Deltaplan zoetwater
overgeboekt naar het programma aanpak grote wateren (artikel 7.02) overgeboekt. Dit
wordt met een overboeking van € 2,6 miljoen gecorrigeerd.
Kasschuiven
Een kasschuif waarbij € 13,8 miljoen vanuit 2026 naar latere jaren wordt verschoven.
Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming gebracht met
de programmering van het deltaplan zoetwater.
Artikel 2.03 Studiekosten
De verhoging van het beschikbare bedrag met € 0,9 miljoen is kleiner dan de gehanteerde
norm en wordt daarom niet nader toegelicht (zie de leeswijzer).
Budgetflexibiliteit
Tabel 7 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
95%
bestuurlijk gebonden
5%
beleidsmatig gereserveerd
0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
3.3 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 3 Exploitatie, onderhoud en
vernieuwing (bedragen x € 1.000)
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Art.
Verplichtingen
474.332
0
474.332
12.454
486.786
120.145
23.955
19.517
19.529
2.443
Uitgaven
486.928
0
486.928
– 6.562
480.366
104.021
89
62
59
152
3.01
Exploitatie
14.649
0
14.649
– 100
14.549
– 100
– 64
– 90
– 94
0
3.01.01
Exploitatie watermanagement
14.649
0
14.649
– 100
14.549
– 100
– 64
– 90
– 94
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
14.649
0
14.649
– 100
14.549
– 100
– 64
– 90
– 94
0
3.02
Onderhoud en vernieuwing
472.279
0
472.279
– 6.462
465.817
104.121
153
152
153
152
3.02.01
Onderhoud waterveiligheid
318.095
0
318.095
– 1.136
316.959
88.301
0
0
0
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
318.095
0
318.095
– 1.136
316.959
88.301
0
0
0
0
3.02.02
Onderhoud zoetwatervoorziening
115.193
0
115.193
– 9.594
105.599
445
153
152
153
152
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
115.193
0
115.193
– 9.594
105.599
445
153
152
153
152
3.02.03
Vernieuwing
38.991
0
38.991
4.268
43.259
15375
0
0
0
0
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het verplischtingenbedrag met € 12,5 miljoen betreft de verwerking
van het saldo 2025 (verhoging met € 16,1 miljoen), een verplichtingenschuif vanuit
latere jaren naar 2026 (€ 7,2 miljoen), afboeking in verband met terugboeking naar
artikel 5.04 reserveringen (€ –10,3 miljoen) en diverse kleinere mutaties van per
saldo € –0,5 miljoen.
Uitgaven
(1) Exploitatie
De verlaging van het beschikbare bedrag met € –0,1 miljoen is kleiner dan de gehanteerde
norm en wordt daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
(2) Onderhoud en vernieuwing
De verlaging bij Voorjaarsnota met € –6,5 miljoen wordt met name veroorzaakt door
de technische verwerking van het saldo 2025 (verlaging met € –8,9 miljoen), een overboeking
binnen DF van € –10,7 miljoen, een kasschuif vanuit latere jaren € 13,1 miljoen.
Saldo 2025
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –8,9 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Overboekingen binnen DF
In 2026 wordt € –10,3 miljoen teruggeboekt naar artikel 5.04 Reserveringen. Eerder
heeft RWS budget ontvangen voor het uitvoeren van opdrachten Zoetwater. Thans is gebleken
dat dit budget niet noodzakelijk is en wordt derhalve met deze mutatie teruggeboekt
naar de reservering zoetwater.
In 2027 wordt aan dit artikel vanuit de investeringsruimte € 71,4 miljoen toegevoegd
voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene tegenvallers op onderhoud.
De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade stuw Borgharen als
gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen. De overlaatdam
Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen is voor 0,5
meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen. Voor de aanpassing
wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd.
Kasschuiven
Een kasschuif waarbij € 13,1 miljoen vanuit latere jaren naar 2026 wordt verschoven.
Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming gebracht met
de programmering van het vernieuwingsprogramma.
Budgetflexibiliteit
Tabel 9 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
100%
bestuurlijk gebonden
0%
beleidsmatig gereserveerd
0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 10 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 4 Experimenteren cf. art.
III Deltawet (bedragen x € 1.000)
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Art.
Verplichtingen
46.875
0
46.875
– 20.204
26.671
– 37.859
3.981
4.156
9.904
1.301
Uitgaven
90.242
0
90.242
967
91.209
– 8.238
5.124
3.590
4.369
31.193
4.02
GIV/PPS
90.242
0
90.242
967
91.209
– 8.238
5.124
3.590
4.369
31.193
4.02.01
GIV/PPS
90.242
0
90.242
967
91.209
– 8.238
5.124
3.590
4.369
31.193
Ontvangsten
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De verlaging van het verplichtingenbudget met € 20,2 miljoen betreft de verwerking
van het saldo 2025 (verhoging € 4,6 miljoen), overboeking binnen het DF € 4,1 miljoen
en een verplichtingenschuif naar latere jaren € –28,9 miljoen.
Deze posten zijn gerelateerd aan de hieronder toegelichte kasmutaties.
Uitgaven
De verhoging bij Voorjaarsnota van € 1,0 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
technische verwerking van het saldo 2025 (verhoging met € 17,9 miljoen), een overboeking
binnen DF van € 4,1 miljoen en een kasschuif naar latere jaren € –21,1 miljoen.
Saldo 2025
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 17,9 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Overboeking binnen DF
Vanuit artikel 1 wordt in 2026 € 44,4 miljoen, waarvan € 4,1 miljoen in 2026, naar
dit artikel teruggeboekt. De reden hiervoor is dat het onderhoud Bestaande Spuimiddelen
Den Oever onderdeel uitmaakt van het DBFM-contract Afsluitdijk.
Kasschuiven
De kasschuif waarbij € –21,1 miljoen vanuit latere jaren wordt verschoven betreft
het project Afsluitdijk. Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming
gebracht met de programmering van het onderhoud Bestaande Spuimiddelen Den Oever.
Budgetflexibiliteit
Tabel 11 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
100%
bestuurlijk gebonden
0%
beleidsmatig gereserveerd
0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven Budgettaire gevolgen van
uitvoering
Tabel 12 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 5 Netwerkgebonden kosten en
overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Verplichtingen
418.063
0
418.063
24.502
442.565
4.418
36.168
57.412
32.785
4.558
Uitgaven
421.434
0
421.434
29.689
451.123
4.418
36.168
57.412
32.785
4.558
5.01
Apparaat
338.290
0
338.290
9.290
347.580
1.704
– 2.573
– 10.930
– 22.809
– 22.938
5.01.01
Staf Deltacommissaris
1.923
0
1.923
238
2.161
– 14
– 29
– 209
– 296
– 296
5.01.02
Apparaatskosten RWS
336.367
0
336.367
9.052
345.419
1.718
– 2.544
– 10.721
– 22.513
– 22.642
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
336.367
0
336.367
9.052
345.419
1.718
– 2.544
– 10.721
– 22.513
– 22.642
5.02
Overige uitgaven
31.025
0
31.025
– 1.180
29.845
375
375
375
– 25
0
5.02.01
Overige netwerkgebonden uitgaven
28.909
0
28.909
– 1.009
27.900
375
375
375
– 25
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
28.909
0
28.909
– 1.009
27.900
375
375
375
– 25
0
5.02.02
Porgramma-uitgaven DC
2.116
0
2.116
– 171
1.945
0
0
0
0
0
5.03
Investeringsruimte
43.128
0
43.128
3.025
46.153
2.339
38.606
67.967
63.679
27.496
5.03.01
Porgrammaruimte
43.128
0
43.128
3.025
46.153
2.339
38.606
67.967
63.679
27.496
5.03.02
Beleidsruimte
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
5.04
Reserveringen
8.991
0
8.991
18.554
27.545
0
– 240
0
– 8.060
0
5.04.01
Reserveringen
8.991
0
8.991
18.554
27.545
0
– 240
0
– 8.060
0
Saldo
0
0
0
– 159.603
– 159.602
0
0
0
0
0
5.10
Nadelig Saldo afgesloten rekeningen
0
0
0
– 159.603
– 159.602
0
0
0
0
0
5.10.01
Nadelig Saldo afgesloten rekeningen
0
0
0
– 159.603
– 159.602
0
0
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De mutaties op de verplichtingen zijn volledig gerelateerd aan de hieronder toegelichte
uitgavenmutaties. Het verschil in bedrag betreft hoofdzakelijk de mutatie Bestaande
Spui Middelen waar de verplichtingenmutatie in 2026 € 125,8 miljoen bedraagt en de
kasmutatie € 2,3 miljoen.
5.01 Apparaat
De verhoging in 2026 met € 9,3 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit de volgende
mutaties,
Een verhoging van € 5,1 miljoen, ten laste van de investeringsruimte, ter financiering
van de verruiming van het aantal IKB-uren in de CAO RIJK 2022–2024. De mogelijkheid
tot het kopen van IKB-uren met het IKB budget en het kunnen storten van maximaal 36
uur compensatieverlof in het IKB-spaarverlof is een aanzienlijke stijging zichtbaar
van het totaal aantal verlofuren ultimo het jaar en de hiermee samenhangende kortlopende
schuld op de balans van het agentschap RWS van IenW.
Diverse kleinere mutaties van per saldo € 4,2 miljoen.
Vanaf 2027 is de in het coalitieakkoord opgenomen taakstelling efficiency verwerkt.
Deze taakstelling betreft op het DF € –1,8 miljoen in 2027 oplopend naar € –7 miljoen
structureel.
Vanaf 2029 is de in het coalitieakkoord opgenomen taakstelling Vernieuwing Rijk verwerkt.
Deze taakstelling betreft op het DF in 2029 € –6,4 miljoen oplopend naar € –15,8 miljoen
structureel.
Artikel 5.02 Overige uitgaven
De verlaging van het beschikbare bedrag met € –1,2 miljoen is kleiner dan de gehanteerde
norm en wordt daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer).
5.03 Investeringsruimte
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 3,0 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd
uit volgende mutaties, een verhoging ad € 4,9 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2025, kasschuiven naar latere jaren van € –8,0 miljoen, overboekingen
binnen het DF € –36,8 miloen en het toevoegen van de loon- en prijsbijstelling 2026
€ 42,9 miljoen.
Saldo 2025
De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 4,9 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Overboekingen binnen het DF
Vanuit de investeringsruimte wordt € –82 miljoen, waarvan € –41 miljoen in 2026, aan
de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd (artikel 7.01).
Diverse meevallers op projecten worden aan de investeringsruimte toegevoegd € 158 miljoen,
waarvan € 5,3 miljoen in 2026. De belangrijkste is het project Bestaande Spui Middelen
€ 152,8 miljoen waar de middelen teruggeboekt worden naar de investeringsruimte in
afwachting van verdere besluitvorming over de spuiopgave. Enkele kleinere boekingen
van per saldo € –1,1 miljoen.
Kasschuiven
Middels overboekingen binnen het Deltafonds wordt in verschillende jaren een beroep
gedaan op de investeringsruimte. Met de kasschuif, weaarmee € –8,0 miljoen wordt verschoven
naar latere jaren, wordt de investeringsruimte in lijn gebracht met het beroep dat
wordt gedaan op de investeringsruimte.
In 2027 wordt aan artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing, vanuit de investeringsruimte
€ 71,4 miljoen toegevoegd voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene
tegenvallers op onderhoud.
De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade stuw Borgharen als
gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen. De overlaatdam
Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen is voor 0,5
meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen. Voor de aanpassing
wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd.
Prijsbijstelling 2026
Loonbijstelling 2026
Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026,
€ 42,9 miljoen in 2026. In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling
tranche 2026 vanaf 2028 wordt ingehouden. De loon- en prijsbijstelling wordt in de
eerste suppletoire begroting 2026 op artikel 5 Investeringsruimte geparkeerd. Bij
de Ontwerpbegroting 2027 worden deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten
en programma’s welke geïndexeerd moeten worden.
5.04 Reserveringen
In 2026 wordt vanuit artikel 3.02 € 10,3 miljoen teruggeboekt naar artikel 5.04 Reserveringen.
Eerder heeft RWS budget ontvangen voor het uitvoeren van opdrachten Zoetwater. Thans
is gebleken dat dit budget niet noodzakelijk is en wordt derhalve met deze mutatie
teruggeboekt naar de reservering zoetwater. Daarnaast wordt ten behoeve van de reservering
Ruimte voor de rivier 2.02 met een kasschuif uit latere jaren € 8,3 miljoen aan 2026
toegevoegd.
5.10 Saldo afgesloten rekeningen
De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 159,6 miljoen is het
gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025.
Budgetflexibiliteit
Tabel 13 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
84%
bestuurlijk gebonden
0%
beleidsmatig gereserveerd
16%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
3.6 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit Budgettaire gevolgen van uitvoering
Tabel 14 Budgettaire gevolgen van de uitvoering artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
(bedragen x € 1.000)
Investeren in waterveiligheid
Ontwerpbegroting t
(1)
Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB
(2)
Vastgestelde begroting t
(3) = (1) + (2)
Mutaties 1e suppletoire begroting
(4)
Stand 1e suppletoire begroting
(5) = (3) + (4)
Mutatie 2027
Mutatie 2028
Mutatie 2029
Mutatie 2030
Mutatie 2031
Verplichtingen
377.277
0
377.277
261.989
639.266
337
– 611
22.389
– 34.656
– 10.624
Uitgaven
253.564
0
253.564
72.479
326.043
11.613
14.036
– 234
5.356
– 57
7.01
Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
143.158
0
253.564
72.479
326.043
11.613
14.036
– 234
5.356
– 57
7.01.01
Real.progr.Kaderrichtlijn water
143.158
0
143.158
56.391
199.549
22.600
21.255
0
0
0
7.02
Ontwikkeling waterkwaliteit
85.854
0
85.854
8.410
94.264
– 9.186
– 5.308
1.855
5.789
– 57
7.02.01
Aanleg waterkwaliteit
76.895
0
76.895
8.166
85.061
– 10.090
– 6.015
249
5.789
– 57
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
106
0
106
0
106
0
0
0
0
0
7.02.02
Planning waterkwaliteit
8.959
0
8.959
244
9.203
904
707
1.606
0
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
8.517
0
8.517
555
9.072
1.725
1.125
25
0
0
7.03
Studiekosten waterkwaliteit
24.552
0
24.552
7.678
32.230
– 1.801
– 1.911
– 2.089
– 433
0
7.03.01
Studiekosten waterkwaliteit
24.552
0
24.552
7.678
32.230
– 1.801
– 1.911
– 2.089
– 433
0
– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS
908
0
908
1152
2060
– 129
– 40
– 218
– 129
0
Ontvangsten
225
0
225
959
1.184
3.600
1.255
0
0
0
7.09
Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
225
0
225
959
1.184
3.600
1.255
0
0
0
7.09.01
Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
225
0
225
959
1.184
3.600
1.255
0
0
0
Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget met € 261,7 miljoen, betreft de verwerking
van het saldo 2025 (verhoging € 160,9 miljoen), overboeking binnen het DF € 40,5 miljoen
en een verplichtingenschuif vanuit latere jaren € 64,0 miljoen. Diverse kleinere mutaties
van per saldo € –3,7 miljoen. Deze posten zijn gerelateerd aan de hieronder toegelichte
kasmutaties.
Uitgaven
Artikel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 56,4 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd
uit volgende mutaties, een verhoging ad € 15,3 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2025, Daarnaast wordt vanuit de investeringsruimte € 82 miljoen, waarvan
€ 41 miljoen in 2026, aan de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd.
Artikel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 8,4 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd
uit volgende mutaties, een verhoging ad € 6,5 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2025, een kasschuif vanuit latere jaren € 7,4 miljoen. Deze kasschuif
betreft met name het programma aanpak grote wateren. Diverse kleinere mutaties van
per saldo € 5,5 miljoen.
Artikel 7.03 Studiekosten
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 7,7 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd
uit volgende mutaties, een verhoging ad € 9,2 miljoen als gevolg van de verwerking
van het saldo 2025, overboekingen naar hoofdstuk XII van per saldo € –2,1 miljoen.
Deze overboeking betreft met name de financiering van RIVM-opdrachten. Enkele kleinere
boekingen van per saldo € 0,6 miljoen.
Budgetflexibiliteit
Tabel 15 Geschatte budgetflexibiliteit
2026
juridisch verplicht
87%
bestuurlijk gebonden
13%
beleidsmatig gereserveerd
0%
nog niet ingevuld / vrij te besteden
0%
4 Bijlagen
4.1 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
Tabel 16 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
613.490
683.144
631.632
479.987
616.044
470.692
489.619
541.025
451.429
517.796
575.662
744.587
760.654
503.809
Bijdrage Mobiliteitsfonds herijking instandhouding
800
Desalderingen
8.907
9.738
149
20
Kasschuiven Investeren in waterveiligheid
– 241.014
35.369
– 3.948
– 6.578
– 16.095
– 18.838
– 38.263
– 31.285
– 35.538
– 35.471
– 37.390
– 40.051
931
– 21.392
7.535
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming
0
225.000
– 225.000
Overboeking Klimaatbestendige netwerken Hoofdwatersysteem fase 2 naar artikel 5
– 3.011
– 852
– 746
– 746
– 667
Overboeking Meevaller diverse projecten naar artikel 5
Overboeking ministeries
– 2.111
710
– 1.387
– 368
– 316
– 250
– 250
– 250
Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentensuppleties naar artikel 3
en 5
– 3.042
– 1.481
– 1.561
Overboeking ter dekking landelijk waterkwaliteitsmodel van artikel 7
350
100
250
Overboeking van BSM naar DBFM Afsluitdijk naar artikel 4
44.408
– 4.130
– 1.400
– 1.400
– 1.651
– 4.100
– 31.727
Saldo 2025: Investeren in waterveiligheid
– 233.921
– 233.921
Mutaties Voorjaarsnota 2026
24.868
– 259.572
– 53.837
– 61.992
– 61.924
– 70.240
– 31.535
– 35.538
– 35.471
– 37.390
– 40.051
931
– 21.392
7.535
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterveiligheid
638.358
423.572
577.795
417.995
554.120
400.452
458.084
505.487
415.958
480.406
535.611
745.518
739.262
511.344
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 01.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid
166.339
145.047
183.885
189.849
193.317
213.898
215.462
199.490
198.498
204.292
198.498
204.292
194.065
195.597
189.807
Desaldering
6.921
8.388
149
– 1.616
Kasschuiven Ontvangsten Investeren in waterveiligheid
241.014
7.478
21.932
– 16.247
– 3.046
– 19.458
– 38.409
– 37.990
– 38.059
38.893
– 38.583
– 41.574
1.935
– 1.630
1.530
Saldo 2025: Investeren in waterveiligheid ontvangsten
8.439
8.439
Mutaties Voorjaarsnota 2026
24.305
22.081
– 17.863
– 3.046
– 19.458
– 38.409
– 37.990
– 38.059
38.893
– 38.583
– 41.574
1.935
– 1.630
1.530
Ontvangstenstand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 01.09 Ontvangsten investeren
in waterveiligheid
190.644
167.128
166.022
186.803
173.859
175.489
177.472
161.431
185.353
159.915
162.718
196.000
193.967
191.337
Tabel 17 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorziening (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
58.406
57.566
46.081
2.731
14
267
267
267
267
267
267
267
267
267
Desaldering Zoetwatervoorziening
150
150
Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening
8.000
– 14.028
– 6.271
6.123
10.472
3.704
8.000
Overboeking naar Zoetwatervoorziening maatregelen F3 van artikel 5
– 5.000
– 5.000
Overboeking PAGW van artikel 7
2.573
2.573
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
25.340
25.340
Mutaties Voorjaarsnota 2026
9.035
– 6.271
6.123
10.472
3.704
8.000
0
0
0
0
0
0
0
0
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
67.441
51.295
52.204
13.203
3.718
8.267
267
267
267
267
267
267
267
267
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 02.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit
en zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Desaldering Zoetwatervoorziening
150
150
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
– 150
– 150
Mutaties Voorjaarsnota 2026
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontvangstenstand eerste suppletoire wet Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Tabel 18 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
486.928
472.855
513.297
520.010
457.457
570.718
667.901
641.965
666.411
674.114
674.620
679.788
679.786
630.511
E&O Exogene tegenvallers van artikel 5
33.437
33.437
Excessieve prijsstijgingen van artikel 5
71.375
71.375
LVVN: Vis in de delta
– 542
– 100
– 100
– 64
– 90
– 94
– 94
Overboeking dekking realisatie van duurzame infra naar artikel 5
– 1.894
– 947
– 947
Overboeking restsaldo Planstudie Zoetwater naar artikel 5
– 10.254
– 10.254
Overboeking PAGW van artikel 7
1.524
253
152
153
152
153
152
153
152
152
52
Overboeking Programmateam DuLo van artikel 5
– 378
– 189
– 189
Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentatiesuppleties van artikel 1
555
262
293
Overboeking tbv Onderzoek mee- en tegenvallers van artikel 5
145
145
Saldo 2026 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
4.268
4.268
Mutaties Voorjaarsnota 2026
– 6.562
104.021
89
62
59
58
153
152
152
52
0
0
0
0
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
480.366
576.876
513.386
520.072
457.516
570.776
668.054
642.117
666.563
674.166
674.620
679.788
679.786
630.511
Tabel 19 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
90.242
56.872
61.311
61.525
61.060
59.891
59.771
62.705
62.761
59.905
59.412
56.386
35.120
53.117
Overboeking naar Zoetwatervoorziening maatregelen F3 van artikel 5
0
– 20.000
– 9.638
3.724
1.939
269
– 534
– 6.289
– 2.814
– 3.715
– 1.486
– 1.816
711
19.469
21.250
Overboeking PAGW van artikel 7
44.408
4.130
1.400
1.400
1.651
4.100
31.727
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
17.907
17.907
Mutaties Voorjaarsnota 2026
967
– 8.238
5.124
3.590
4.369
31.193
– 6.289
– 2.814
– 3.715
– 1.486
– 1.816
711
19.469
21.250
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
91.209
78.334
66.435
65.115
65.429
91.084
53.482
59.891
59.046
58.419
57.596
57.097
54.589
74.367
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 02.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit
en zoetwatervoorzieningen
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Desaldering Zoetwatervoorziening
150
150
Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening
– 150
– 150
Mutaties Voorjaarsnota 2026
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontvangstenstand eerste suppletoire wet Investeren in zoetwatervoorziening
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Tabel 20 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
421.434
446.095
496.591
482.054
558.703
771.885
643.492
614.195
719.351
716.351
714.192
527.475
525.430
771.622
CA Efficiency taakstelling
– 80.935
– 1.843
– 3.627
– 5.385
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
– 7.008
CA Taakstelling Vernieuwing Rijksdienst
– 164.533
– 6.403
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
– 15.813
E&O Exogene tegenvallers naar artikel 3
– 33.437
– 33.437
Excessieve prijsstijgingen naar artikel 3
– 71.375
– 71.375
Kasschuiven: Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
0
302
51.174
– 14.750
– 1.280
– 10.535
293
293
293
293
293
293
293
293
– 27.255
Prijsbijstelling 2026
397.699
41.313
50.310
29.250
25.277
26.099
26.031
24.027
24.172
23.765
25.070
25.885
25.786
25.653
25.061
Loonbijstelling 2026
20.422
1.585
1.537
1.507
1.498
1.476
1.465
1.452
1.415
1.415
1.415
1.414
1.418
1.413
1.413
Meevaller diverse projecten
168.412
15.719
25.929
44.765
43.263
38.736
Overboeking dekking realisatie van duurzame infra van artikel 3
1.894
947
947
Overboeking Klimaatbestendige netwerken Hoofdwatersysteem fase 2 naar artikel 1
3.011
852
746
746
667
Overboeking ministeries
– 6.034
– 983
– 268
– 328
– 466
– 299
– 410
– 410
– 410
– 410
– 410
– 410
– 410
– 410
– 410
Overboeking Programma MONS naar artikel 7
645
129
129
129
129
129
Overboeking Programmateam DuLo naar artikel 3
378
189
189
Overboeking reservering KRW naar artikel 7
– 82.000
– 41.000
– 21.000
– 20.000
Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentatiesuppleties van artikel 1
2.487
1.219
1.268
Overboeking tbv Onderzoek mee- en tegenvallers naar artikel 3
– 145
– 145
Overboeking Zoetwatervoorziening maatregelen F3 naar artikel 2
5.000
5.000
Saldo 2025: Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven
4.800
4.800
Tegenvaller ontvangsten
– 1.986
– 350
– 1.636
Mutaties Voorjaarsnota 2026
29.577
4.306
36.056
57.300
32.785
4.558
2.541
2.649
2.242
3.547
4.361
4.266
4.128
– 24.012
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening
451.011
450.401
532.647
539.354
591.488
776.443
646.033
616.844
721.593
719.898
718.553
531.741
529.558
747.610
Tabel 21 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
2036
2037
2038
2039
Ontwerpbegroting 2026
253.564
471.915
184.034
212.151
108.162
54.843
67.801
55.198
15.004
789
552
552
446
446
Desalderingen
5.080
225
3.600
1.255
Kasschuiven: Investeren in waterkwaliteit
0
6.905
– 9.385
– 4.766
1.918
5.942
95
– 709
0
0
0
0
Overboeking ministeries
– 11.040
– 3.623
– 3.071
– 2.171
– 1.871
– 304
Overboeking PAGW naar artikel 2
– 2.573
– 2.573
Overboeking PAGW naar artikel 3
– 1.524
– 253
– 152
– 153
– 152
– 153
– 152
– 153
– 152
– 152
– 52
Overboeking Programma MONS van artikel 5
– 645
– 129
– 129
– 129
– 129
– 129
Overboeking reservering KRW van artikel 5
82.000
41.000
21.000
20.000
Overboeking ter dekking landelijk waterkwaliteitsmodel naar artikel 1
– 350
– 100
– 250
Saldo 2025: Investeren in waterkwaliteit
31.027
31.027
Mutaties Voorjaarsnota 2026
72.479
11.613
14.036
– 234
5.356
– 57
– 862
– 152
– 152
– 52
Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterkwaliteit
326.043
483.528
198.070
211.917
113.518
54.786
66.939
55.046
14.852
737
552
552
446
446
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 07.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit
225
Desaldering ontvangsten KRW
5080
225
3.600
1.255
Saldo 2026 Investeren in waterkwaliteit ontvangsten
734
734
Mutaties Voorjaarsnota 2026
959
3.600
1.255
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ontvangstenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterkwaliteit
1184
3.600
1.255
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4.2 Bijlage 2: Projectoverzichten
In deze bijlage zijn de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de
verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties
op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien
van toelichtingen indien sprake is:
– van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend
projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;
– van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.
De stand vorig in de kolom Kasbudget 2026 betreft de stand OW 2026. De stand vorig
in de kolom Projectbudget betreft de stand tweede suppletoire begroting 2025.
Artikel 1 Investeringen in waterveiligheid
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel 22 Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project HWBP-2
2027
2027
Projecten Nationaal
HWBP-2 Rijksprojecten
1
170
170
HWBP-2 Waterschapsprojecten
22
8
2.674
2.659
1
Overige projectkosten (Programmabureau)
40
50
2
afrondingen
1
Programma
23
9
2.884
2.879
Begroting (DF 1.01.01/02)
23
9
Toelichting
1. Aan het projectbudget HWBP-2 Waterschapsprojecten wordt € 15 miljoen toegevoegd ter
financieringen van indexering van project Lekdijk.
2. Het projectbudget Overige projectkosten wordt met € 10 miljoen verlaagd als gevolg
van actualisering van de projectkosten.
Tabel 23 Ruimte voor de rivier
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project RvdR
2019
2019
Projecten Nationaal
Projectbudget RvdR
2
4
2.242
2.246
afrondingen
Programma
2
4
2.242
2.246
Begroting (DF 1.01.03)
2
4
Tabel 24 Maaswerken
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project Maaswerken
Projecten Zuid-Nederland
Grensmaas
11
2
121
121
2017/2027
2017/2027
Zandmaas
0
1
391
391
2021
2021
afrondingen
Programma
11
3
512
512
Begroting (DF 1.01.04)
11
3
Tabel 25 Realisatieprogramma waterveiligheid
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Project Maaswerken
Projecten Zuid-Nederland
HWBP Rijksprojecten
22
55
780
780
HWBP Waterschapsprojecten
588
613
8.349
8.610
1
HWBP Overige projectkosten (programmabureau)
18
12
248
229
2
Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium 2035
10
8
45
45
Zandhonger Oosterschelde
11
12
Landelijk Verbeterprogramma Regionale Rijkskeringen
3
2
15
15
Kennisprogramma Zeespiegelstijging
1
1
10
10
Meanderende Maas
2
3
9
9
Projecten Noord-Nederland
Afsluitdijk
2
1
18
18
Afsluitdijk Bestaande Spuisluis
3
6
9
207
3
Projecten Oost-Nederland
Kribverlaging Pannerdensch Kanaal
29
29
2023
2023
IJsseldelta 2e fase (Reevesluis)
93
93
2021
2021
Monitoring Langsdammen Waal
1
1
5
5
Projecten Zuidwest-Nederland
Overige onderzoeken en kleine projecten
88
88
Dijkversterking en herstel steenbekleding
1
828
827
Projecten Zuid-Nederland
Beekdalen
15
9
310
310
afrondingen
– 1
Programma
666
710
10.847
11.287
Begroting (DF 1.02.02)
411
436
Overprogrammering (–)
– 255
– 274
Toelichting
1. Het projectbudget HWBP-waterschapsprojecten wordt met € 261 miljoen verlaagd met name
doordat de komende jaren minder ontvangsten worden gegenereerd dan eerder was begroot.
2. Het projectbudget HWBP-Overige projectkosten wordt met € 16 miljoen verhoog in verband
met een toevoeging vanuit HWBP waterschappen ter financiering van de overige projectkosten.
Tabel 26 Verkenningen en planuitwerking waterveiligheid
Budget
Openstelling
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
Huidig
Vorig
Projecten Nationaal
Reservering Areaalgroei
25
28
Ruimte voor de rivier 2.0
159
162
2029
2029
Projecten Noordwest-Nederland
EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid
8
10
Projecten Zuid-Nederland
Rivierverruiming Rijn en Maas
280
280
Projecten Oost-Nederland
IJsseldelta 2e fase
120
119
2024
2024
afronding
Totaal programma planuitwerking en verkenning
592
599
0
0
Begroting DF 1.02.01
592
599
Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel 27 Realisatieprogramma zoetwatervoorziening
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Huidig
Vorig
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Projecten Nationaal
Deltaplan Zoetwater Fase 1
5
5
78
79
2026
2026
Deltaplan Zoetwater Fase 2
56
48
243
240
2027
2027
Impulsregeling ruimtelijke adaptie
167
167
Waterbewust leven
2
2
7
7
Projecten Zuidwest-Nederland
Ecologische maatregelen Markermeer
1
10
10
2023
2023
Besluit Beheer Haringvlietsluizen
1
1
85
85
2018/2030
2018/2030
Afrondingen
– 1
Programma
64
56
590
588
Begroting (DF 2.02.02)
64
56
Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel 28 Programma vernieuwing
Mutaties Voorjaarsnota
(bedragen x € 1 mln.)
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Huidig
Vorig
Programma vernieuwing
54
45
2.533
2.517
Divers
Divers
1
Totaal programma
54
45
Begroting DF 3.02.03
43
39
Overprogrammering (–)
– 11
– 6
Toelichting
1. Inverband met excessieve prijsstijgingen wordt het programmabudget vernieuwing met
€ 15 miljoen verhoogd.
Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel 29 Geïntegreerde contractvormen/PPS
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Huidig
Vorig
Afsluitdijk
91
90
2.123
2.079
2.025
2.025
1
Totaal programma
91
90
Begroting DF 4.02.01
91
90
Toelichting
1. Vanuit artikel 1 wordt € 44,4 miljoen aan het projectbudget Afsluitdijk toegevoegd.
De reden hiervoor is dat het onderhoud Bestaande Spuimiddelen Den Oever onderdeel
uitmaakt van het DBFM-contract Afsluitdijk.
Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit
Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel 30 Realisatieprogramma Kaderrichtlijn water
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
huidig
vorig
huidig
vorig
huidig
vorig
Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
KRW 1e tranche
30
30
KRW 2e en 3e tranche
200
143
1016
932
2027
2027
1
afrondingen
Totaal programma
200
143
1.046
962
Begroting DF 7.01.01
200
143
Toelichting
1. Vanuit de investeringsruimte wordt € 82 miljoen aan het programmabudget KRW 2e en
3e tranche toegevoegd ter dekking van de hogere kosten. Daarnaast is het programmabudget
verhoogd in verband met een desaldering.
Tabel 31 Realisatieprogramma waterkwaliteit
Kasbudget 2026
Projectbudget
Oplevering
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
huidig
vorig
Huidig
Vorig
Projecten waterkwaliteit
Projecten Nationaal
Bijdrageregeling medicijnresten
33
34
61
61
Verruiming vaargeul Westerschelde
26
26
Natuurcompensatie Perkpolder
7
7
DAW Projecten (subsidies aan o.a. Kadaster, LTO)
7
5
26
29
1
Grote wateren
45
38
598
603
2032
2032
afrondingen
Totaal programma
85
77
718
726
Begroting DF 7.02.01
85
77
Toelichting
1. Vanuit het projectbudget DAW (Deltaplan Agrarisch Waterbeheer) wordt € 3 miljoen overgeboekt
naar hoofdstuk XII ter financiering van de geplande activiteiten vanuit het Kadaster
voor de DAW over de jaren 2027–2029.
Tabel 32 Verkenning en planuitwerking waterkwaliteit
Budget
Oplevering/openstelling
Toelichting
Projectomschrijving
Huidig
Vorig
Huidig
Vorig
EPK Planuitwerking en verkenningen Waterkwaliteit
23
25
Projecten Zuid-Nederland
Grevelingen
111
111
Totaal programma planuitwerking en verkenning
134
136
0
0
Begroting DF 7.02.02
134
136
Ondertekenaars
V.P.G. Karremans, minister van Infrastructuur en Waterstaat
Gerelateerde documenten
Hier vindt u documenten die gerelateerd zijn aan bovenstaand Kamerstuk.